Η αγορά της βραχυχρόνιας µίσθωσης εισέρχεται σε νέα φάση, καθώς µια σειρά από νοµοθετικές παρεµβάσεις, που προωθούνται από διαφορετικά υπουργεία, αλλάζουν σταδιακά το πλαίσιο λειτουργίας των ακινήτων τύπου Airbnb. Οι αλλαγές αφορούν τους γεωγραφικούς περιορισµούς στις νέες εγγραφές, τις προϋποθέσεις δηµιουργίας νέων κατοικιών µέσω αλλαγής χρήσης, τη λειτουργία των πολυκατοικιών, αλλά και το σύστηµα ελέγχων και κυρώσεων.
Οι ρυθµίσεις εντάσσονται στη συνολική κυβερνητική στρατηγική για τη στεγαστική πολιτική και την αξιοποίηση του διαθέσιµου κτιριακού αποθέµατος. Σύµφωνα µε το σκεπτικό των νοµοθετικών παρεµβάσεων, στόχος είναι να διαµορφωθούν κανόνες που θα εξισορροπούν τη λειτουργία της βραχυχρόνιας µίσθωσης µε τις ανάγκες της αγοράς κατοικίας, χωρίς να καταργείται η συγκεκριµένη µορφή τουριστικής εκµετάλλευσης ακινήτων.
Κεντρική αλλαγή αποτελεί η διατήρηση του περιορισµού στις νέες εγγραφές ακινήτων στο Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας ∆ιαµονής, στις περιοχές του κέντρου της Αθήνας όπου ήδη εφαρµόζεται το µέτρο. Η αναστολή αφορά τα 1ο, 2ο και 3ο ∆ηµοτικά ∆ιαµερίσµατα του ∆ήµου Αθηναίων και επηρεάζει περιοχές µε υψηλή συγκέντρωση καταλυµάτων βραχυχρόνιας µίσθωσης, όπως το ιστορικό κέντρο, η Πλάκα, το Μοναστηράκι, το Κουκάκι και το Μεταξουργείο. Παράλληλα, πρώτη φορά θεσπίζεται αντίστοιχος περιορισµός στη Θεσσαλονίκη. Από την 1η Ιουλίου έως τις 31 ∆εκεµβρίου 2026 δεν επιτρέπεται η πρώτη εγγραφή νέων ακινήτων στο Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας ∆ιαµονής για ακίνητα που βρίσκονται στην Α` ∆ηµοτική Κοινότητα του ∆ήµου Θεσσαλονίκης, η οποία περιλαµβάνει το ιστορικό και εµπορικό κέντρο της πόλης. Η συγκεκριµένη ρύθµιση αφορά µόνο νέες καταχωρίσεις και δεν επηρεάζει τα ακίνητα που έχουν ήδη εγγραφεί στο Μητρώο.
Τα νέα µέτρα συνοδεύονται από αυστηρότερες κυρώσεις για όσους επιχειρήσουν να παρακάµψουν τους περιορισµούς. Σε ιδιοκτήτη, επικαρπωτή, υπεκµισθωτή ή διαχειριστή που διαθέτει ακίνητο σε βραχυχρόνια µίσθωση, χωρίς να δικαιούται νέα εγγραφή στο Μητρώο, προβλέπεται διοικητικό πρόστιµο ίσο µε το 50% του εισοδήµατος που αποκτήθηκε από τη δραστηριότητα αυτή από την έναρξη της απαγόρευσης έως τον έλεγχο. Το ελάχιστο ποσόν του προστίµου ορίζεται στα 20.000 ευρώ. Σε περίπτωση επανάληψης της παράβασης, µέσα στο ίδιο φορολογικό έτος, το πρόστιµο αυξάνεται και αντιστοιχεί στο σύνολο των εισπραχθέντων µισθωµάτων για το διάστηµα από τον προηγούµενο έως τον νέο έλεγχο, µε κατώτατο όριο τα 40.000 ευρώ.
Παράλληλα, το υπουργείο Τουρισµού σε συνεργασία µε την ΑΑ∆Ε προχωρούν σε πιο οργανωµένο µοντέλο εποπτείας της αγοράς, µε ψηφιακές διασταυρώσεις, διοικητικούς ελέγχους και επιτόπιες αυτοψίες. Η πρώτη φάση αφορά περίπου 1.500 ακίνητα σε όλη τη χώρα, ενώ ο σχεδιασµός προβλέπει σταδιακή επέκταση των ελέγχων.
