Στη διεύρυνση των οργανωμένων προληπτικών ελέγχων με νέα δράση για τον καρκίνο του δέρματος, η οποία απευθύνεται για πρώτη φορά στον γενικό πληθυσμό, προχωρά το υπουργείο Υγείας.
Ο αρχικός έλεγχος θα πραγματοποιείται μέσω του δικτύου της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, με στόχο να βρίσκεται κοντά στον πολίτη και με ιδιαίτερη έμφαση στις ομάδες που έχουν αυξημένη έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία- αγρότες, αλιείς και όσους εργάζονται σε εξωτερικούς χώρους- καθώς και στους κατοίκους απομακρυσμένων και νησιωτικών περιοχών.
Η τηλεϊατρική, η χρήση ειδικού εξοπλισμού και η τεχνητή νοημοσύνη θα υποστηρίζουν τους επαγγελματίες Υγείας, ενώ τα Κέντρα Αναφοράς θα αναλαμβάνουν την εξειδικευμένη αξιολόγηση ύποπτων ευρημάτων και την παραπομπή των πολιτών για περαιτέρω έλεγχο ή θεραπεία.
Για τη νέα δράση, τη διαδικασία συμμετοχής των πολιτών και τη «διαδρομή τους» στο σύστημα Υγείας σε περίπτωση εντοπισμού ύποπτων ευρημάτων, το ΑΠΕ-ΜΠΕ μίλησε με την αναπληρώτρια υπουργό Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη.
Ακολουθεί η συνέντευξη της Ειρήνης Αγαπηδάκη στη δημοσιογράφο του ΑΠΕ-ΜΠΕ Έφη Φουσέκη
Ερ: Το νέο πρόγραμμα δωρεάν screening για τον καρκίνο του δέρματος αφορά για πρώτη φορά τον γενικό πληθυσμό. Πότε αναμένεται να ξεκινήσει και ποια είναι η διαδικασία από τον προληπτικό έλεγχο έως την παραπομπή ενός πολίτη, όταν εντοπίζεται ύποπτη αλλοίωση;
Απ: Το νέο πρόγραμμα πρόληψης και έγκαιρης διάγνωσης του καρκίνου του δέρματος αποτελεί ένα ακόμη ουσιαστικό βήμα για να εντάξουμε την πρόληψη στον πυρήνα του Εθνικού Συστήματος Υγείας. Θα χρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ αξιοποιώντας πλήρως το δίκτυο των Κέντρων Υγείας, των Κινητών Ομάδων Υγείας και των εξειδικευμένων κλινικών του ΕΣΥ σε πανεπιστημιακά και γενικά νοσοκομεία σε ολόκληρη τη χώρα, προσφέροντας σε κάθε πολίτη πρόσβαση σε δωρεάν προληπτικό έλεγχο.
Δημιουργήσαμε μια διαδικασία απλή για τον πολίτη, η οποία παράλληλα ενσωματώνει σύγχρονες τεχνολογικές δυνατότητες όπως η τηλεϊατρική και η τεχνητή νοημοσύνη καθώς και υψηλή εξειδίκευση.
Η αρχική δερματολογική εξέταση θα πραγματοποιείται από τους επαγγελματίες της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας. Στη συνέχεια, τα ευρήματα θα αξιολογούνται κλινικά από εξειδικευμένους δερματολόγους και δερματο-ογκολόγους στα Κέντρα Αναφοράς.
Το έργο υλοποιείται από το Υπουργείο Υγείας σε συνεργασία με το Νοσοκομείο Αφροδίσιων και Δερματικών Νόσων Αθηνών «ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ», το Γενικό Περιφερειακό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» και άλλες εξειδικευμένες κλινικές και κέντρα της χώρας μας.
Ερ: Έχετε τονίσει ότι «δεν περιμένουμε τον πολίτη, πηγαίνουμε εμείς σε αυτόν». Πώς θα διασφαλιστεί ότι η νέα δράση θα φτάσει στις ομάδες υψηλού κινδύνου, όπως οι αγρότες, οι αλιείς και οι άλλοι εργαζόμενοι που εκτίθενται καθημερινά στον ήλιο;
Απ: Η καθολική πρόσβαση στην υγειονομική φροντίδα δεν σημαίνει ομοιόμορφη αντιμετώπιση. Ορισμένες επαγγελματικές ομάδες, λόγω αυξημένης έκθεσης στην ηλιακή ακτινοβολία ή γεωγραφικών εμποδίων, διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο ή αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην πρόσβαση στις δομές υγείας. Σε αυτές τις ομάδες οφείλουμε να φτάσουμε ενεργά.
