Κούρεμα ΕΑΣ στις συντάξεις και αναδρομικά – Ποιοι διεκδικούν επιστροφές

ΣχετικάΆρθρα

Ανατροπή στην Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), που ανοίγει τον δρόμο για μειώσεις κρατήσεων και για αναδρομικά σε συνταξιούχους που είτε άσκησαν είτε πρόκειται να ασκήσουν προσφυγές, προοιωνίζεται η απόφαση που αναμένεται να εκδοθεί από το Ελεγκτικό Συνέδριο στις αρχές του 2027, κατόπιν σχετικής εισήγησης η οποία συζητήθηκε χθες και προτείνει η εισφορά να υπολογίζεται στο τμήμα σύνταξης άνω των 1.400 ευρώ (ή των 1.468 ευρώ που ισχύει σήμερα).

Λογιστική στην πράξη - από τη θεωρία στο γραφείο

Η 7σέλιδη εισήγηση του Γενικού Επιτρόπου προς την Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου, την οποία εξασφάλισε και αποκαλύπτει σήμερα ο «Ελεύθερος Τύπος», αναφέρει στο «διά ταύτα» τα εξής:

  1. Υφίσταται παραβίαση της συνταγματικής αρχής της ισότητας για τους συνταξιούχους που λαμβάνουν συντάξεις άνω των 1.400 ευρώ, καθώς καταβάλλουν εισφορά σε όλο το ποσό σύνταξης ενώ όσοι έχουν ως 1.400 ευρώ απαλλάσσονται. Το Δικαστήριο θα πρέπει να επεκτείνει την ευνοϊκή νομοθετική ρύθμιση απαλλαγής από την ΕΑΣ των συντάξεων όσων συνταξιούχων λαμβάνουν 1.400 ευρώ σε όλους τους συνταξιούχους, χωρίς καμία εξαίρεση, ανεξαρτήτως του ύψους της καταβαλλόμενης σε αυτούς σύνταξης.
  2. Η επιβολή των συντελεστών της ΕΑΣ στο σύνολο του ποσού της σύνταξης αναλόγως του ύψους αυτής, χωρίς καμία απολύτως κλιμάκωση, δημιουργεί ζήτημα αντίθεσης των σχετικών διατάξεων προς τη συνταγματική αρχή της αναλογικότητας. Όσο πιο αυξημένη είναι η σύνταξη τόσο πιο μεγάλο είναι και το ποσό της παρακράτησης, με αποτέλεσμα να προκαλείται αντιστοίχως υπέρμετρη και δυσανάλογη επιβάρυνση του συνταξιούχου. Θα πρέπει, τηρουμένης της συνταγματικής αρχής της αναλογικότητας, η ΕΑΣ να υπολογίζεται αναλογικώς και τα ποσοστά αυτής να επιβαρύνουν το οικείο τμήμα των συντάξεων, εφαρμοζομένων διαφορετικών συντελεστών ανά κλιμάκιο σύνταξης.

Τι σημαίνει

Η εισήγηση λέει ουσιαστικά ότι οι συνταξιούχοι που λαμβάνουν κύρια σύνταξη ή άθροισμα κύριων συντάξεων άνω των 1.400 ευρώ (ή των 1.468 ευρώ, που είναι το σημερινό όριο) θα πρέπει να πληρώσουν εισφορά στο υπερβάλλον ποσό και όχι σε όλη τη σύνταξη. Αυτό σημαίνει ότι ένας συνταξιούχος που λαμβάνει 2.200 ευρώ και σήμερα καταβάλλει ΕΑΣ 154 ευρώ με συντελεστή 7%, θα πρέπει να έχει κράτηση μόνο στο υπερβάλλον ποσό πάνω από τα 1.468 ευρώ, δηλαδή στα 732 ευρώ. Σε αυτή την περίπτωση η εισφορά μειώνεται στα 51,25 ευρώ από τα 154 ευρώ που είναι τώρα και ο συνταξιούχος έχει έμμεση αύξηση 102,75 ευρώ.

Επιχειρήματα

Η υπόθεση έφτασε στο Ελεγκτικό Συνέδριο μετά από αγωγή που άσκησε το 2020 ο συνταξιούχος του Δημοσίου και πρώην πρόεδρος του Ελ. Συνεδρίου, Νίκος Αγγελάρας, ζητώντας αλλαγή στον υπολογισμό των κρατήσεων της ΕΑΣ και διεκδικώντας αναδρομικά 13.400,91 ευρώ. Στη χθεσινή συζήτηση ισχυρίστηκε ότι η ΕΑΣ λειτουργεί ισοπεδωτικά πρωτίστως λόγω της ανόδου της κλίμακας ασύμμετρα προς την άνοδο του εισοδήματος και δευτερευόντως λόγω της επιβάρυνσης που εισάγει με τη χρήση κλιμακίων επί όλου του ποσού αντί προοδευτικού συντελεστή επί της διαφοράς σύνταξης πάνω από τα 1.400 ευρώ. Σε συνδυασμό δε με τη μη επιβάρυνση των συντάξεων που δεν υπερβαίνουν τα 1.400 ευρώ, σημειώνει ο κ. Αγγελάρας, ο τρόπος υπολογισμού της ΕΑΣ είναι μη συμβατός με τα άρθρα 2 παρ.1, 4 παρ.1 και τα άρθρα 5, και 25 παρ.1 και 4 του Συντάγματος.

Συντάξεις: Ποιοι μπορούν να διεκδικήσουν αναδρομικά 

Η απόφαση του Δικαστηρίου αναμένεται στις αρχές του 2027 και, όπως δείχνουν τα πράγματα, από τη στιγμή που και η εισήγηση είναι θετική για τους συνταξιούχους, θα πρέπει να αναμένεται και θετική απόφαση για αλλαγή του τρόπου υπολογισμού και εν τέλει μείωση της ΕΑΣ.

Κρατήσεις από την ΕΑΣ έχουν σήμερα πάνω από 450.000 συνταξιούχοι του Δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα. Η απόφαση -εφόσον είναι θετική- θα ισχύσει για όλους και από εκεί και μετά η κυβέρνηση θα πρέπει να συμμορφωθεί με την απόφαση του δικαστηρίου, προχωρώντας σε μείωση της εισφοράς.

Ήδη, στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας έχουν γίνει σενάρια αλλαγών με μικρότερα ποσοστά κρατήσεων τα οποία και αποτελούν τη μαγιά για τις τελικές αποφάσεις που θα πάρει η κυβέρνηση.

Αγωγές

Μέχρι να αποφασιστεί τι θα γίνει με την ΕΑΣ, πάντως, οι συνταξιούχοι που δεν έχουν κάνει προσφυγές έχουν δικαίωμα να διεκδικήσουν επιστροφή κρατήσεων. Όσοι ασκήσουν αγωγή ως το τέλος Δεκεμβρίου 2026 μπορούν να διεκδικήσουν αναδρομικά από τις κρατήσεις ΕΑΣ για τα έτη 2024, 2025 και 2026. Όσοι ασκήσουν προσφυγή το 2027 μπορούν να διεκδικήσουν το 2025 και το 2026. Όσοι είχαν ασκήσει προσφυγές πριν από το 2026 δικαιούνται αναδρομικά για περισσότερα έτη.

Πηγή: eleftherostypos.gr