Πώς χτίστηκε το πρωτογενές πλεόνασμα – Η μείωση της φοροδιαφυγής, προϋπόθεση για νέες παροχές

Λίγες ημέρες μετά το πέρασμα του Daniel, όταν κι άρχισε να φαίνεται το μέγεθος της καταστροφής, στο ΥΠΟΙΚ υπήρχε ένα μούδιασμα. Η ηγεσία του υπουργείου έλεγε ότι ο στόχος για το πρωτογενές πλεόνασμα φέτος επιστρέφει στον αρχικό στόχο του 0,7%. 20 ημέρες μετά, δια του προσχεδίου του προϋπολογισμού του 2024 , η κυβέρνηση ανακοίνωνε σε κοινό, αγορές και οίκους αξιολόγησης ότι θα πιάσει τελικά τον πιο φιλόδοξο στόχο του 1,1%. Τι άλλαξε;

-Αρχικά η Κομισιόν έδειξε την ευελιξία που έπρεπε και επέτρεψε σημαντικό κομμάτι των πρώτων αποζημιώσεων, περί τα 250εκατ€, να καλυφθεί από συγχρηματοδοτούμενα εργαλεία όπως το ΕΣΠΑ και το Ταμείο Ανάκαμψης ελαφραίνοντας το δημοσιονομικό βάρος
-Τα στοιχεία της εκτέλεσης του προϋπολογισμού κατά τους καλοκαιρινούς μήνες έδειξαν ότι οι εργαζόμενοι στον τουρισμό αμείφθηκαν σημαντικά καλύτερα φέτος αυξάνοντας τα έσοδα από παρακρατούμενο φόρο εισοδήματος και ασφαλιστικές εισφορές.

Οι 2 αυτές εξελίξεις σφράγισαν την επίτευξη του 1,1% που αποτελεί μουσική στα αυτιά των οίκων αξιολόγησης οι οποίοι αποφασίζουν 20 Οκτωβρίου ( S&P) και 1 Δεκεμβρίου ( Fitch).

Έτσι όπως εξελίχθηκε το 2023 , τα πράγματα θα μπορούσαν κάλλιστα να πάνε πολύ πολύ χειρότερα. Εκλογική χρονιά, 2 συμπληρωματικοί προϋπολογισμοί, πρωτοφανή καιρικά φαινόμενα που οδήγησαν σε τεράστιες καταστροφές. Παρ’όλα αυτά η οικονομία όπως είπε και ο Κωστής Χατζηδάκης υπεραπέδωσε 4,5δισ€ :

ΣχετικάΆρθρα

Κ. Χατζηδάκης: Ο προϋπολογισμός του 2026 θα συνδυαστεί με σημαντικές μεταρρυθμίσεις 

12/12/2025

Προϋπολογισμός 2026: Οι αλλαγές που έρχονται σε φόρους, μισθούς και συντάξεις

20/11/2025

-1δισ€ από τις εισπράξεις ΦΠΑ. Χοντρικά αυτό προέρχεται από την αύξηση της κατανάλωσης κατά 500εκατ€ ( σε σταθερές τιμές ) 300εκατ€ από την αύξηση των τουριστών ( υπολογίζεται φέτος ότι οι εισπράξεις από τον τουρισμό θα ξεπεράσουν τα 19δισ€ από 17,7δισ€ πέρυσι) και 200εκατ€ από την ακρίβεια
-1δισ€ από το φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων. Οι μισθοί αυξήθηκαν 5,2% πέρυσι άρα «φουσκώνουν» και τα δημόσια ταμεία.
-2,1δισ€ από το φόρο εισοδήματος νομικών προσώπων. Εδώ τη μερίδα του λέοντος καταλαμβάνουν τα έσοδα από τα διυλιστήρια. 630εκατ€ ήταν η έκτακτη εισφορά που τους επιβλήθηκε και 510εκατ€ ο φόρος εισοδήματος. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο τζίρος των επιχειρήσεων το 2022 εκτοξεύθηκε στα 460δισ€ από 340δισ€ το 2021
-400εκατ€ από άλλες πηγές. Για παράδειγμα οι ταξινομήσεις Ι.Χ. είναι αυξημένες κατά 33% σε σχέση με πέρυσι.   

Με δεδομένο ότι η κυβέρνηση θέλει να φυλάξει ως κόρη οφθαλμού το πρωτογενές πλεόνασμα , επιπλέον παροχές έως το τέλος του έτους δεν πρέπει να αναμένονται παρά μόνο αν τα τελικά στοιχεία δείξουν πάνω από 1,1%.

Αλλά το «δη δει χρημάτων» ισχύει και έως το τέλος της τετραετίας. Η κυβέρνηση έχει εφεδρείες για να καλύψει την κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος ( 480εκατ€) και την μείωση κατά 1 μονάδα των ασφαλιστικών εισφορών ( 500εκατ€). Νέος (προεκλογικός) κύκλος παροχών σημαίνει ότι πρέπει να αποδώσει το μεγάλο στοίχημα της κυβέρνησης, ο περιορισμός της φοροδιαφυγής.

Το οικονομικό επιτελείο έξυπνα δεν έχει βάλει στόχο εσόδων από τα μέτρα που ήδη έχει ανακοινώσει και αναμένεται να ψηφιστούν έως το τέλος του έτους και ακόμη πιο έξυπνα έβαλε σχετικά χαμηλά τον πήχη των προσδοκώμενων εσόδων στα 2δισ€/έτος στο τέλος του 2026.

Προϋπόθεση; Να περιορίσει το λεγόμενο κενό ΦΠΑ από το 15% που υπολογίζεται τώρα στο 9% που είναι και ο μέσος όρος.