Πλέον ιδιώτες κυνηγοί κεφαλών – εισπρακτικές εταιρείες και funds της αλλοδαπής – θα «καταδιώκουν», με τη βούλα το νόμου, τα εκατομμύρια των μικρο-οφειλετών του ΕΦΚΑ, με τις γνωστές μεθόδους τους.
Ιδιωτικές εταιρείες διαχείρισης οφειλών, ου ο λαός έχει βαφτίσει «κοράκια» και που έχουν επανειλημμένα κατηγορηθεί για αθέμιτες πρακτικές, θα διαχειρίζονται ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα φυσικών προσώπων, αγροτών, ελεύθερων επαγγελματιών, μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων. Σύμφωνα με το άρθρο 215 του Νόμου 5193/2025 «Για την ενίσχυση της κεφαλαιαγοράς» νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου (ΝΠΙΔ) θα αναλαμβάνουν υπηρεσίες για λογαριασμό του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Εισφορών (ΚΕΑΟ) του ΕΦΚΑ.
Ο ρόλος τους, όπως αναφέρεται στη συγκεκριμένη διάταξη, θα είναι «υποστηρικτικός», ως προς τη «διαχείριση των ληξιπρόθεσμων ασφαλιστικών εισφορών, το μητρώο οφειλετών, τον σχεδιασμό και την εκτέλεση δράσεων για την επίτευξη των σκοπών του ΚΕΑΟ».
Αιφνιδιαστική ρύθμιση
Ο νόμος διευκρινίζει ότι δεν θα μπορούν να εισπράττουν τα funds τις οφειλές ή να διενεργούν αναγκαστικές κατασχέσεις, αλλά έχουν στόχο την «ενίσχυση της εισπραξιμότητας των ασφαλιστικών εισφορών», και «την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων των ασφαλισμένων».
Η ρύθμιση κατατέθηκε αιφνιδιαστικά, από την υπουργό Εργασίας Νίκη Κεραμέως, στο νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών και δεν υπήρχε στη δημόσια διαβούλευση.
Συνάντησε την πλήρη αντίθεση από το σύνολο των επαγγελματικών επιμελητηρίων και ομοσπονδιών, που δικαιολογημένα δήλωσαν την έκπληξη αλλά και την οργή τους, αφού δεν ρωτήθηκαν ούτε ενημερώθηκαν καν για ένα τόσο σοβαρό θέμα.
Σύσσωμες οι ενώσεις των μικρών επιχειρήσεων, εμπόρων, αυτοαπασχολούμενων, ελεύθερων επαγγελματιών, βιοτεχνών και των αγροτών, ζήτησαν την απόσυρση του άρθρου, που παραχωρεί τα προσωπικά τους δεδομένα σε ιδιώτες και ανοίγει διάπλατα την πόρτα για την εμπλοκή των funds στη διαχείριση οφειλών προς τα δημόσια ασφαλιστικά ταμεία.
Αντίθετοι και οι εργαζόμενοι στον ΕΦΚΑ
Η ανάθεση ρόλου βοηθού «εισπράκτορα» για τα ληξιπρόθεσμα χρέη των ασφαλισμένων στα ιδιωτικά funds βρίσκει κάθετα αντίθετους και τους ίδιους τους εργαζόμενους στον ΕΦΚΑ – οι οποίοι επίσης δεν ρωτήθηκαν.
Όπως καταγγέλλει η Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Εργαζομένων Εθνικού Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (ΠΟΣΕ-ΕΦΚΑ) «αυτή η η απαράδεκτη διάταξη δεν φαίνεται να λαμβάνει υπόψη της πως ο e-ΕΦΚΑ, από την ιδιαίτερη κοινωνική του φύση και αποστολή, δεν μπορεί να μεταβληθεί σε στυγνό κυνηγό κεφαλών σε βάρος όσων οφείλουν ασφαλιστικές εισφορές, αναθέτοντας σε ιδιωτικές εταιρίες τέτοιου είδους αρμοδιότητες, αλλά και πως το θεσμικό πλαίσιο που υπάρχει δεν επιτρέπει να εφαρμοστούν ειδικοί και ιδιαίτεροι όροι διαπραγμάτευσης ανά οφειλέτη».