Για τον σκοπό αυτό, ενεργοποιούμε το δίκτυο της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, τα Κέντρα Υγείας και τις Κινητές Ομάδες Υγείας (ΚΟΜΥ), δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις απομακρυσμένες, ορεινές και νησιωτικές περιοχές. Ένας ψαράς, ένας αγρότης, ένας κτηνοτρόφος ή ένας εργαζόμενος σε εξωτερικούς χώρους δεν θα χρειάζεται πλέον να μετακινηθεί σε αστικό κέντρο για τον αρχικό του έλεγχο. Η πρώτη επαφή θα γίνεται στον χώρο όπου ζει και εργάζεται, ενώ μέσω της τηλεϊατρικής εξασφαλίζεται η πρόσβαση στην εξειδικευμένη γνωμάτευση. Στόχος μας είναι η Υγεία να φτάσει σε κάθε γειτονιά, σε κάθε σπίτι, ακόμα και στο χωράφι, σε κάθε πολίτη.
Παράλληλα, οι πρωτοβάθμιες μονάδες έχουν εξοπλιστεί με δερματοσκόπια, ειδικές κάμερες και smartphones για εφαρμογές τηλεδερματολογίας. Στο πρόγραμμα προβλέπεται επίσης, η αξιοποίηση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης υποστηρίζοντας το έργο του γιατρού και όχι υποκαθιστώντας το. Παράλληλα, αναπτύσσονται εθνικές δράσεις ενημέρωσης για την προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία και την έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων.
Ερ: Ένα σημαντικό στοίχημα της πρόληψης είναι να μην «χάνεται» ο πολίτης στο σύστημα Υγείας μετά το πρώτο εύρημα. Πώς θα παρακολουθεί το σύστημα όσους χρειάζονται περαιτέρω εξετάσεις ή θεραπεία και πώς θα αξιοποιηθούν τα δεδομένα των προληπτικών ελέγχων για τον σχεδιασμό της πολιτικής Υγείας;
Απ: Αυτή είναι η ουσία της οργανωμένης δημόσιας υγείας. Το πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» δεν εξαντλείται στην αποστολή ενός SMS ή στη διενέργεια μιας μεμονωμένης εξέτασης, αλλά συγκροτεί μια ολοκληρωμένη διαδρομή φροντίδας. Για παράδειγμα, στο πρόγραμμα πρόληψης των καρδιαγγειακών, αναπτύξαμε συνεργασίες με πανεπιστημιακά νοσοκομεία της χώρας ώστε οι ασθενείς που εντοπίστηκαν με σοβαρό καρδιαγγειακό νόσημα, να προχωρούν άμεσα στις προβλεπόμενες θεραπευτικές παρεμβάσεις και επεμβατικές μεθόδους.
Αντίστοιχα, για τον καρκίνο του δέρματος προβλέπεται συγκεκριμένο πλάνο παρακολούθησης για όσους χρήζουν περαιτέρω ελέγχου ή θεραπείας. Στη διαδικασία αυτή συνεργάζονται τα Νοσοκομεία Αναφοράς και βέβαια οι αντίστοιχες χειρουργικές κλινικές και τα κέντρα μελανώματος όπου είναι απαραίτητο. Η υιοθέτηση κοινών προτύπων καταγραφής δεδομένων μάς επιτρέπει να συλλέγουμε πραγματικά στοιχεία για τις ανάγκες του πληθυσμού, βελτιώνοντας τον σχεδιασμό των πολιτικών υγείας.
Ερ: Πώς αξιολογείτε μέχρι σήμερα τα αποτελέσματα του «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» και ποιο είναι το σημαντικότερο όφελος που έχει προκύψει από την εφαρμογή του; Τώρα που το πρόγραμμα επεκτείνεται έως το 2030, ποιον συγκεκριμένο και μετρήσιμο στόχο θέτετε για την επόμενη περίοδο;
Απ: Το «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» έχει μεταβάλει ουσιαστικά τη φιλοσοφία της Δημόσιας Υγείας στη χώρα μας. Ήδη, σχεδόν 6,9 εκατομμύρια πολίτες έχουν πραγματοποιήσει δωρεάν προληπτικές εξετάσεις ενώ, μέσα από αυτή τη διαδικασία εντοπίστηκαν σχεδόν 300.000 περιπτώσεις με ευρήματα που απαίτησαν περαιτέρω ιατρική παρέμβαση.
Το κυριότερο όφελος έγκειται στη μετατόπιση από ένα σύστημα που κακά τα ψέματα, μας είχε εκπαιδεύσει να περιμένουμε να αρρωστήσουμε για να πάμε στον γιατρό, σε ένα σύστημα που μας φροντίζει ώστε να πηγαίνουμε στον γιατρό πριν αρρωστήσουμε για να παραμείνουμε υγιείς. Και αυτή η φροντίδα παρέχεται μέσω των προληπτικών εξετάσεων εύκολα, γρήγορα και δωρεάν. Η επέκταση του προγράμματος έως το 2030 παγιώνει αυτή τη δομική αλλαγή, επιτρέποντας τη διεύρυνση των δράσεων και την ένταξη νέων πεδίων, όπως ο καρκίνος του δέρματος.
Ο στόχος μας παραμένει σαφής! Να κερδίζουμε περισσότερα χρόνια υγιούς ζωής, και όχι απλά περισσότερα χρόνια ζωής υποφέροντας από νοσήματα που θα μπορούσαμε να είχαμε προλάβει.
