«Το πραγματικό διακύβευμα για την Ελλάδα του 2030 είναι να διαφυλάξουμε τις εθνικές μας επιτυχίες και να χτίσουμε πάνω σε αυτές. Εδώ προκύπτει ένα αναπόφευκτο πολιτικό ερώτημα: Ποιος μπορεί να οδηγήσει την Ελλάδα σε αυτή τη νέα φάση; Εκείνοι που πιστεύουν ή διαδίδουν θεωρίες συνωμοσίας; Εκείνοι που ο πυρήνας της πολιτικής τους παρουσίας είναι το δηλητήριο και η εχθροπάθεια; Όσοι παραμένουν μερικές δεκαετίες πίσω, αρνούμενοι να προσαρμοστούν στη νέα ελληνική και διεθνή πραγματικότητα; Εκείνοι που δεν έχουν ακόμα και τις στοιχειώδεις γνώσεις για να αντιληφθούν σύνθετα οικονομικά και διεθνή προβλήματα; Ή μήπως αυτοί που αγιάτρευτα και κουραστικά επανέρχονται στις συνταγές της δημαγωγίας και του λαϊκισμού, υποσχόμενοι σταθερά στους πάντες τα πάντα – είτε γιατί δεν ντρέπονται, είτε γιατί δεν έχουν κάτι πιο σοβαρό να πουν;».
Τα ερωτήματα αυτά έθεσε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, μιλώντας σήμερα στο 30th Annual Government Roundtable που διοργανώνει στην Αθήνα ο Economist. «Θα συνεχίσουν», προσέθεσε, «οι επιτυχίες της Ελλάδας των προηγούμενων χρόνων, ή θα είναι μόνο μια προσωρινή παρένθεση; Το ερώτημα δεν είναι θεωρητικό». Και υπογράμμισε τρεις από αυτές τις επιτυχίες που είναι επίκαιρες.
«Πρώτον, η αύξηση των άμεσων ξένων επενδύσεων το 2025 σε επίπεδο ρεκόρ. Χωρίς προηγούμενο. Δεν αμφισβητείται και δεν είναι επικεντρωμένες σε ένα τομέα, το real estate όπως είναι ο αστικός μύθος. Είναι σε πολλούς και διαφορετικούς τομείς.
Δεύτερον, η μείωση της ανεργίας. Από το 18% στο 8%. Μέσα σε 7 χρόνια. Δημιουργήθηκαν 560.000 επιπλέον θέσεις εργασίας σε μια χώρα 10-10,5 εκατομμυρίων κατοίκων.
Τρίτον, η αναστροφή του ρεύματος brain drain. Έχουμε brain gain πια. Το 2023 και το 2024 οι νέοι που επιστρέφουν στην Ελλάδα από το εξωτερικό είναι πολύ περισσότεροι από τους νέους που φεύγουν».
«Όλοι αυτοί οι δείκτες», σημείωσε ο Κωστής Χατζηδάκης, «συνδέονται μεταξύ τους και δείχνουν ότι η οικονομία έχει μπει σε ανοδική πορεία που μεταφράζεται σε θετικές προοπτικές, ιδιαίτερα για τους νέους ανθρώπους. Αυτές τις επιτυχίες πρέπει, όχι μόνο να τις διαφυλάξουμε χωρίς να ενδώσουμε στους γνωστούς πειρασμούς της δημαγωγίας και του λαϊκισμού, αλλά και να χτίσουμε πάνω σε αυτές, ώστε η Ελλάδα να περάσει σε μια άλλη πίστα ανάπτυξης».
Συγχρόνως προσδιόρισε 8 νέες επιτυχίες τις οποίες θα πρέπει να επιδιώξει η χώρα ως το 2030 οι οποίες είναι:
Πρώτον, να εκμεταλλευτούμε την τεχνητή νοημοσύνη για να ενισχύσουμε την παραγωγικότητα και να επιταχύνουμε την ανάπτυξη. «Δεν είναι αυτονόητο, πρέπει να γίνει και για το δημόσιο και για τον ιδιωτικό τομέα. Ιδιαίτερα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις που αν δεν το κάνουν, κινδυνεύουν να περιθωριοποιηθούν. Έχουμε το επιστημονικό δυναμικό, πρέπει συντονισμένα να προχωρήσουμε προς αυτή την κατεύθυνση», ανέφερε.
Δεύτερον, να αξιοποιήσουμε το νέο Ταμείο Ανταγωνιστικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο οποίο για την ώρα τουλάχιστον δεν φαίνεται να υπάρχουν εθνικές ποσοστώσεις. «Με βάση τον πληθυσμό μας θα μπορούσαμε να έχουμε ένα μερίδιο – επιπλέον των υπόλοιπων ταμείων – 8 με 10 δισεκατομμύρια ευρώ. Είναι μισό Ταμείο Ανάκαμψης. Το οποίο θα πάρουμε, αν τα πανεπιστήμια μας σε συνεργασία με τις επιχειρήσεις και τα ερευνητικά κέντρα κάνουν αξιόλογες προτάσεις στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Αυτό προϋποθέτει συνεργασία των πανεπιστήμιων με τις επιχειρήσεις και των επιχειρήσεων με τα πανεπιστήμια».
