«Ο διάλογος που ξεκινά δεν έχει προαποφασισμένες λύσεις. Η διαδικασία αυτή γίνεται για να ακούσουμε περισσότερο και να μιλήσουμε λιγότερο. Δεν έχει τετελεσμένα, έχει όμως μια σαφή κατεύθυνση: ένα Λύκειο με ουσία, ένα απολυτήριο με αξιοπιστία, ένα σύστημα πιο δίκαιο για τους μαθητές και τις μαθήτριες και τις οικογένειες».
Αυτό τόνισε χαρακτηριστικά η Υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, ανοίγοντας, στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής τον «εθνικό διάλογο για το Εθνικό Απολυτήριο και τη νέα αρχιτεκτονική του Λυκείου».
Παρουσιάζοντας το πλαίσιο και τους βασικούς άξονες του «Εθνικού Διαλόγου», ο οποίος -όπως διευκρίνισε θα ολοκληρωθεί τέλη Νοεμβρίου, μετά από περίπου 20 συνεδριάσεις, η Υπουργός Παιδείας τόνισε πολλές φορές «την ανάγκη ουσιαστικής συνεργασίας και συμμετοχής όλων των κομμάτων με προτάσεις και παρατηρήσεις».
«Η Παιδεία είναι εθνική υπόθεση. Στόχος είναι, στο τέλος αυτής της διαδικασίας, να φτάσουμε σε μια νομοθετική πρωτοβουλία που θα μπορούσε ιδανικά να στηριχθεί από περισσότερα του ενός κόμματα.
Αυτό δεν θα είναι επιτυχία μιας κυβέρνησης, αλλά επιτυχία της χώρας», επεσήμανε η κ. Ζαχαράκη και πρόσθεσε:
«Οι τεχνικές λεπτομέρειες, τα ποσοστά και οι μεταβατικές ρυθμίσεις δεν είναι προαποφασισμένες επιλογές, είναι αντικείμενο του ίδιου του διαλόγου.
Μια τόσο μεγάλη αλλαγή δεν γίνεται από τη μια μέρα στην άλλη και δεν εφαρμόζεται χωρίς δοκιμή. Σε αυτά τα ζητήματα δεν πρέπει να υπάρχουν αιφνιδιασμοί. Όλα πρέπει να προχωρήσουν με ειλικρίνεια, με ανοιχτό πνεύμα και χωρίς προκαταλήψεις».
Όπως σημείωσε η κ. Ζαχαράκη, «ο εθνικός διάλογος δεν ξεκινά στο κενό, ούτε χωρίς κατεύθυνση. Ξεκινά με πραγματικά προβλήματα που όλοι αναγνωρίζουμε και με αρχές που διαχρονικά έχουν διατυπωθεί από πολλές πλευρές του πολιτικού συστήματος».
Εξειδικεύοντας, τη φιλοσοφία της αρχιτεκτονικής του Νέου Λυκείου και του Εθνικού Απολυτηρίου , επεσήμανε ότι «το Λύκειο δεν πρέπει να είναι απλώς ένας χώρος προετοιμασίας για την εισαγωγή στο πανεπιστήμιο, αλλά να έχει τη δική του αυτοτέλεια και να εξοπλίζει τα παιδιά με δεξιότητες χρήσιμες, όποια πορεία κι αν ακολουθήσουν».
«Ο στόχος είναι να κάνουμε ένα πιο δίκαιο και πιο αξιόπιστο σύστημα», είπε η Υπουργός και εξήγησε:
«Πρώτον: η κάθε τάξη του Λυκείου να μετρά και η αξιολόγηση της επίδοσης να μην κρίνεται σε μία ημέρα.
Δεύτερον: μικτό αξιόπιστο σύστημα αξιολόγησης που δεν θα στηρίζεται σε μία εξέταση, αλλά θα συνδυάζει εθνικές εξετάσεις και σχολική επίδοση.
Τρίτον: κοινά θέματα και εθνικό σώμα βαθμολογητών με θεσμικές εγγυήσεις, όπως, ενίσχυση της Τράπεζας Θεμάτων, συγκρότηση ενός σώματος βαθμολογητών και διαμόρφωση ενός ενιαίου εθνικού πλαισίου εξετάσεων.
