Σταθερή μείωση του μαθητικού πληθυσμού καταγράφεται τα τελευταία χρόνια στα δημοτικά σχολεία της ανατολικής Θεσσαλονίκης, όπως προκύπτει από την επεξεργασία των στοιχείων του πληροφοριακού συστήματος MySchool. Συγκεκριμένα, το τρέχον σχολικό έτος (2026-2027) στα 131 δημόσια γενικά σχολεία της Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ανατολικής Θεσσαλονίκης φοιτούν 22.125 μαθητές, έναντι 25.871 μαθητές το σχολικό έτος 2021-22, ήτοι 3.746 λιγότεροι μαθητές, που αντιστοιχεί σε μείωση του μαθητικού πληθυσμού κατά 14,48% σε βάθος πενταετίας.
Η πτώση είναι σταθερή και συνεχής, καθώς ο αριθμός των μαθητών μειώθηκε κάθε ένα από τα πέντε έτη από 2,3% έως 3,6% ετησίως, ενώ είναι και γενικευμένη, καθώς 110 από τα 131 σχολεία έχουν σήμερα λιγότερους μαθητές απ’ ό,τι πριν από πέντε χρόνια. Κατά μέσο όρο, κάθε σχολείο έχει περίπου 29 μαθητές λιγότερους, ενώ ελάχιστες σχολικές μονάδες εμφανίζουν αύξηση του μαθητικού πληθυσμού, η οποία συσχετίζεται κυρίως με τοπικές μεταβολές, όπως αλλαγές στα όρια των σχολικών περιφερειών ή στη στέγαση των σχολείων, και όχι με αύξηση του παιδικού πληθυσμού της περιοχής. Η μείωση αφορά κυρίως τις μικρότερες τάξεις και οι μαθητές που ξεκινούν μαζί το Δημοτικό παραμένουν σχεδόν ίδιοι σε αριθμό μέχρι τη ΣΤ΄
Η κατανομή του μαθητικού πληθυσμού φαίνεται να ακολουθεί το πού επιλέγουν να ζήσουν σήμερα οι νέες οικογένειες. Έτσι, στο κέντρο της Θεσσαλονίκης όπου εγκαθίστανται πλέον λιγότερα νέα ζευγάρια αυτό φαίνεται στις μειωμένες εγγραφές των σχολείων. Αντίθετα, στην περιοχή της Θέρμης η ανοικοδόμηση φέρνει νέες οικογένειες και τα σχολεία δέχονται περισσότερα παιδιά.
Τα στοιχεία της Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ανατολικής Θεσσαλονίκης δόθηκαν στο πλαίσιο ενημερωτικής εκδήλωσης και συνέντευξης Τύπου, που πραγματοποιήθηκε σήμερα το απόγευμα στον Πύργο της Παιδαγωγικής Σχολής του ΑΠΘ, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικών, παρουσία του υφυπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Νίκου Παπαϊωάννου και του υφυπουργού Εσωτερικών (τομέας Μακεδονίας- Θράκης) Κωνσταντίνου Γκιουλέκα.
Ν.Παπαϊωάννου: Ο εκπαιδευτικός είναι παιδαγωγός, καθοδηγητής, εμψυχωτής
«Η Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικών, που τιμάται κάθε χρόνο στις 5 Οκτωβρίου, αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία να αναγνωρίσουμε τον καθοριστικό ρόλο των εκπαιδευτικών στη διαμόρφωση της νέας γενιάς και κατ’ επέκταση, στη διαμόρφωση της ίδιας της κοινωνίας μας και να τους ευχαριστήσουμε για το σπουδαίο έργο τους», επισήμανε ο κ. Παπαϊωάννου, παρατηρώντας ότι «ο εκπαιδευτικός δεν είναι απλώς φορέας της γνώσης», αλλά «είναι παιδαγωγός, καθοδηγητής, εμψυχωτής και πολλές φορές πρόσωπο αναφοράς για τον μαθητή».
«Μέσα στην τάξη δεν μεταδίδει μόνο το αντικείμενο που διδάσκει. Καλλιεργεί την αναζήτηση, ενθαρρύνει την προσπάθεια, ανοίγει δρόμους σκέψης και βοηθά τα παιδιά να ανακαλύψουν τις δυνατότητές τους. Ο εκπαιδευτικός είναι συχνά εκείνος που θα εντοπίσει πρώτος μια δεξιότητα, ένα ταλέντο που ο ίδιος ο μαθητής δεν έχει ακόμα αντιληφθεί. Είναι ο άνθρωπος που μπορεί να εμπνεύσει έναν μαθητή να πιστέψει στον εαυτό του, να επιμένει σε μια δυσκολία, να θέτει στόχους και να ονειρεύεται το μέλλον του. Με τη στάση, τη συμπεριφορά, τον λόγο και το παράδειγμα του μεταδίδει αξίες, καλλιεργεί στάσεις και συμβάλλει στη διαμόρφωση της προσωπικότητας των νέων ανθρώπων», σημείωσε ο υφυπουργός Παιδείας.
Κ.Γκιουλέκας:Οι εκπαιδευτικοί διαμορφώνουν ανθρώπους που θα γίνουν καλύτεροι πολίτες
Στο παιδαγωγικό ρόλο των εκπαιδευτικών στάθηκε ο ΥΜΑΘ. «Αλίμονο εάν δούμε στενά τον εκπαιδευτικό μόνον ως επαγγελματία . Βεβαίως πρέπει να αμείβεται ως επαγγελματίας και να ικανοποιούνται οι ανάγκες του, πρέπει να έχει όσο το δυνατόν περισσότερες ευκαιρίες για να μπορέσει να αναβαθμίζει τη θέση του, καθώς αυτό θα έχει άμεση αντανάκλαση και επίπτωση στο κοινωνικό σύνολο», σημείωσε.
