Ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε τη διάθεση 240 εκατ. ευρώ εντός Νοεμβρίου για την αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων οφειλών των δήμων προς τους παρόχους ενέργειας, 300 εκατ. ευρώ για έργα ανακύκλωσης και 200 εκατ. ευρώ ετησίως για την επόμενη τετραετία για την αστική οδοποιία, μέσω ειδικού τέλους που θα εφαρμοστεί όταν ομαλοποιηθεί η αγορά καυσίμων.
Παράλληλα, ανακοίνωσε τον διπλασιασμό της ετήσιας κρατικής επιχορήγησης για τη συντήρηση σχολικών κτιρίων, την αύξηση του τέλους παρεπιδημούντων από 0,75% σε 1%, για όσους δήμους το επιλέξουν, και πρόσθετη χρηματοδότηση 50 εκατ. ευρώ για την προμήθεια μπαταριών αποθήκευσης ενέργειας από τοπικές ανανεώσιμες πηγές.
Οι έξι εξαγγελίες για την αυτοδιοίκηση
Εξειδικεύοντας τις κυβερνητικές πρωτοβουλίες, ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε ότι τα 300 εκατ. ευρώ για την ανακύκλωση θα πιστωθούν άμεσα στους δήμους από το νέο ΕΑΝ, προκειμένου να χρηματοδοτήσουν σχετικά έργα στις περιοχές τους.
Για τις οφειλές προς τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας σημείωσε ότι 240 εκατ. ευρώ θα διατεθούν μέσα στον Νοέμβριο, ενώ για το τέλος παρεπιδημούντων διευκρίνισε ότι η αύξηση στο 1% θα αποτελεί επιλογή των δήμων.
Τέταρτον, αναφερόμενος στη συντήρηση των σχολικών κτιρίων, ανακοίνωσε τον διπλασιασμό της ετήσιας κρατικής επιχορήγησης και υπενθύμισε ότι μέσω του προγράμματος «Μαριέττα Γιαννάκου» προβλέπεται να διατεθούν συνολικά 400 εκατ. ευρώ την επόμενη τετραετία για την επισκευή σχεδόν 2.000 σχολείων σε ολόκληρη τη χώρα.
Πέμπτον, αναφερόμενος στην αστική οδοποιία τόνισε ότι προβλέπεται χρηματοδότηση 200 εκατ. ευρώ τον χρόνο για τέσσερα χρόνια, με στόχο τις επισκευές δρόμων εντός των δήμων και των οικισμών. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι το ειδικό τέλος από το οποίο θα προέλθουν οι πόροι θα τεθεί σε εφαρμογή μόνο μετά την ομαλοποίηση της αγοράς καυσίμων.
Ο πρωθυπουργός εκτίμησε ότι η χρηματοδότηση θα μπορούσε να ξεκινήσει μέσα στο επόμενο έτος.
Ως έκτο μέτρο ανακοίνωσε την πρόσθετη διάθεση 50 εκατ. ευρώ για την προμήθεια μπαταριών, ώστε οι δήμοι να αξιοποιούν την ενέργεια που παράγεται από τοπικές ανανεώσιμες πηγές για αυτοκατανάλωση.
Ρύθμιση χρεών προς τη ΔΕΗ και ειδικό τιμολόγιο
Ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε και σε δύο πρόσθετες παρεμβάσεις για το ενεργειακό κόστος των δήμων.
Όπως είπε, επιδιώκει σε συνεργασία με τη ΔΕΗ να υπάρξει πρόσθετη ρύθμιση των χρεών που απομένουν, ύψους έως 60 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι θα ξεκινήσει άμεσα συζητήσεις με τη ΔΕΗ για τη διαμόρφωση ειδικού τιμολογίου ηλεκτρικού ρεύματος για τους δήμους.
Διευκρίνισε ότι δεν είναι ακόμη έτοιμος να ανακοινώσει τη συγκεκριμένη ρύθμιση και επισήμανε ότι η υλοποίησή της συνδέεται με την αποκλιμάκωση της αναταραχής στην ενεργειακή αγορά.
Ο πρωθυπουργός δεσμεύθηκε ότι θα ασχοληθεί προσωπικά με τα ζητήματα του ενεργειακού κόστους, προκειμένου να επιτευχθεί η καλύτερη δυνατή λύση.
Οι πόροι των δήμων αυξήθηκαν κατά 67%
Αναφερόμενος στη χρηματοδότηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ο πρωθυπουργός τόνισε ότι η ετήσια χρηματοδότηση των δήμων αυξήθηκε από ποσό μικρότερο των 1,8 δισ. ευρώ το 2019 στα 3 δισ. ευρώ το 2026, καταγράφοντας αύξηση 67%.
Σημείωσε ακόμη ότι με τη συνδρομή της κυβέρνησης πραγματοποιήθηκαν περίπου 20.000 νέες προσλήψεις, ενώ έγιναν δεκτά ουσιαστικά όλα τα αιτήματα που αφορούσαν τις ανταποδοτικές υπηρεσίες.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης, επισημαίνοντας ότι ενοποιήθηκαν και αποσαφηνίστηκαν εκατοντάδες διάσπαρτες αρμοδιότητες.
Ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε επίσης ότι η κυβέρνηση χρηματοδότησε έργα σχολικών υποδομών, ύδρευσης, άρδευσης, αγροτικής και αστικής οδοποιίας, πολιτικής προστασίας, υγείας, πολιτισμού και ψηφιακού μετασχηματισμού.
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα παρουσίασε τη νέα μονάδα επεξεργασίας λυματολάσπης στην Καλαμάτα, την οποία επισκέφθηκε πριν από την ομιλία του.