Τρίτον, να ενισχύσουμε τους ρυθμούς ανάπτυξης και σύγκλισης με τις προηγμένες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. «Χρειάζεται να έχουμε υψηλότερα εισοδήματα. Πώς; Προφανώς με φιλοεπενδυτική πολιτική, μείωση της φορολογίας, περισσότερες ιδιωτικές επενδύσεις, χαμηλότερες ασφαλιστικές εισφορές. Έτσι ώστε η Ελλάδα να συνεχίσει να στέλνει το μήνυμα, ότι προχωρούμε προς την κατεύθυνση που ήδη έχουμε χαράξει, εκπλήσσοντας πάντοτε ευχάριστα. Μόνο έτσι θα ικανοποιήσουμε το δίκαιο αίτημα ευρέων λαϊκών στρωμάτων για υψηλότερα εισοδήματα».
Τέταρτον, να αποκτήσει επιτέλους η χώρα ένα ολοκληρωμένο χωροταξικό και πολεοδομικό πλαίσιο. «Ήδη κλείνουμε τρεις εκκρεμότητες: χωροταξικός σχεδιασμός για τη βιομηχανία, για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και για τον τουρισμό. Θα ακολουθήσουν τα τοπικά και τα ειδικά πολεοδομικά σχέδια. Όλα αυτά αν προχωρήσουν ομαλά, αλλά χρειάζεται προσπάθεια γι’ αυτό, μπορούν να συντελέσουν ταυτόχρονα στην προστασία του περιβάλλοντος και στην περαιτέρω ώθηση της ανάπτυξης».
Πέμπτον, να στηρίξουμε την οικογένεια, διότι είναι εθνική ανάγκη. «Έχουμε το δεύτερο οξύτερο δημογραφικό μετά την Ιταλία. Εάν δεν πάρουμε πιο προχωρημένα μέτρα για την οικογένεια, θα έχουμε ζήτημα και στο εθνικό, αλλά προφανώς και στο οικονομικό επίπεδο».
Έκτον, να προωθήσουμε ακόμα πιο πολύ την ισότητα ευκαιριών και την κοινωνική κινητικότητα. «Χρειαζόμαστε κοινωνική συνοχή. Θέλουμε ίσες ευκαιρίες για τα παιδιά που μεγαλώνουν σε ορεινά χωριά, σε νησιά, στην απομακρυσμένη Ελλάδα, με τα παιδιά που είναι στην Αθήνα. Και αυτό προϋποθέτει συγκεκριμένα μέτρα για καλύτερα σχολεία, περισσότερες ψηφιακές δυνατότητες, ποιοτικές υπηρεσίες υγείας και ίση πρόσβαση σε ευκαιρίες στην αγορά εργασίας σε κάθε γωνιά της χώρας».
Έβδομον, να εντάξουμε στο Σύνταγμά μας την αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων και να τη συνδέσουμε με την άρση της μονιμότητας. «Κανένας δεν είναι υπεράνω κριτικής. Χρειαζόμαστε ένα πιο αποδοτικό Δημόσιο. Τα δύο εργαλεία τα οποία ανέφερα, μπορεί να συντελέσουν στο να κάνουμε ένα καινούργιο ξεκίνημα στη δημόσια διοίκηση».
Όγδοον, να θωρακίσουμε την Ελλάδα απέναντι στις υβριδικές απειλές. «Η ασφάλεια δεν αφορά πια μόνο στα σύνορά μας, των οποίων η προστασία ούτως ή άλλως έχει ενισχυθεί. Αφορά και την κυβερνοασφάλεια, τις κρίσιμες υποδομές, την ενεργειακή ανθεκτικότητα, τις αλυσίδες εφοδιασμού, την εργαλειοποίηση που έχουμε συχνά του μεταναστευτικού, την προστασία δεδομένων και την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης. Όλα αυτά είναι θέματα με τα οποία πρέπει να ξεκινήσουμε να ασχολούμαστε χτες. Και είναι ζητήματα εθνικής ασφάλειας».
«Με τη στάση μας», κατέληξε ο Κωστής Χατζηδάκης, «με τη στάση των Ελλήνων, ο Σίσυφος μπορεί αυτή τη φορά να περιμένει. Να προχωρήσουμε μπροστά με κοινή λογική, με ενότητα, με αυτοπεποίθηση και αισιοδοξία». «Λύση στον τόπο», προσέθεσε, «μπορούν να δώσουν όσοι πιστεύουν ότι η πρόοδος οικοδομείται βήμα-βήμα, με σοβαρότητα και σχέδιο. Εκείνοι που πιστεύουν στις πραγματικές ευρωπαϊκές μεταρρυθμίσεις. Εκείνοι που επενδύουν στην παραγωγικότητα, την καινοτομία, την εξωστρέφεια και στην αξιοκρατία. Εκείνοι που λένε στους πολίτες την αλήθεια, ακόμη κι όταν δεν είναι ευχάριστη. Η Νέα Δημοκρατία έχει αποδειχτεί μια δύναμη διαρκούς εθνικής ανανέωσης. Και με επικεφαλής τον Κυριάκο Μητσοτάκη, είναι η μόνη πολιτική δύναμη στην οποία μπορεί να ακουμπήσει τις ελπίδες της η Ελλάδα».