«Εμείς σας εμπιστευόμαστε τα παιδιά μας και ειδικά στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση όπου έχετε το προνόμιο να παίρνετε από την τρυφερή ηλικία τα παιδιά μας και να τα διαμορφώνετε… όχι μόνο σε ανθρώπους που μέσα από την εκπαιδευτική διαδικασία θα εμπλουτίσουν τις γνώσεις τους για να βγουν στην παραγωγική διαδικασία, αλλά πάνω απ’ όλα θα γίνουν καλύτεροι πολίτες. Αυτό είναι το πιο σημαντικό», πρόσθεσε ο κ. Γκιουλέκας απευθυνόμενους στους παριστάμενους εκπαιδευτικούς και μοιράστηκε την προσωπική του εμπειρία ως γονέας, λέγοντας «ένα πολύ μεγάλο ευχαριστώ γιατί ανάμεσα στα χιλιάδες παιδιά που πέρασαν και περνούν από τα χέρια σας ήταν και το δικό μου» και «είναι πολύ σημαντικό ότι […] κάθε φορά που ερχόταν από το σχολείο, δεν είχε μόνο μέσα στη σάκα του, αλλά κυρίως μέσα στο μυαλό του προβληματισμούς που πραγματικά μας εξέπλητταν και αυτό οφείλεται σε εσάς».
«Η αξία των εκπαιδευτικών δεν μετριέται τη μέρα αυτή, μετριέται κάθε μέρα που ανοίγει η πόρτα του σχολείου, που ανοίγουν τα βιβλία πρωί-πρωί και μαζί τους ο εκπαιδευτικός ανοίγει και ένα παράθυρο στο μέλλον […] Σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς, τους καιρούς της τεχνητής νοημοσύνης, δεν αντικαθίσταται με τίποτα το βλέμμα του, η ενσυναίσθησή του, η αγάπη του για το παιδί, η παρουσία του δίπλα στο μαθητή», ανέφερε από την πλευρά του ο περιφερειακός διευθυντής εκπαίδευσης Κεντρικής Μακεδονίας, Αλέξανδρος Κόπτσης.
Από τη μάθηση στη γνώση και από τη γνώση στη ζωή
Ο διευθυντής Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ανατολικής Θεσσαλονίκης, Ευάγγελος Κελεσίδης, παρουσίασε τις νέες πρωτοβουλίες της Διεύθυνσης για την ανάδειξη της φωνής, του έργου και της προσφοράς των εκπαιδευτικών. «Η σημερινή είναι μια ουσιαστική μέρα για να τιμήσουμε όλους τους εκπαιδευτικούς μας που καθημερινά δίνουν την ψυχή τους μέσα στις σχολικές τάξεις, για να μπορέσουν τα παιδιά όλων των ανθρώπων που φοιτούν στα σχολεία μας να ενδυναμωθούν και να αποκτήσουν όλες τις γνώσεις και τις δεξιότητες που χρειάζονται για να αναπτυχθούν ολοκληρωμένα», ανέφερε.
«Το σύνθημα αυτής της εκδήλωσης («Από τη μάθηση στη γνώση και από τη γνώση στη ζωή») δεν είναι τυχαίο. Είναι αυτό που θέλουμε να εμπνεύσουμε, γιατί δεν θέλουμε να είμαστε απλώς στην καθημερινότητά μας σωστοί, αλλά να ετοιμάσουμε και να βγάλουμε ολοκληρωμένους ανθρώπους», πρόσθεσε.
Στην εκδήλωση παρουσιάστηκε έρευνα για το κύρος των εκπαιδευτικών και την επαγγελματική εξουθένωση. Όπως τόνισε ο κ. Κελεσίδης, «το κύριο στοιχείο της έρευνας είναι ότι υπάρχει μεν η επαγγελματική εξουθένωση, αλλά οι γονείς αναγνωρίζουν σε πολύ υψηλό βαθμό το ρόλο του εκπαιδευτικού, και αυτό εμάς μας γεμίζει χαρά και αισιοδοξία για να προσπαθήσουμε περισσότερο».
Ο κ. Κελεσίδης παρουσίασε, επίσης, το «Αποθετήριο Θετικών Εμπειριών Γονέων», μια πρωτοβουλία που συγκεντρώνει 33 επιλεγμένες αυτούσιες μαρτυρίες γονέων, ταξινομημένες σε 7 θεματικούς άξονες (συναισθηματική ασφάλεια, συμπερίληψη/ειδικές ανάγκες, στήριξη σε θέματα υγείας/απώλειας, παιδαγωγικό κλίμα, καινοτόμες διδακτικές πρακτικές, συνεργασία σχολείου-οικογένειας, μηνύματα αναγνώρισης).
Απαντώντας τέλος σε ερωτήσεις δημοσιογράφων ο κ. Κελεσίδης επισήμανε ότι καθώς η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει μπει στην καθημερινότητα όλων, η διεύθυνση εκπαίδευσης πρωτοστατεί συμμετέχοντας σε σημαντικά προγράμματα επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών, ώστε οι μαθητές να εκπαιδευτούν με τη σειρά τους να χρησιμοποιούν τα εργαλεία της ΤΝ με τρόπο ηθικά ορθό και επιστημονικά ασφαλή.
Ερωτηθείς εάν έχει παρατηρηθεί έξαρση των περιστατικών βίας στα σχολεία της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, απάντησε ότι πέρυσι καταγράφηκαν στην πλατφόρμα για την ενδοσχολικής βία 28 αναφορές, έναντι 31 πρόπερσι. «Αυτή τη στιγμή για εμάς είναι πολύ σημαντικό να εργαζόμαστε προληπτικά», σημείωσε.
