Η επαναφορά του 13ου και 14ου μισθού στους δημοσίους υπαλλήλους βρέθηκε στο επίκεντρο της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), σε μια πιλοτική δίκη το αποτέλεσμα της οποίας αφορά το σύνολο των εργαζομένων στον δημόσιο τομέα.
Η υπόθεση αφορά αίτηση υπαλλήλου του Υπουργείου Παιδείας, που ζητά να αναγνωρισθεί η υποχρέωση του Δημοσίου να του καταβάλει αποζημίωση που αντιστοιχεί στα επιδόματα εορτών (Χριστουγέννων και Πάσχα) και θερινής αδείας ετών 2023 και 2024, λόγω της παράλειψης του νομοθέτη να επαναφέρει τα επιδόματα εορτών και αδείας στους δημοσίους υπαλλήλους στο ύψος που προβλέπονταν από τον ν. 3205/2003.
Τι υποστηρίζεται στην αίτηση
Ο υπάλληλος υποστηρίζει ότι η διακοπή των επιδομάτων παραβιάζει συνταγματικές αρχές όπως η ισότητα και η αναλογικότητα, αλλά και διατάξεις του ευρωπαϊκού δικαίου, ιδίως τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ε.Ε. και την Οδηγία 2022/2041 για τους επαρκείς κατώτατους μισθούς.
Την παρέμβασή της υπέρ του προσφεύγοντος άσκησε η ΑΔΕΔΥ, ενώ ο εισηγητής Ιωάννης Μιχαλακόπουλος επισήμανε ότι η επιμαχη ευρωπαϊκή Οδηγία έχει ενσωματωθεί στην ελληνική έννομη τάξη με τον ν. 5163/2024, ο οποίος εφαρμόζεται και στους πολιτικούς δημοσίους υπαλλήλους, επιβάλλοντας ίση μεταχείριση με τους εργαζομένους στον ιδιωτικό τομέα ως προς την αγοραστική δύναμη του κατώτατου μισθού.
Ο υπάλληλος του υπουργείου Παιδείας ισχυρίζεται ότι η μη επαναφορά των επιδομάτων αντίκειται και στις επιταγές της Οδηγίας, δεδομένου ότι στον ιδιωτικό τομέα τα δώρα εορτών και αδείας συνυπολογίζονται στον κατώτατο εγγυημένο μισθό. Αντίθετα, για τους δημοσίους υπαλλήλους δεν υφίσταται αντίστοιχη πρόβλεψη, γεγονός που – όπως υποστηρίζεται – συνιστά διάκριση και πλημμελή ενσωμάτωση της Οδηγίας.
Οι θέσεις του Δημοσίου
Από την πλευρά του, το Δημόσιο, διά των νομικών του εκπροσώπων, αντιτείνει ότι:
• Δεν συντρέχει παραβίαση συνταγματικών διατάξεων, καθώς οι δημόσιοι υπάλληλοι υπάγονται σε ειδικό καθεστώς και δεν εξομοιώνονται με εργαζομένους του ιδιωτικού τομέα.
• Η Οδηγία και ο Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων δε δημιουργούν ατομικά αγώγιμα δικαιώματα αλλά δεσμεύουν τα κράτη μόνο όταν εφαρμόζουν ενωσιακό δίκαιο.
• Το αίτημα ουσιαστικά απαιτεί από τη Δικαιοσύνη να υπαγορεύσει νομοθετική πράξη, κάτι που εκφεύγει της αρμοδιότητας του ΣτΕ.
Το Δημόσιο προέβαλε, επίσης, οικονομικό επιχείρημα, κάνοντας λόγο για ετήσιο δημοσιονομικό κόστος 1,55 δισ. ευρώ σε περίπτωση επαναφοράς των επιδομάτων.
Παρέμβαση ΑΔΕΔΥ
Η εκπρόσωπος της ΑΔΕΔΥ, δικηγόρος Μαργαρίτα Παναγοπούλου, υπογράμμισε ότι η κατάργηση των επιδομάτων το 2012 έγινε υπό δραματικές οικονομικές συνθήκες, οι οποίες πλέον δεν ισχύουν. Τόνισε πως η διατήρηση της κατάργησης παραβιάζει τόσο την ευρωπαϊκή νομοθεσία όσο και τη συνταγματική αρχή της ισότητας, ιδίως όταν το κράτος εμφανίζει πλεονάσματα.
Το Ανώτατο Δικαστήριο επιφυλάχθηκε να εκδώσει απόφαση. Η έκβασή της θα έχει καθοριστική σημασία, καθώς αφορά όλους τους μόνιμους υπαλλήλους του Δημοσίου. Έξω από το ΣτΕ είχαν συγκεντρωθεί περίπου 500 δημόσιοι υπάλληλοι, ζητώντας την επαναφορά των «δώρων».
