Σχέδιο για ψυχολογικά τεστ στους εκπαιδευτικούς και κατά την είσοδό τους στην εκπαίδευση και, υπό όρους, ανά τακτά διαστήματα επεξεργάζεται η ηγεσία του υπουργείου, με αφορμή το πρόσφατο περιστατικό σε γυμνάσιο των Σερρών, όπου εκπαιδευτικός έκλεισε το στόμα μαθητή με μονωτική ταινία και στη συνέχεια ζήτησε από συμμαθητή του να του δέσει τα χέρια.
Σύμφωνα με την ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, οι διοικητικές τοπικές υπηρεσίες έχουν καταγράψει περί τους 2.500 «αδυνατούντες» σε όλη τη χώρα. Την ίδια στιγμή, βεβαίως, πολλοί εκπαιδευτικοί αρνούνται να παραδεχθούν το πρόβλημά τους. Καθώς το θέμα είναι ευαίσθητο, οι διευθυντές των σχολείων δεν θέλουν να πάρουν την ευθύνη για να κινήσουν μια διαδικασία που μπορεί να θεωρηθεί από τον εμπλεκόμενο εκπαιδευτικό στιγματισμός.
Πρόληψη για τους «αδυνατούντες» στην τάξη
Στην εκπαίδευση υπάρχει ο όρος «αδυνατούντες»· αναφέρεται στους εκπαιδευτικούς που δεν πρέπει να ασκούν διδακτικό έργο, η μεγάλη πλειονότητα λόγω ψυχολογικών αιτιών – παθήσεων. Σύμφωνα με υψηλόβαθμα στελέχη του υπουργείου Παιδείας, οι διοικητικές τοπικές υπηρεσίες έχουν καταγράψει περί τους 2.500 «αδυνατούντες» σε όλη τη χώρα. Την ίδια στιγμή βεβαίως, πολλοί εκπαιδευτικοί αρνούνται να παραδεχθούν το πρόβλημά τους. Καθώς το θέμα είναι ευαίσθητο, οι διευθυντές των σχολείων δεν θέλουν να πάρουν την ευθύνη για να κινήσουν μια διαδικασία που μπορεί να θεωρηθεί από τον εμπλεκόμενο εκπαιδευτικό στιγματισμός. Ετσι, είτε περιμένουν να γίνει ένα ακραίο περιστατικό στο σχολείο από τον εκπαιδευτικό για να αναλάβει η Διεύθυνση Εκπαίδευσης ή βάζουν ακόμη και γονείς να κάνουν καταγγελία.
Στο πρόσφατο περιστατικό σε γυμνάσιο των Σερρών, εκπαιδευτικός έκλεισε το στόμα μαθητή με μονωτική ταινία και στη συνέχεια ζήτησε από συμμαθητή του να του δέσει τα χέρια. Μετά τη δημοσιοποίηση της υπόθεσης, ο διοικητικός μηχανισμός κινητοποιήθηκε και το θέμα έφτασε στη Δικαιοσύνη, ενώ οδήγησε την υπουργό Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη να ανασύρει, σύμφωνα με πληροφορίες της «Καθημερινής», ένα δικό της σχέδιο –από τότε που διετέλεσε υφυπουργός στο ίδιο υπουργείο, την περίοδο 2019-2021– για ψυχολογικά τεστ στους εκπαιδευτικούς και κατά την είσοδό τους στην εκπαίδευση και, υπό όρους, ανά τακτά διαστήματα.