Τέταρτον: λιγότερη ύλη, ουσιαστικότερη γνώση. Όχι περισσότερα μαθήματα στη Γ΄ Λυκείου, λιγότερη ύλη, πιο ουσιαστική γνώση, με χώρο για χώρο για κατανόηση, εφαρμογή και σύνθεση αυτών που μαθαίνουν τα παιδιά».
Η κ. Ζαχαράκη αναγνώρισε ότι, «ο εθνικός διάλογος ξεκινά με πραγματικά προβλήματα που όλοι αναγνωρίζουμε και με αρχές που διαχρονικά έχουν διατυπωθεί από πολλές πλευρές του πολιτικού συστήματος», διαβεβαιώνοντας παράλληλα ότι «η διαδικασία αυτή γίνεται για να ακούσουμε περισσότερο και να μιλήσουμε λιγότερο».
«Οι τεχνικές λεπτομέρειες, τα ποσοστά και οι μεταβατικές ρυθμίσεις δεν είναι προαποφασισμένες επιλογές, είναι αντικείμενο του ίδιου του διαλόγου… Σε αυτά τα ζητήματα δεν πρέπει να υπάρχουν αιφνιδιασμοί. Όλα πρέπει να προχωρήσουν με ειλικρίνεια, με ανοιχτό πνεύμα και χωρίς προκαταλήψεις. Η Παιδεία είναι εθνική υπόθεση. Στόχος είναι, στο τέλος αυτής της διαδικασίας, να φτάσουμε σε μια νομοθετική πρωτοβουλία που θα μπορούσε ιδανικά να στηριχθεί από περισσότερα του ενός κόμματα με πνεύμα συνεννόησης», κατέληξε η κ. Ζαχαράκη.
ΝΑΙ ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΑΛΟΓΟ ΑΠΟ ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗ ΜΕ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ
«Το ΠΑΣΟΚ δεν θα επιτρέψει τη δημιουργία πολιτικών και επικοινωνιακών αντιπερισπασμών με θύμα την Παιδεία. Προτεραιότητά μας είναι μια ουσιαστική τομή για τις επόμενες γενιές, ακόμη κι αν αυτή απαιτεί θυσίες από όλους μας», υπογράμμισε από την πλευρά του ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Στέφανος Παραστατίδης.
Όπως είπε, «το εθνικό απολυτήριο είναι για εμάς μία σοβαρή παιδαγωγική μεταρρύθμιση και δεν θα επιτρέψουμε σε καμία περίπτωση να γίνει ένα προεκλογικό πυροτέχνημα της κυβέρνησης».
Παράλληλα, σημείωσε ότι «ο διάλογος αυτός δεν είναι κυβερνητική έμπνευση, αλλά καρπός της θεσμικής πρωτοβουλίας που πήρε το ΠΑΣΟΚ ήδη από τον Ιούνιο του 2025», προσθέτοντας ότι είναι σαφές και ξεκάθαρο ότι θα συμμετέχουμε και γιατί αφουγκραζόμαστε την κοινωνική ανάγκη για μια γενναία παρέμβαση που θα σταματήσει την απαξίωση του σχολείου, αλλά και γιατί δεν μπορούμε να αυτοαναιρεθούμε».
Ξεκαθάρισε ακόμα ότι «το ΠΑΣΟΚ προσέρχεται στον διάλογο με τρεις αδιαπραγμάτευτους στόχους:
1. Αυτονομία του Λυκείου.
2. Τέλος στην «κρίση μιας στιγμής» με τη σημερινή μορφή των Πανελλαδικών, που κρίνει το μέλλον ενός εφήβου σε λίγες ώρες.
3. Οικονομική ανακούφιση της οικογένειας, καθώς η θεσμοποιημένη φροντιστηριακή εξάρτηση αποτελεί αιμορραγία για τον οικογενειακό προϋπολογισμό και μετατρέπει τη μόρφωση από δικαίωμα σε οικονομικό αγώνα αντοχής».