Το ανέκδοτο με τη γιαγιά που οι πρόσκοποι τη «βοηθάνε» να περάσει το δρόμο με το ζόρι, θυμίζουν οι διαβεβαιώσεις του υπουργείου Εργασίας, ότι η διαχείριση των ληξιπρόθεσμων ασφαλιστικών οφειλών από εισπρακτικές, γίνεται «για το καλό των ασφαλισμένων».
Μόνο θυμηδία προκαλεί η διατύπωση ότι οι εισπρακτικές θα συνδράμουν στον ΕΦΚΑ στη διαδικασία ενημέρωσης των οφειλετών, με «την υιοθέτηση πρακτικών ήπιας προσέγγισης, σε αντίθεση με πρακτικές πίεσης και απειλών περί αναγκαστικών μέτρων κατάσχεσης». Αν οι εισπρακτικές που διαχειρίζονται κόκκινα δάνεια και πιστώσεις ήταν γνωστές για την «ήπια προσέγγισή» τους, δεν θα υπήρχαν τόσες καταγγελίες εις βάρος τους για οχλήσεις, άσκηση ψυχολογικής πίεσης ή ακόμα και για εκφοβισμό οφειλετών.
Ούτε θα είχαν ξεσηκωθεί όλες οι ενώσεις επαγγελματιών ενάντια στη διάταξη που αναθέτει σε ιδιωτικές εταιρείες τη «βελτίωση της εισπραξιμότητας των ασφαλιστικών οφειλών».
«Μόνο οργή προκαλούν τέτοιου είδους ρυθμίσεις», είχε δηλώσει χαρακτηριστικά η Γενική Συνομοσπονδία Επαγγελματιών Βιοτεχνών Εμπόρων Ελλάδας. Θυμίζει ότι η μέχρι τώρα εμπειρία από τις εισπρακτικές εταιρείες είναι οδυνηρή αφού χιλιάδες πολίτες «έχασαν τις επιχειρήσεις τους, τα σπίτια τους, τη ζωή τους από τη δράση τους».
Διάταξη όνειδος
Οι φορείς των ασφαλισμένων ζητάνε επιτακτικά να βρεθεί μια «γενναία και ρεαλιστική λύση» για την εξόφληση των οφειλών στα ασφαλιστικά ταμεία ιδίως για τους μικροοφειλέτες, που αποδεδειγμενα δεν μπορούν να σηκώσουν το βάρος των ρυθμίσεων, λόγω της παρατεταμένης οικονομικής κρίσης. Η συντριπτική πλειονότητα των οφειλετών (πάνω από 73%) έχουν οφειλή έως 15.000 ευρώ. Το 92,2% των οφειλετών έχουν οφειλή έως 50.000 ευρώ. Από την άλλη μεριά 6.842 οφειλέτες ή το 0,3% των οφειλετών έχουν οφειλές πάνω από 500.000 ευρώ – που αντιστοιχούν στο 30% των συνολικών οφειλών. Μεταξύ άλλων προτείνεται η αύξηση των δόσεων, από 24 που είναι σήμερα το μάξιμουμ, σε 120.
Για «διάταξη όνειδος που «δεν έχει προηγούμενο πουθενά αλλού στην Ευρώπη» κάνει λόγο ο εργατολόγος Αλέξης Μητρόπουλος, πρόεδρος της Ένωσης για την Υπεράσπιση της Εργασίας και του Κοινωνικού Κράτους (ΕΝΥΠΕΚΚ).
«Η κυβέρνηση της ΝΔ ανοίγει διάπλατα τη πόρτα στους ιδιώτες για να βάλουν στο χέρι τα χρέη ατομικής ασφάλισης των επαγγελματιών και να ανέβει η εισπραξιμότητα με κάθε κόστος. Οι δεσμεύσεις ότι δε θα ασχοληθούν οι εταιρείες αυτές άμεσα με την είσπραξη οφειλών και την επιτάχυνση αναγκαστικών μέτρων, είναι λόγια του αέρα», καταγγέλλει η Ομοσπονδία Βιοτεχνικών Σωματείων Αττικής.