Οι διαχειριστές των ακινήτων καλούνται να διαθέτουν µεταξύ άλλων ασφαλιστήριο αστικής ευθύνης, υπεύθυνη δήλωση ηλεκτρολόγου εγκαταστάτη, πυροσβεστήρες, ανιχνευτές καπνού, φαρµακείο πρώτων βοηθειών, πιστοποιητικά απεντόµωσης και τις προβλεπόµενες προδιαγραφές ασφάλειας και καταλληλότητας. Για παραβάσεις, όπως η άρνηση ελέγχου, η µη προσκόµιση δικαιολογητικών ή η µη τήρηση των προδιαγραφών, προβλέπεται πρόστιµο 5.000 ευρώ, το οποίο µπορεί να αυξηθεί σε 10.000 ευρώ σε περίπτωση υποτροπής και έως 20.000 ευρώ σε επόµενες παραβάσεις. Ακόµη µία σηµαντική παρέµβαση αφορά τις κατοικίες που θα δηµιουργηθούν µέσω αλλαγής χρήσης υφιστάµενων κτιρίων. Το νέο πλαίσιο επιτρέπει τη µετατροπή παλαιών επαγγελµατικών, γραφειακών, βιοτεχνικών και άλλων νόµιµων χώρων σε κατοικίες, µε στόχο την αξιοποίηση κτιρίων που µέχρι σήµερα παρέµεναν εκτός οικιστικής χρήσης. Ωστόσο, οι νέες αυτές κατοικίες δεν θα µπορούν να διατεθούν µέσω πλατφορµών βραχυχρόνιας µίσθωσης για πέντε χρόνια από την ολοκλήρωση της µετατροπής. Σύµφωνα µε το σκεπτικό της ρύθµισης, η πρόβλεψη αυτή αποσκοπεί στο να κατευθυνθούν οι νέες κατοικίες που θα δηµιουργηθούν προς τη µακροχρόνια µίσθωση και όχι άµεσα προς την τουριστική αγορά.
Η αλλαγή χρήσης επιτρέπεται υπό συγκεκριµένες προϋποθέσεις: αφορά µόνο το υφιστάµενο νόµιµο κτίριο ή τµήµα αυτού, δεν επιτρέπει αύξηση δόµησης ή όγκου και απαιτεί την έκδοση οικοδοµικής άδειας. Παράλληλα, προβλέπεται η καταβολή ειδικού τέλους ύψους 5% της αντικειµενικής αξίας της γης, µε τα έσοδα να κατευθύνονται στο Πράσινο Ταµείο.
Ξεχωριστή παρέµβαση προωθεί το υπουργείο ∆ικαιοσύνης µέσω της συνολικής αναµόρφωσης του δικαίου της οριζόντιας και κάθετης ιδιοκτησίας. Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να αντιµετωπίσει τις διαφωνίες που έχουν προκύψει στις πολυκατοικίες σχετικά µε τη λειτουργία διαµερισµάτων ως βραχυχρόνιων µισθώσεων, όπως ζητήµατα χρήσης κοινόχρηστων χώρων, ασφάλειας, τήρησης κανονισµών και σχέσεων µεταξύ συνιδιοκτητών. Οι αλλαγές αφορούν ένα νόµο που ισχύει από το 1929 και περιλαµβάνουν ευκολότερη τροποποίηση κανονισµών πολυκατοικιών, σαφέστερο ρόλο για τους διαχειριστές και διαδικασίες ταχύτερης επίλυσης διαφορών. Παράλληλα, προβλέπονται αλλαγές στη λήψη αποφάσεων για επισκευές και ενεργειακές παρεµβάσεις, ώστε να διευκολύνονται εργασίες όπως η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών, φορτιστών ηλεκτρικών οχηµάτων και άλλων σύγχρονων υποδοµών.
Οι διαδοχικές παρεµβάσεις δείχνουν ότι η βραχυχρόνια µίσθωση περνά σε ένα αυστηρότερο και περισσότερο ρυθµιζόµενο πλαίσιο λειτουργίας.
Πηγή: «Κυριακάτικη Απογευματινή»
