Η ετήσια έκθεση του ΟΟΣΑ «Ματιές στην Εκπαίδευση» δείχνει ότι το 48% των νέων ενηλίκων στις χώρες–μέλη διαθέτει πτυχίο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, έναντι 27% το 2000. Παρά την εντυπωσιακή άνοδο, οι ανισότητες πρόσβασης και το χάσμα στις δεξιότητες εξακολουθούν να προβληματίζουν.
«Το 48% των νεαρών ενηλίκων στις χώρες» μέλη είναι πλέον διπλωματούχοι της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, «έναντι 27% το 2000», υπογραμμίζεται στην έκθεση αυτή του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), στον οποίο μετέχουν οι πιο εκβιομηχανισμένες χώρες.
Η Ιρλανδία και η Νορβηγία καταγράφουν τις «πιο αξιοσημείωτες» προόδους, με αύξηση των πτυχιούχων της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης κατά περίπου 6 ποσοστιαίες μονάδες από το 2005 ως το 2024, και ακολουθούν η Κολομβία, η Κόστα Ρίκα, η Ισπανία, η Ελλάδα, η Ιταλία, το Μεξικό, η Πορτογαλία και η Τουρκία, σημείωσε ο Ματίας Κόρμαν, ο γενικός γραμματέας του ΟΟΣΑ, κατά την παρουσίαση της έκθεσης.
Ο ΟΟΣΑ υπογραμμίζει εντούτοις ότι πολλοί φοιτητές δεν ολοκληρώνουν τις σπουδές τους, ιδιαίτερα μεταξύ των ανδρών, εξαιτίας μιας αναντιστοιχίας ανάμεσα στις προσδοκίες και την εκπαιδευτική πραγματικότητα, ή λόγω απουσίας στήριξης των φοιτητών.
Άλλο πρόβλημα: το πτυχίο δεν σημαίνει πάντα ικανότητες. Αυτές οι τελευταίες, ιδιαίτερα όσον αφορά το γραπτό λόγο και τα μαθηματικά, έχουν παραμείνει στάσιμες ή έχουν μειωθεί κατά την τελευταία δεκαετία στις περισσότερες από τις χώρες μέλη.
«Στη Γαλλία, υπάρχουν ενήλικοι που πέρασαν χρόνια στο σχολείο και μερικές φορές στο πανεπιστήμιο και οι οποίοι στο γραπτό λόγο δεν έχουν καν την ικανότητα ενός παιδιού 10 ετών», δήλωσε στη διάρκεια της παρουσίασης ο Αντρέας Σλάιχερ, διευθυντής της διεύθυνσης εκπαίδευσης και δεξιοτήτων του ΟΟΣΑ.
Οι τριτοβάθμιες σπουδές αποδίδουν
Εξάλλου, παρά την αύξηση των πτυχιούχων της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, οι επιχειρήσεις δυσκολεύονται να βρουν τα προσόντα τα οποία έχουν ανάγκη: «40% των εργοδοτών βρίσκονται αντιμέτωποι με έλλειψη ικανοτήτων», αναφέρει ο ΟΟΣΑ, ο οποίος συνιστά να γενικευθούν σύντομες και πιστοποιημένες εκπαιδεύσεις σε όλη τη διάρκεια της επαγγελματικής ζωής, ώστε να βοηθηθούν «οι εργαζόμενοι να προσαρμόζονται στην εξέλιξη των αναγκών των επιχειρήσεων, ιδιαίτερα με την άνοδο της τεχνητής νοημοσύνης».
Ο ΟΟΣΑ επιμένει σ’ ένα σημείο το οποίο αποτελεί συχνά θέμα συζήτησης: οι τριτοβάθμιες σπουδές αποδίδουν, ακόμα κι αν κοστίζουν ακριβά, όπως στην Αγγλία και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Μια καλή εκπαίδευση αποδίδει. Αν έχετε ένα πτυχίο τριετούς τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, κερδίζετε 39% περισσότερα από έναν απόφοιτο της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης» και ακόμα περισσότερα με ένα πτυχίο τετραετούς τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, υπογραμμίζει ο Αντρέας Σλάιχερ.
Η υπεραξία ενός πτυχίου της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην επαγγελματική πορεία κάνει να αυξάνεται συνεχώς η κινητικότητα των διεθνών φοιτητών, παρά το κόστος της εκπαίδευσης.
Εντούτοις εξακολουθεί να προβληματίζει η ανισότητα στην πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση που επιμένει και τα παιδιά των πτυχιούχων εξακολουθούν να έχουν πολύ περισσότερες πιθανότητες να φοιτήσουν κι αυτά στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και να την ολοκληρώσουν, σε σχέση με αυτά των οποίων οι γονείς δεν έκαναν τριτοβάθμιες σπουδές.
Ορισμένες χώρες, όπως η Δανία και η Νότια Κορέα, κατάφεραν να εξαλείψουν εν μέρει αυτές τις ανισότητες με «40% δυνατότητες απόκτησης πτυχίου τριτοβάθμιας εκπαίδευσης αν οι γονείς σας δεν έχουν ολοκληρώσει τις δευτεροβάθμιες σπουδές τους».
Αντιθέτως στην Ουγγαρία ή τη Λιθουανία, για παράδειγμα, η αναλογία αυτή είναι μόλις 7%
