Σε δύο φάσεις θα πραγματοποιηθεί το νέο πρόγραμμα «Ανακαινίζω 2026», το οποίο μπαίνει σε τροχιά υλοποίησης, φέρνοντας σημαντικές αλλαγές τόσο στις επιλέξιμες δαπάνες και τις επισκευές ενεργειακής αναβάθμισης όσο και στη ρύθμιση για «πάγωμα» ενοικίων. Το πρόγραμμα αποτελεί μία από τις βασικές κυβερνητικές παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης και της έλλειψης διαθέσιμων κατοικιών προς ενοικίαση. Ο συνολικός προϋπολογισμός του προγράμματος ανέρχεται σε 500 εκατ. ευρώ και φιλοδοξεί να καλύψει περίπου 20.000 κατοικίες, οι οποίες είναι κατασκευασμένες ως το 1990.
Στόχος είναι να επιστρέψουν στην αγορά χιλιάδες διαμερίσματα, που παραμένουν κλειστά επί χρόνια, δίνοντας οικονομικό κίνητρο στους ιδιοκτήτες να τα αξιοποιήσουν και ταυτόχρονα αυξάνοντας την προσφορά κατοικιών σε μια περίοδο υψηλών ενοικίων και έντονης στεγαστικής πίεσης.
Παρά το γεγονός ότι η πλατφόρμα προελέγχου θα τεθεί σε λειτουργία στα τέλη Μαΐου μέσω του gov.gr, μετά το καλοκαίρι θα ξεκινήσει στην πράξη το νέο πρόγραμμα «Ανακαινίζω 2026», καθώς οι οριστικές αιτήσεις για επιδότηση ανακαίνισης κατοικιών θα ανοίξουν από την 1η Σεπτεμβρίου 2026.
Το πρόγραμμα αφορά ιδιοκτήτες κλειστών κατοικιών και προβλέπει επιδότηση, που μπορεί να φτάσει έως και τις 36.000 ευρώ, υπό την προϋπόθεση ότι το ακίνητο θα επιστρέψει στην αγορά μακροχρόνιας μίσθωσης. Σύμφωνα με όσα δήλωσε ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, η πλατφόρμα για τον έλεγχο των κριτηρίων επιλεξιμότητας αναμένεται να ανοίξει έως το τέλος του μήνα. Οι ενδιαφερόμενοι θα έχουν τη δυνατότητα να διαπιστώσουν αν πληρούν τις απαραίτητες προϋποθέσεις συμμετοχής.
Η πρώτη φάση θα αφορά σε «κλειστά» ακίνητα, για τα οποία η επιδότηση θα συνεπάγεται δύο προϋποθέσεις: 1) τουλάχιστον 5ετής εκμίσθωση του ακινήτου μετά την αναβάθμισή του και 2) τριετές «πάγωμα» του μισθώματος.
Η δεύτερη φάση θα αφορά στα ιδιοκατοικούμενα ακίνητα, οι ιδιοκτήτες των οποίων θα έχουν τη δυνατότητα όχι μόνο ενεργειακής αναβάθμισης, αλλά και επισκευών, σε μια αναλογία 20/80.
Η επιδότηση μπορεί να φτάνει έως το 95% των δαπανών, με «κόφτες» τα 300 ευρώ/τ.μ., έως 120 τ.μ., και συνολικό ποσό ανά δικαιούχο τα 36.000 ευρώ. Αυτή τη στιγμή υπολογίζεται ότι παραμένουν εκτός αγοράς περίπου 900 χιλιάδες κατοικίες.
Καθοριστικό ρόλο για την ένταξη στο πρόγραμμα θα παίξουν δύο βασικά έγγραφα που θα πρέπει να εκδοθούν μέσα στο καλοκαίρι. Το πρώτο είναι το Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ), το οποίο εκδίδεται από πιστοποιημένο ενεργειακό επιθεωρητή μετά από αυτοψία στο ακίνητο. Το δεύτερο είναι η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, δηλαδή ο πλήρης ψηφιακός φάκελος του ακινήτου, που εκδίδεται μέσω του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας από αρμόδιο μηχανικό.
Σε αντίθεση με προηγούμενα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης, το «Ανακαινίζω 2026» καλύπτει ευρύτερες παρεμβάσεις ανακαίνισης και όχι μόνο ενεργειακές εργασίες. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου Οικονομικών, μόλις το 20% των συνολικών δαπανών θα πρέπει να αφορά ενεργειακή αναβάθμιση, ενώ το υπόλοιπο ποσό θα μπορεί να διατεθεί για ανακαίνιση κουζίνας και μπάνιου, εσωτερικές εργασίες, επισκευές και γενικές λειτουργικές παρεμβάσεις στο ακίνητο.
Η επιδότηση αναμένεται να φτάνει έως τα 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με ανώτατο συνολικό ποσό τις 36.000 ευρώ για κατοικίες έως 120 τετραγωνικά μέτρα.
Το πρόγραμμα αφορά κατοικίες που διαθέτουν οικοδομική άδεια έως το τέλος του 1990 και παραμένουν κλειστές για τουλάχιστον τρία χρόνια. Η αδράνεια του ακινήτου θα αποδεικνύεται μέσα από στοιχεία κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος και διασταυρώσεις στοιχείων από τις αρμόδιες υπηρεσίες.
Περίπου 400.000 κλειστά διαμερίσματα στη χώρα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του οικονομικού επιτελείου, θα μπορούσαν θεωρητικά να ενταχθούν στο μέτρο, ωστόσο η πρώτη φάση του προγράμματος αναμένεται να καλύψει περίπου 15.000 έως 20.000 ιδιοκτήτες.
Για τη συμμετοχή στο πρόγραμμα έχουν τεθεί συγκεκριμένα οικονομικά κριτήρια και συγκεκριμένα, το ετήσιο εισόδημα δεν θα πρέπει να ξεπερνά τις 25.000 ευρώ για άγαμους και τις 35.000 ευρώ για έγγαμους, ενώ προβλέπεται προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε παιδί.
Επιπλέον, ο αιτών θα πρέπει να διαθέτει τουλάχιστον το 50% της πλήρους κυριότητας ή της επικαρπίας του ακινήτου που θα ενταχθεί στο πρόγραμμα.
Οι δικαιούχοι του προγράμματος δεν θα μπορούν να κρατήσουν το ακίνητο κλειστό μετά την ανακαίνιση, καθώς βασικός όρος είναι η διάθεσή του σε μακροχρόνια μίσθωση. Το υπουργείο σχεδιάζει να επιβάλει πλαφόν στο ύψος του ενοικίου, ενώ το πρώτο μισθωτήριο θα πρέπει να έχει διάρκεια τουλάχιστον τριών ετών. Σε περίπτωση που ο ενοικιαστής αποχωρήσει νωρίτερα, ο ιδιοκτήτης θα υποχρεούται να προχωρήσει σε νέα μίσθωση για το υπόλοιπο διάστημα χωρίς αύξηση του ενοικίου.