Όπως σημείωσε, μέχρι το 2023 λειτουργούσαν στη χώρα τέσσερις μονάδες επεξεργασίας λυματολάσπης, ενώ έκτοτε κατασκευάστηκαν άλλες 18 με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Δημοσιονομικοί περιορισμοί και ενεργειακή κρίση
Ο πρωθυπουργός επισήμανε ότι η διεθνής ενεργειακή κρίση, λόγω της έντασης και των πολεμικών επιχειρήσεων στη Μέση Ανατολή, προκαλεί αύξηση του πληθωρισμού, του κόστους ζωής και των ενεργειακών δαπανών, με επιπτώσεις και στους δήμους.
Τόνισε ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να στηρίζει τα εισοδήματα και να μειώνει φόρους, ενώ άλλες ευρωπαϊκές χώρες προχωρούν σε μέτρα λιτότητας.
Απέδωσε αυτή τη δυνατότητα στη δημοσιονομική ισορροπία, στα διατηρήσιμα πλεονάσματα και στην αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, σημειώνοντας ότι η κυβέρνηση μπορεί να απορροφά μέρος των ανατιμήσεων στα καύσιμα, ενώ υπογράμμισε ότι οι διαθέσιμοι πόροι είναι περιορισμένοι και ότι δεν μπορούν να ικανοποιηθούν άμεσα όλα τα αιτήματα της αυτοδιοίκησης.
Αναφερόμενος στα αποθεματικά του Πράσινου Ταμείου, επισήμανε ότι δεν μπορούν να αξιοποιούνται κατά το δοκούν, καθώς υπόκεινται στους περιορισμούς δαπανών του κρατικού προϋπολογισμού. Προσέθεσε ότι το Πράσινο Ταμείο χρηματοδοτεί έργα αναπλάσεων, αποκαταστάσεων, αντιπυρικής προστασίας και αντιπλημμυρικών παρεμβάσεων στους δήμους.
Συστάσεις στους δημάρχους για τη διαχείριση των πόρων
Ο πρωθυπουργός κάλεσε τους δημάρχους να εξετάσουν κατά πόσο η διαχείριση των διαθέσιμων πόρων γίνεται με τον πιο συνετό τρόπο. Αναφέρθηκε ειδικότερα στις απευθείας αναθέσεις και στις προσλήψεις έκτακτου προσωπικού, επισημαίνοντας την ανάγκη αυτοκριτικής και διορθωτικών κινήσεων.
Τόνισε ότι το συνέδριο της ΚΕΔΕ δεν πρέπει να περιοριστεί στην καταγραφή αιτημάτων, αλλά να εξετάσει συνολικά τον τρόπο λειτουργίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τη συνεργασία της με την κεντρική διοίκηση.
Επισήμανε ακόμη ότι οι πολίτες δεν διαχωρίζουν τις δημοτικές από τις κυβερνητικές ευθύνες, αλλά αντιμετωπίζουν την Πολιτεία ως ενιαίο σύνολο.
Ευρωπαϊκοί πόροι 2028-2034 και στόχος περιφερειακής σύγκλισης
Ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε στη διαπραγμάτευση για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 2028-2034, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα αναμένεται να εξασφαλίσει δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ νέων ευρωπαϊκών πόρων.
Τόνισε ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση πρέπει να προετοιμαστεί για την αξιοποίησή τους, καθώς η νέα ευρωπαϊκή χρηματοδοτική αρχιτεκτονική θα συνδέει τις εκταμιεύσεις με συγκεκριμένα ορόσημα, μεταρρυθμίσεις και στόχους, κατά το πρότυπο του Ταμείου Ανάκαμψης.
Υπενθύμισε ότι το δεύτερο εξάμηνο του 2027 η Ελλάδα θα ασκήσει την προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και θα συμμετάσχει στη διαμόρφωση του κανονιστικού πλαισίου για τη διάθεση των ευρωπαϊκών πόρων.
Ο πρωθυπουργός επανέλαβε τον στόχο η ελληνική οικονομία να αναπτύσσεται την επόμενη τετραετία με ρυθμούς τουλάχιστον διπλάσιους του μέσου όρου της Ευρωζώνης και επισήμανε ότι η ανάπτυξη πρέπει να συνοδεύεται από περιφερειακή σύγκλιση, ώστε οι δήμοι και οι περιφέρειες που υστερούν να προσεγγίσουν τον εθνικό μέσο όρο.
Κριτική στην αντιπολίτευση για τους δανειολήπτες
Ο πρωθυπουργός στην ομιλία του άσκησε κριτική στην αντιπολίτευση για τη στάση της απέναντι στις ρυθμίσεις προστασίας των δανειοληπτών που ψηφίστηκαν στη Βουλή. Ανέφερε ότι η αντιπολίτευση αρνήθηκε να ψηφίσει διατάξεις οι οποίες προβλέπουν επιτόκιο 3% για ευάλωτους δανειολήπτες του εξωδικαστικού μηχανισμού και πρόστιμα έως 5 εκατ. ευρώ στις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων που παραβιάζουν τα προβλεπόμενα όρια.
Κλείνοντας την ομιλία του, ο κ. Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση θα εξετάσει τις προτάσεις της ΚΕΔΕ και θα προχωρήσει στην υλοποίηση των μέτρων που ανακοίνωσε.
Επανέλαβε ότι η συνεργασία της κυβέρνησης με τους 332 δήμους της χώρας θα συνεχιστεί ανεξαρτήτως κομματικής προέλευσης των δημάρχων και τόνισε ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση αποτελεί βασικό εταίρο στην προσπάθεια για την ανάπτυξη της χώρας.
