Ενοίκια: Τέλος τα μετρητά από 1η Οκτωβρίου – Τι αλλάζει για ιδιοκτήτες και ενοικιαστές

Νέα πραγματικότητα διαμορφώνεται από το φθινόπωρο για εκατομμύρια ιδιοκτήτες και ενοικιαστές, καθώς αλλάζει ο τρόπος με τον οποίο θα πρέπει να εξοφλούνται τα μισθώματα. Από την 1η Οκτωβρίου 2026 η καταβολή ενοικίων θα γίνεται υποχρεωτικά μέσω τραπεζικού συστήματος, βάζοντας τέλος στην πληρωμή με μετρητά.

Η έναρξη του μέτρου είχε τοποθετηθεί αρχικά την 1η Απριλίου, ωστόσο δόθηκε εξάμηνη παράταση προκειμένου να υπάρξει ο απαραίτητος χρόνος για τις τεχνικές προσαρμογές και τη σύνδεση των σχετικών πληροφοριακών συστημάτων με το νέο Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) της ΑΑΔΕ.

Στόχος του νέου πλαισίου είναι κάθε καταβολή μισθώματος να αφήνει σαφές ηλεκτρονικό αποτύπωμα, ώστε να είναι δυνατή η διασταύρωση των ποσών που πληρώνουν οι ενοικιαστές με εκείνα που δηλώνουν οι ιδιοκτήτες.

Το τραπεζικό αποδεικτικό στο επίκεντρο

Με την εφαρμογή της νέας διαδικασίας, το τραπεζικό παραστατικό θα αποτελεί το αποδεικτικό εξόφλησης του ενοικίου. Αυτό σημαίνει ότι η παράδοση χρημάτων «στο χέρι», ακόμη και όταν γίνεται κατόπιν συμφωνίας μεταξύ ιδιοκτήτη και ενοικιαστή, δεν θα καλύπτει τις απαιτήσεις του νέου πλαισίου.

Η αλλαγή καθιστά ιδιαίτερα σημαντική τη σωστή καταγραφή κάθε συναλλαγής. Μέσω του τραπεζικού συστήματος θα προκύπτουν τόσο το ποσό όσο και τα στοιχεία των εμπλεκομένων, περιορίζοντας σημαντικά τα περιθώρια για αδήλωτα μισθώματα ή διαφορετικά ποσά από εκείνα που εμφανίζονται στις φορολογικές δηλώσεις.

Στο πλαίσιο αυτό θα πρέπει να δηλωθεί ο τραπεζικός λογαριασμός (IBAN) στον οποίο θα καταβάλλεται το ενοίκιο, σύμφωνα με τις διαδικασίες που θα προβλεφθούν από την ΑΑΔΕ.

Ο λογαριασμός θα πρέπει να συνδέεται με τον ιδιοκτήτη του ακινήτου, ενώ ειδική πρόβλεψη θα υπάρχει για τις περιπτώσεις συνιδιοκτησίας, ώστε να δηλώνονται οι αντίστοιχοι τραπεζικοί λογαριασμοί ανάλογα με τα δικαιώματα των συνιδιοκτητών.

Έτσι, η τραπεζική κίνηση θα μπορεί να αντιστοιχίζεται με τη μίσθωση και το ακίνητο, δημιουργώντας ουσιαστικά μια ηλεκτρονική αλυσίδα μεταξύ μισθωτηρίου, ιδιοκτήτη, ενοικιαστή και καταβολής του ενοικίου.

Οι συνέπειες για ιδιοκτήτες και ενοικιαστές

Η μη συμμόρφωση δεν θα είναι χωρίς συνέπειες. Για τους ιδιοκτήτες προβλέπεται απώλεια φορολογικών ευεργετημάτων, εφόσον δεν μπορεί να αποδειχθεί ότι τα μισθώματα καταβλήθηκαν μέσω του τραπεζικού συστήματος.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η έκπτωση 5% επί του εισοδήματος από ακίνητα, η οποία λειτουργεί ως αναγνώριση δαπανών επισκευής, συντήρησης και άλλων επιβαρύνσεων του ακινήτου.

Αντίστοιχα, επιπτώσεις μπορεί να υπάρξουν και για τους ενοικιαστές. Όσοι συνεχίσουν να εξοφλούν το ενοίκιο εκτός τραπεζικού συστήματος ενδέχεται να μην μπορούν να αξιοποιήσουν κρατικές ενισχύσεις, επιστροφές ή άλλα δικαιώματα για τα οποία απαιτείται ηλεκτρονική απόδειξη της πληρωμής.

Η αλλαγή συνεπώς δεν περιορίζεται στην κατάργηση των μετρητών. Δημιουργεί ένα νέο σύστημα ηλεκτρονικής παρακολούθησης των μισθώσεων, στο οποίο η πραγματική ροή των χρημάτων θα μπορεί να αντιπαραβάλλεται με τα δηλωμένα στοιχεία των ακινήτων και των συμβάσεων.

Από την 1η Οκτωβρίου, ιδιοκτήτες και ενοικιαστές θα πρέπει επομένως να έχουν προσαρμοστεί στη νέα διαδικασία, καθώς η τραπεζική πληρωμή μετατρέπεται σε βασική προϋπόθεση για την πλήρη φορολογική αναγνώριση της συναλλαγής.