Το νομοσχέδιο του υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού με τίτλο «Ίδρυση Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών, σύσταση νέας κατηγορίας θέσεων Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης, πλαίσιο λειτουργίας Ανώτερων Σχολών Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης και Ανώτερων Σχολών Μουσικής Εκπαίδευσης και λοιπές ρυθμίσεις» αναρτήθηκε για δημόσια διαβούλευση.
Ο πυρήνας του νομοσχεδίου είναι η ίδρυση της Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών (Α.Σ.Π.Τ.) ως δημόσιου, αυτοδιοικούμενου φορέα ανώτατης εκπαίδευσης. Παράλληλα, με σειρά διατάξεων ενισχύεται το δημόσιο σχολείο με παρεμβάσεις που αφορούν άμεσα μαθητές και οικογένειες, όπως:
– η αναβάθμιση των σχολικών βιβλιοθηκών
– η επέκταση και ενίσχυση του επαγγελματικού προσανατολισμού
– η θέσπιση ολοκληρωμένου πλαισίου για το International Baccalaureate (IB)
– η ενίσχυση της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης στο εξωτερικό.
Ανώτατη Σχολή Παραστατικών Τεχνών (Α.Σ.Π.Τ.)
Όπως αναφέρουν από το υπουργείο, με το νομοσχέδιο αυτό ικανοποιείται ένα διαχρονικό αίτημα και υλοποιείται πολιτική δέσμευση της κυβέρνησης για μια ολοκληρωμένη μεταρρύθμιση. Αφενός, ιδρύεται η Α.Σ.Π.Τ. και καθιερώνεται πανεπιστημιακού επιπέδου εκπαίδευση στις παραστατικές τέχνες. Αφετέρου, τακτοποιείται θεσμικά το πεδίο της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης με κανόνες, διαφάνεια και σαφή προοπτική. Στόχος είναι να αποκτήσουν οι παραστατικές τέχνες πανεπιστημιακή στέγη στη χώρα, μέσω ενός ιδρύματος αντάξιου της ιστορίας, του ταλέντου και της διεθνούς παρουσίας των Ελλήνων δημιουργών.
Η Α.Σ.Π.Τ. ενοποιεί κάτω από μία πανεπιστημιακή ομπρέλα πέντε ιστορικούς δημόσιους φορείς:
– το Εθνικό Θέατρο
– την Εθνική Λυρική Σκηνή
– την Κρατική Σχολή Ορχηστικής Τέχνης
– το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος
– το Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης.
Το κύρος και η παράδοσή τους αποκτούν κοινό ακαδημαϊκό σπίτι, με ενιαία ταυτότητα, θεσμικούς κανόνες και μακροπρόθεσμη προοπτική, όχι ως άθροισμα δομών, αλλά ως εθνικό εγχείρημα για τις παραστατικές τέχνες.
Βασικές ρυθμίσεις
– Η Σχολή οργανώνεται ως ανώτατο ίδρυμα ειδικού σκοπού, με σπουδές που συνδέουν ακαδημαϊκή δομή και καλλιτεχνική πράξη.
– Η εισαγωγή πραγματοποιείται μέσω ειδικών εξετάσεων, με δια ζώσης αξιολόγηση δεξιοτήτων, προσαρμοσμένων στη φύση του αντικειμένου.
– Η στελέχωση προβλέπει θεσμική αξιοποίηση καταξιωμένων καλλιτεχνών, ώστε η ποιότητα να στηρίζεται και στην εμπειρία του πεδίου, με σταθερούς κανόνες.
– Ρυθμίζεται με σαφήνεια το καθεστώς των ήδη εγγεγραμμένων σπουδαστών των υφιστάμενων σχολών. Προβλέπεται δυνατότητα ένταξης σε αντίστοιχα προγράμματα της Α.Σ.Π.Τ. έως συγκεκριμένο εξάμηνο και υπό προϋποθέσεις (ιδίως κατοχή απολυτηρίου Λυκείου), ώστε να διασφαλιστεί ομαλή και θεσμικά ασφαλής μετάβαση σε πανεπιστημιακό τίτλο.
– Για όσους δεν επιθυμούν ένταξη ή δεν πληρούν τις προϋποθέσεις, προβλέπεται συνέχιση και ολοκλήρωση των σπουδών στο υφιστάμενο πλαίσιο, με τίτλο επιπέδου 5 του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων (Ε.Π.Π.).
– Τίθεται σαφές χρονοδιάγραμμα σταδιακής παύσης εγγραφών νέων σπουδαστών στις παλαιές σχολές και οριστικής παύσης λειτουργίας τους, ώστε να μην διαιωνίζεται ένα διπλό σύστημα.
– Οι Σχολές Ανώτερης Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης αναδιαμορφώνονται και μετονομάζονται σε Ανώτερες Σχολές Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης, ενώ τα μουσικά ιδρύματα οργανώνονται αντίστοιχα ως Ανώτερες Σχολές Μουσικής Εκπαίδευσης, με σαφή κατάταξη των τίτλων στο επίπεδο 5 του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων και ρητή αναγνώριση των υφιστάμενων τίτλων ως ισότιμων.
– Κατοχυρώνεται η χρησιμότητα των τίτλων αυτών ως τυπικών προσόντων για τις αντίστοιχες κατηγορίες θέσεων και παράλληλα ανοίγει ακαδημαϊκή δίοδος προς τα Α.Ε.Ι. μέσω κατάταξης σε προχωρημένο εξάμηνο.
– Η εποπτεία της Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης με το τέλος του 2026, μεταφέρεται εξ ολοκλήρου στο Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού.