Ακολούθησε συζήτηση του αντιπροέδρου της κυβέρνησης με τρεις από τους πιο σημαντικούς βιομηχάνους της χώρας μας, τον Δημήτρη Παπαλεξόπουλο (πρόεδρο του Τιτάνα), τον Μιχαήλ Στασινόπουλο (πρόεδρο της Βιοχάλκο) και τον Θεόδωρο Τρύφωνα (πρόεδρο της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας και διευθύνοντα σύμβουλο της ΕΛΠΕΝ).
Στο πλαίσιο της συζήτησης, ο Κωστής Χατζηδάκης ανέφερε:
– Για τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να εξασφαλισθεί η ευημερία των πολιτών στην περίοδο μέχρι το 2030: «Έχουμε δύο τρόπους να προχωρήσουμε. Ο πρώτος είναι να επαναλάβουμε τα λάθη του παρελθόντος, να βασιστούμε στην κατανάλωση και το δανεισμό. Η άλλη εναλλακτική, να βασιστούμε στις επενδύσεις, την επιχειρηματικότητα, την καινοτομία και τις εξαγωγές. Για εμάς η επιλογή είναι απολύτως σαφής. Προκειμένου τα πρόσφατα εθνικά επιτεύγματα να διαρκέσουν και να χτίσουμε πάνω σε αυτά, πρέπει να συνεχίσουμε να συνδυάζουμε τη δημοσιονομική σύνεση με μια προσέγγιση φιλική προς τις επιχειρήσεις. Ταυτόχρονα, να εστιάζουμε όσο το δυνατόν περισσότερο σε ζητήματα όπως η παραγωγικότητα και η καινοτομία. Χωρίς, φυσικά, να ξεχνάμε το ζήτημα της κατανομής του πλούτου, γι’ αυτό και ανέφερα το θέμα των ίσων ευκαιριών για όλους».
– Για την ενίσχυση του brain gain: «Έχουμε ήδη υιοθετήσει σημαντικά μέτρα που συνέβαλαν προς αυτή την κατεύθυνση. Το σημαντικότερο από αυτά είναι η μείωση της φορολογίας κατά 50% για επτά χρόνια. Επίσης, πιστεύω ότι οι εθνικές επιτυχίες των τελευταίων ετών συνέβαλαν στο να πείσουν τους νέους Έλληνες που ζουν στο εξωτερικό, να επιστρέψουν. Είμαστε αποφασισμένοι να συνεχίσουμε στον ίδιο δρόμο, ενθαρρύνοντας την επιχειρηματικότητα και την καινοτομία».
Από την πλευρά του ο Δ. Παπαλεξόπουλος υπογράμμισε ότι η βιομηχανία δημιουργεί θέσεις εργασίας, είναι εξαγωγική και προσφέρει μια διαφοροποίηση από τη ναυτιλία και τον τουρισμό. Δήλωσε δε, περισσότερο αισιόδοξος για την Ελλάδα από ό,τι για την Ευρώπη και πως το μακρο-περιβάλλον είναι πολύ καλύτερο από ό,τι υπήρξε πριν. Επιπροσθέτως, το ποσοστό της βιομηχανίας στο ΑΕΠ ανεβαίνει τα τελευταία χρόνια. Οι άμεσες ξένες επενδύσεις έχουν διπλασιασθεί τα τελευταία δέκα χρόνια στην Ελλάδα, την ώρα που στην Ευρώπη πέφτουν.
Οι εξαγωγικές εταιρείες δεν έζησαν την κρίση του 2008 – 9, επεσήμανε ο Μ. Στασινόπουλος με την ταυτόχρονη αναφορά ότι ο δρόμος εκβιομηχάνισης της χώρας είναι μονόδρομος. Πρέπει να γίνει αντιληπτό πόσο σημαντική είναι η μεταποίηση, πρέπει να υπάρξουν αλλαγές στο παραγωγικό μοντέλο της χώρας, συμπλήρωσε. Όμως δεν υπάρχει υπουργείο Βιομηχανίας, σημείωσε, όπως αντιστοίχως υπάρχει υπουργείο για τον τουρισμό ή τον αγροτικό τομέα. Η Ελλάδα πρέπει να είναι περισσότερο παρούσα στα fora για τη βιομηχανία.
Τέλος, ο Θ. Τρύφων αφού αναφέρθηκε στα αρνητικά αποτελέσματα της περιόδου 2010 – 2018 (απομάκρυνση επενδυτικών κεφαλαίων κ.α.), υπογράμμισε ότι από το 2019 και μετά η Ελλάδα άλλαξε σελίδα. Ζήτησε πάντως από τους επιχειρηματίες να παίρνουν μεγαλύτερα ρίσκα και να επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους στο εξωτερικό.
