Οι ενεργειακές κοινότητες στη χώρα μας έχουν γίνει εδώ και χρόνια αντικείμενο εκμετάλλευσης από ιδιώτες επενδυτές, που ουδεμία σχέση έχουν με τον κοινωφελή χαρακτήρα του θεσμού.
Οι επενδυτές αυτοί επιχειρούν να εκμεταλλευτούν τους προνομιακούς όρους που απολαμβάνουν οι ενεργειακές κοινότητες, όσον αφορά την αδειοδότηση και τη σύνδεση των έργων ΑΠΕ στο δίκτυο.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τη νομοθεσία, οι Κοινότητες Ανανεώσιμης Ενέργειας (ΚΑΕ) έχουν τα ακόλουθα προνόμια:
- Προτεραιότητα στην εξέταση αιτήσεων αδειοδότησης (Βεβαίωση Παραγωγού, απόφαση έγκρισης περιβαλλοντικής αδειοδότησης, κλπ)
- Εξαιρέσεις από εγγυητικές επιστολές / καταβολή τελών/ μειωμένα ποσά εγγυήσεων για εγγραφή σε μητρώα συμμετεχόντων στην αγορά
- Δικαίωμα χρηματοδότησης από κρατικούς και ευρωπαϊκούς πόρους
- Ειδικότερους ευνοϊκούς όρους/προνομιακές χρεώσεις
Ως αποτέλεσμα, η κατάχρηση του θεσμού στερεί από τους πραγματικούς ενδιαφερόμενους, δηλαδή δήμους, ευάλωτους καταναλωτές κτλ, τη δυνατότητα να επωφεληθούν από τις πράσινες πηγές ενέργειας για να μειώσουν το κόστος που επωμίζονται.
Σε πρόσφατη παρέμβασή της η ρυθμιστική αρχή ενέργειας, ΡΑΑΕΥ, επιχειρεί να βάλει φρένο στην κατάχρηση. Όπως τονίζει σχετικά, “η ιδιοκτησιακή συγκέντρωση αντίκειται στον συνεταιριστικό τους χαρακτήρα και αποκλείει στην πράξη τον μη κερδοσκοπικό τους χαρακτήρα (τον οποίο προβλέπει σαφώς η νομοθεσία γι’ αυτά τα σχήματα) και υποκρύπτει εμπορική εκμετάλλευσή τους”.
Τα νομικά πρόσωπα που μετέχουν στις ενεργειακές κοινότητες πρέπει βάσει της νομοθεσίας να είναι ανεξάρτητα μεταξύ τους, υπό την έννοια ότι δεν συνδέονται μέσω φυσικού ή νομικού προσώπου που μετέχει άμεσα ή έμμεσα στη διοίκησή τους ή κατέχει ποσοστό συμμετοχής, ανεξαρτήτως ύψους, ως μέτοχος, εταίρος ή μέλος νομικού προσώπου.
Σύμφωνα με την ανακοίνωσή της ΡΑΑΕΥ, “το ελάχιστο όριο των 15 νομικών προσώπων για τη σύσταση μιας κοινότητας, πρέπει να εννοηθεί ως αναφορά σε 15 ανεξάρτητους φορείς, άλλως δεν εξασφαλίζεται ότι αποτελούν σχήματα που λειτουργούν προς όφελος των τοπικών κοινωνιών και όχι ως εργαλείο εμπορικής εκμετάλλευσης από μεμονωμένα πρόσωπα ή επιχειρηματικές ομάδες”.
Έτσι, η ΡΑΑΕΥ παρεμβαίνει άμεσα πλέον στο ιδιοκτησιακό καθεστώς, ακόμα και αυτοβούλως. Σε περίπτωση που διαπιστωθούν αναντιστοιχίες, τότε θα μπορεί να ανακαλεί τις άδειες παραγωγής που έχουν λάβει οι παράτυπες κοινότητες.