Σχολικές βιβλιοθήκες
Οι σχολικές βιβλιοθήκες αντιμετωπίζονται ως υποδομή ισότητας στο σχολείο. Το πλαίσιο εκσυγχρονίζεται, ώστε να λειτουργούν οργανωμένα, με ρόλο ευθύνης και δυνατότητα δικτύωσης, περιορίζοντας ανισότητες μεταξύ σχολικών μονάδων.
– Καθιερώνεται ο ρόλος του Υπεύθυνου Σχολικής Βιβλιοθήκης, κατά προτεραιότητα βιβλιοθηκονόμου.
– Προβλέπεται δικτύωση και συνεργασία μεταξύ βιβλιοθηκών για ομοιόμορφη ποιότητα υπηρεσιών.
– Δημιουργείται ψηφιακό οικοσύστημα σχολικών βιβλιοθηκών για διασύνδεση, διάχυση ψηφιακού περιεχομένου και οργανωτική υποστήριξη, με μέριμνα για μαθητές με αναπηρία.
International Baccalaureate (IB) στο δημόσιο σχολείο
Θεσπίζεται ολοκληρωμένο πλαίσιο για τη λειτουργία του IB σε δημόσιες σχολικές μονάδες, με σαφείς διαδικασίες και εκπαιδευτικές εγγυήσεις.
Ρυθμίζονται ειδικά ζητήματα που αφορούν:
– τη διδασκαλία και εξέταση στη Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία
– τη διδασκαλία και εξέταση στην Ιστορία
– τη διαδικασία ίδρυσης και λειτουργίας τμημάτων
– τις εξουσιοδοτήσεις για εγγραφές, στελέχωση και κάλυψη αναγκών εξοπλισμού.
Επαγγελματικός προσανατολισμός
Ο επαγγελματικός προσανατολισμός γίνεται πιο έγκαιρος και ουσιαστικός. Η συμβουλευτική επεκτείνεται στη Γ΄ Γυμνασίου, αυξάνονται σε δύο οι ατομικές συνεδρίες ανά μαθητή και ο συντονισμός οργανώνεται αξιοποιώντας το υφιστάμενο μητρώο συμβούλων του Εθνικού Οργανισμού Πιστοποίησης Προσόντων και Επαγγελματικού Προσανατολισμού.
Δημιουργείται ηλεκτρονική εφαρμογή, προσβάσιμη μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης «gov.gr», που πληροί όλες τις προδιαγραφές προσβασιμότητας για άτομα με αναπηρία. Δικαίωμα πρόσβασης έχουν μαθητές της Γ΄ Γυμνασίου και της Α΄ τάξης Γενικού Λυκείου (ΓΕ.Λ.), Επαγγελματικού Λυκείου (ΕΠΑ.Λ.), Λυκείου Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης (Ε.Α.Ε.), Ενιαίου Ειδικού Επαγγελματικού Γυμνασίου-Λυκείου (ΕΝ.Ε.Ε.ΓΥ.Λ.).
Τέμπη
Παρατείνεται έως και το 2027 η ειδική μέριμνα για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση (Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα και Ανώτατες Εκκλησιαστικές Ακαδημίες), η οποία είχε προβλεφθεί στο πλαίσιο των μέτρων στήριξης συγγενών, θυμάτων και πληγέντων του σιδηροδρομικού δυστυχήματος των Τεμπών της 28ης Φεβρουαρίου 2023.
Αποσπάσεις – Μετατάξεις
Το υπουργείο εξορθολογίζει και θέτει σε πλαίσιο ορθής οργάνωσης τα ζητήματα αποσπάσεων και μετατάξεων προς τις υπηρεσίες του, ώστε αφενός οι διοικητικές ανάγκες της παιδείας να καλύπτονται επαρκώς και με συνέχεια από ανθρώπους με γνώση του αντικειμένου και αφετέρου, ως τελικό αποτέλεσμα, να περιοριστούν ουσιαστικά οι αποσπάσεις εκπαιδευτικών από τα σχολεία σε άλλες θέσεις, που αποτελεί καθαρή πολιτική προτεραιότητα. Θεσπίζεται πιο καθαρό και λειτουργικό πλαίσιο για τις αποσπάσεις και τις μετατάξεις εκπαιδευτικών, ΕΕΠ και ΕΒΠ προς τις υπηρεσίες και τους εποπτευόμενους φορείς του Υπουργείου, με τριετή διάρκεια, για την οποία απαιτείται ειδικά αιτιολογημένη απόφαση ως προς τις ανάγκες. Παράλληλα, δίνεται εφάπαξ δυνατότητα μετάταξης σε κενές οργανικές θέσεις για όσους είναι ήδη εκτός σχολείου από πέντε έτη και άνω.
– Στην τριτοβάθμια εκπαίδευση αναπροσαρμόζεται το πλαίσιο κατ’ εξαίρεση μετεγγραφών και μετακινήσεων, με σαφέστερες προϋποθέσεις και διασφάλιση της ακαδημαϊκής ισορροπίας.
– Στην αναγνώριση τίτλων ενισχύονται οι εγγυήσεις ποιότητας και τεκμηρίωσης στη λειτουργία του Διεπιστημονικός Οργανισμός Αναγνώρισης Τίτλων Ακαδημαϊκών και Πληροφόρησης (Δ.Ο.Α.Τ.Α.Π.), ώστε να περιοριστούν αστοχίες και καθυστερήσεις.
– Στα ρυθμιζόμενα επαγγέλματα ενισχύεται ο έλεγχος αναλογικότητας και η υποχρέωση αιτιολόγησης μέτρων, που περιορίζουν την πρόσβαση ή άσκηση επαγγέλματος, με στόχο τη θεσμική διαφάνεια και την τήρηση σαφών κανόνων.