«Αυτή η διαδικαστική συζήτηση είναι πολύ σοβαρή γιατί αφορά το μέλλον της χώρας και όλων των νέων παιδιών. Πρέπει να έχουμε την πρόταση της κυβέρνησης, να μπορέσουμε να την μελετήσουμε, να την αξιολογήσουμε, να δούμε αν πράγματι είναι μία προωθητική μεταρρυθμιστική λύση που έχει ανάγκη η χώρα για να κάνουμε και εμείς τις προτάσεις μας», σημείωσε από την πλευρά του, ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Διονύσης Καλαματιανός
Πρόσθεσε ακόμα ότι «για να προχωρήσει η μεταρρύθμιση θα πρέπει πρώτα να εξασφαλιστεί η λύση των προβλημάτων στην εκπαίδευση, διαφορετικά θα μείνει ένα σχέδιο κενό, και θα συνεχίζεται ένα σύστημα κοινωνικών εκπαιδευτικών ανισοτήτων και αποκλεισμών».
«Τα ωραία λόγια με τα ωραία περιτυλίγματα δεν σβήνουν τα ταξικά φίλτρα, δεν σταματούν τον θρήνο και τον οδυρμό των παιδιών και των λαϊκών οικογενειών που οικονομικά δεν μπορούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις αυτού του σκληρού, αντιλαϊκού, αντιεκπαιδευτικού συστήματος», τόνισε ο βουλευτής του ΚΚΕ, Γιάννης Δελής.
Η βουλευτής της Νέας Αριστεράς, Μερόπη Τζούφη, σημείωσε ότι «η νέα αρχιτεκτονική του λυκείου είναι μια βαθειά πολιτική συζήτηση που αφορά τον κοινωνικό πυρήνα της εκπαίδευσης και δεν μπορεί να είναι αποκομμένη από τη λύση των χρόνιων προβλημάτων που ταλανίζουν μαθητές εκπαιδευτικούς και γονείς». «Ο διάλογος ορίζεται πάνω σε αυτό το έδαφος που διατηρείται και οδηγεί σε αλυσίδα εκπαιδευτικών ανισοτήτων», πρόσθεσε.
Για την ανάγκη εκπαιδευτικών αλλαγών που θα προωθούν την ισότιμη πρόσβαση και την άρση των κοινωνικών αδικιών στην εκπαίδευση, έκανε λόγο η βουλευτής της ΕΛ.ΛΥ, Σοφία Χάιδω Ασημακοπούλου.
Ο βουλευτής του κόμματος «ΝΙΚΗ», Σπυρίδων Τσιρώνης, σημείωσε ότι «οι παραδοχές της υπουργού στα προβλήματα της εκπαίδευσης είναι καλές ως βάση για να ξεκινήσει ο διάλογος».
Ο βουλευτής της Πλεύσης Ελευθερίας, Σπύρος Μπιμπίλιας σημείωσε ότι «η διάθεση για κατάργηση των πανελλαδικών εξετάσεων φαντάζει ως όαση, αλλά αν δεν υπάρχει αξιόπιστο εκπαιδευτικό σύστημα δεν θα πετύχει το εγχείρημα».
Η βουλευτής της ΝΔ, Ιωάννα Λυτρίβη έκανε λόγο για «έναν Εθνικό Διάλογο με στόχο να δημιουργηθεί ένα δίκαιο, σύγχρονο, ισότιμο, δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα».
Τέλος, ο Μιχάλης Σφακιανάκης, πρόεδρος της Συνόδου των πρυτάνεων και πρόεδρος της Επιτροπής για τον Εθνικό διάλογο, επεσήμανε ότι «στόχος μας είναι ένα ανοιχτό, δημοκρατικό, δίκαιο και συμπεριληπτικό, εκπαιδευτικό σύστημα που θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες των καιρών και των νέων προκλήσεων».
Η Υπουργός Παιδείας, εξέφρασε την ικανοποίηση της «τόσο από το περιεχόμενο της συζήτησης, ακόμα και σε ζητήματα που υπάρχει διαφωνία, όσο και από την δήλωση προθέσεων της Αντιπολίτευσης για συμμετοχή σε αυτή την πολύμηνη διαδικασία».