Νομικό πλαίσιο
«Οι τυχόν “αδυνατούντες” γίνονται αντιληπτοί από τον διευθυντή του σχολείου, από τους άλλους εκπαιδευτικούς, από τους μαθητές. Γνωρίζουν… Το νομικό πλαίσιο για την αξιολόγηση τέτοιων περιστατικών υπάρχει. Αλλά σε αρκετές περιπτώσεις παρατηρείται η έλλειψη βούλησης από το σχολείο και τον τοπικό διοικητικό μηχανισμό να αντιμετωπίσουν ένα περιστατικό που είναι και ιδιαίτερα ευαίσθητο θέμα· ίσως επιδεικνύουν ανοχή, ίσως υπάρχει ο φόβος της ευθύνης», τονίζει μιλώντας ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Παιδείας Ιωάννης Παπαδομαρκάκης. Η διάγνωση της ψυχικής νόσου και της αδυναμίας ένας εκπαιδευτικός να ασκήσει διδακτικό έργο γίνεται από υγειονομική επιτροπή του υπουργείου Υγείας με πρωτοβουλία του ίδιου του εκπαιδευτικού ή παρακίνηση του οικογενειακού του περιβάλλοντος. Με απόφαση των αρμόδιων διοικητικών υπηρεσιών του υπουργείου Παιδείας, ο εκπαιδευτικός που διαγιγνώσκεται ως «αδυνατών» αναλαμβάνει διοικητικό έργο, ακολουθώντας και τις ιατρικές συμβουλές για την αντιμετώπιση της ψυχικής του νόσου. Η εξέταση επαναλαμβάνεται ετησίως.
Καθώς μιλάμε για ψυχική ασθένεια, το θέμα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο, οι νοσούντες συχνά δεν το παραδέχονται, οι εκπαιδευτικοί και οι διευθυντές των σχολείων δεν θέλουν να το αγγίξουν αφού απαιτείται ισχυρή τεκμηρίωση, με αποτέλεσμα οι πληροφορίες που φτάνουν στον κεντρικό και περιφερειακό διοικητικό μηχανισμό (π.χ. Διευθύνσεις Εκπαίδευσης) να είναι θολές. Για την αντιμετώπιση τέτοιων προβλημάτων, κεντρικό πρόσωπο είναι ο διευθυντής της σχολικής μονάδας. Πόσο μάλλον που τα στελέχη που θα κρίνουν ένα περιστατικό με εκπαιδευτικό, ο οποίος αδυνατεί λόγω ψυχικής νόσου να διδάξει σε τάξη, μπορεί να βρεθούν διωκόμενα στα δικαστήρια από τον ίδιο, όπως συνέβη, σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», στην Αττική.
Αντιμετώπιση
Μέχρι τώρα, πάντως, μιλάμε για την αντιμετώπιση εκπαιδευτικών που έχουν δώσει αφορμές στη σχολική κοινότητα. Η υπουργός Παιδείας σκοπεύει να δημιουργήσει πλαίσιο αξιολόγησης των εκπαιδευτικών πριν από την πρόσληψή τους στη δημόσια εκπαίδευση. Συγκεκριμένα, ο σχεδιασμός προβλέπει αξιολόγηση από επιτροπή ψυχολόγων ιατρών σε συνεργασία με το υπουργείο Υγείας. Η αξιολόγηση θα επαναλαμβάνεται ανά τακτά διαστήματα, πιθανόν πενταετία. Τα ψυχομετρικά τεστ έχουν απορριφθεί, με εισήγηση των ειδικών. Επίσης, υπάρχει εισήγηση εάν «αδυνατών» εκπαιδευτικός για τρία χρόνια παραμένει στην ίδια κατάσταση, να μετατάσσεται μόνιμα σε διοικητική θέση.
Τέλος, η κ. Ζαχαράκη προσανατολίζεται να δημιουργηθεί νομικό τμήμα μέσα στις Διευθύνσεις Εκπαίδευσης –υπάρχει ήδη στις 13 Περιφερειακές Διευθύνσεις Εκπαίδευσης–, το οποίο θα αναλαμβάνει την υπεράσπιση των εκπαιδευτικών σε περίπτωση καταγγελιών εκπαιδευτικών κατά των διευθυντών Εκπαίδευσης που υπέγραψαν την αλλαγή εργασιακού περιβάλλοντος λόγω ψυχικής νόσου.