Αντίθετοι στην ανάθεση της διαχείρισης ασφαλιστικών οφειλών σε εισπρακτικές εταιρείες δηλώνουν οι έμποροι (ΕΣΕΕ), οι βιοτέχνες (ΒΕΑ), τα επαγγελματικά επιμελητήρια (ΕΕΑ) κ.ά.
Χαράλαμπος Λυμπεράς – πρόεδρος ΠΟΣΕ ΕΦΚΑ
«Θεωρούμε ότι δεν υπήρχε κανένας λόγος να μπει ιδιωτική εταιρεία στις εργασίες του ΚΕΑΟ. Η αιτία δεν είναι μόνο η εναντίωσή μας στην είσοδο ιδιωτών στον ΕΦΚΑ που είναι δεδομένη.
Είναι ότι το θεσμικό πλαίσιο που αφορά τους οφειλέτες του ΕΦΚΑ είναι πολύ συγκεκριμένο. Δεν υπάρχει δυνατότητα επιμέρους διακανονισμών. Δεν είναι όπως στα κόκκινα δάνεια που μπορεί να γίνει μια εξατομίκευση. Το μόνο που μπορούν να κάνουν οι εταιρείες είναι να ενοχλούν τον κόσμο που θα του θυμίζουν την οφειλή του.
ΤΟ δεύτερο ζήτημα είναι ότι θα διαχυθούν στην αγορά ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα εκατομμυρίων οφειλετών. Όσο αυστηρούς όρους και να βάλει η πολιτεία, εγείρεται ζήτημα εχεμύθειας. Μπορεί να παιχτούν από εμπορικά παιχνίδια μέχρι παιχνίδια μεταπώλησης στοιχείων. Δεν έχει προσδιοριστεί ποιος θα είναι ο τρόπος που θα θωρακίζονται τα στοιχεία των οφειλετών και υπάρχει εύλογη ανησυχία σε όλη την κοινωνία γι’αυτό».
Το ΚΕΑΟ δεν έχει καμία ανάγκη τις ιδιωτικές εταιρείες, αλλά έχει ανάγκη στελέχωσης σε μόνιμο προσωπικό, και ενίσχυσης με τεχνικά μέσα, ώστε να εκπληρώνει το ρόλο του «με πολύ μεγαλύτερη κοινωνική ευαισθησία που είναι και στη φύση του ΕΦΚΑ».
Γιάννης Χατζηθεοδοσίου, πρόεδρος Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθήνας
«Τα χρέη στον ΕΦΚΑ το 2019 ήταν 32 δισ. ευρώ και το 2025 είναι 49, 2 δισ. Αυτό σημαίνει ότι ένα μεγάλο μέρος των μικρομεσαίων και των ελεύθερων επαγγελματιών δεν μπορεί να τα αποπληρώσει. Η κυβέρνηση θα έπρεπε να έχει σκεφτεί ότι αυτή τη στιγμή 300.000 ελεύθεροι επαγγελματίες δεν έχουν πρωτοβάθμια περίθαλψη, ακριβώς γιατί δεν έχουν ρυθμίσει τα χρέη τους.
Θα ήταν πολύ καλύτερο η κυβέρνηση να δεχθεί τις 120 δόσεις και να ρυθμιστούν τα χρέη, που βλέπουμε ότι υπάρχει τεράστιο πρόβλημα οικονομικής στενότητας – γιατί αυτό δείχνει η αύξηση των χρεών πάνω από 50% – από το να βάζει έναν εισπρακτικό μηχανισμό που θα οδηγήσει σε νέες κατασχέσεις και δεν θα λύσει ουσιαστικά το πρόβλημα. Η κυβέρνηση θα πρέπει να δει με διαφορετική ματιά τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις και οι ελεύθεροι επαγγελματίες».