Αντιμέτωπες με το φαινόμενο του «γυάλινου ταβανιού» (glass ceiling) είναι οι γυναίκες και στον ιδιωτικό δασικό τομέα στην Ελλάδα καθώς, όπως καταγράφεται σε σχετική έρευνα, παρότι υπερέχουν στα μεταπτυχιακά διπλώματα, αυτό το αυξημένο μορφωτικό επίπεδο δεν αποτυπώνεται σε υψηλότερες αποδοχές. Αντιθέτως, οι γυναίκες συγκεντρώνονται κυρίως στις χαμηλότερες μισθολογικές κλίμακες και έχουν αποκλειστική παρουσία στην κατηγορία έως 700 ευρώ.
Τα παραπάνω στοιχεία προκύπτουν από την προπτυχιακή εργασία της Χριστίνας Σεμερτζίδου από το Εργαστήριο Δασικής Οικονομικής, Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, με επιβλέποντα τον αναπληρωτή καθηγητή Κωνσταντίνο Παπασπυρόπουλο.
Στο πλαίσιο της έρευνας, που εξετάζει πιθανές οικονομικές ανισότητες μεταξύ των φύλων στον ιδιωτικό δασικό τομέα της Ελλάδας, διανεμήθηκε ερωτηματολόγιο σε 457 επαγγελματίες, εκ των οποίων απάντησαν οι 51 (με σχεδόν ισότιμη κατανομή φύλων), ποσοστό που αντιστοιχεί στο 11,16%. Αν και το ποσοστό αυτό μπορεί να θεωρηθεί περιορισμένο, επισημαίνει η ερευνήτρια, κρίνεται αποδεκτό και αξιόπιστο στο πλαίσιο εφαρμογής της δειγματοληψίας χιονοστιβάδας (snowball sampling), γιατί διασφαλίζει τη συμμετοχή ατόμων με ουσιαστική γνώση του κλάδου και παρέχει αντιπροσωπευτικά δεδομένα.
Με μεταπτυχιακούς τίτλους οι γυναίκες, αλλά χαμηλόμισθες
Αν και οι γυναίκες υπερέχουν αριθμητικά στην κατοχή μεταπτυχιακών τίτλων (53% έναντι 47% των ανδρών), διαπιστώνεται ότι στις υψηλότερες απολαβές, άνω των 1.400 ευρώ, κυριαρχούν οι άνδρες με ποσοστό 66,7%, ενώ οι γυναίκες περιορίζονται στο 33,3%.
Στις μεσαίες μισθολογικές κατηγορίες (1.201-1.400 ευρώ, 1.001-1.200 ευρώ), οι άνδρες επίσης διατηρούν το προβάδισμα, με ποσοστά που κυμαίνονται από 66% έως 75%. Στις χαμηλότερες απολαβές, δηλαδή μεταξύ 701-850 ευρώ και 851-1000 ευρώ, οι γυναίκες εμφανίζονται σε αυξημένα ποσοστά (66,7% και 61,5% αντίστοιχα) ενώ η κατηγορία έως 700 ευρώ καταλαμβάνεται αποκλειστικά από γυναίκες, με πλήρη απουσία ανδρών.
Η ανάλυση των μισθολογικών δεδομένων αποκαλύπτει σημαντική διαφοροποίηση στις αμοιβές. Ένα μικρό ποσοστό (2%) λαμβάνει έως 700 ευρώ μηνιαίως και το μεγαλύτερο μέρος συγκεντρώνεται σε μεσαίες κατηγορίες αποδοχών: 26% με 701-850 ευρώ, 29% με 851-1.000 ευρώ και 23% με 1.001-1.200 ευρώ. Ένα 8% κινείται στην κλίμακα 1.201-1.400 ευρώ, ενώ το 12% απολαμβάνει υψηλότερες αμοιβές άνω των 1.400 ευρώ.
Οι άνδρες πιστεύουν ότι δεν υπάρχει μισθολογική ανισότητα
Διαφοροποίηση εμφανίζουν οι απόψεις των ερωτηθέντων για το ζήτημα της ισότητας στις αμοιβές. Ένα ποσοστό 39% θεωρεί ότι δεν υπάρχει διαφορά στις αποδοχές μεταξύ ανδρών και γυναικών, ενώ το 33% εκτιμά ότι οι άνδρες αμείβονται καλύτερα. Μικρό ποσοστό, μόλις 2%, υποστηρίζει ότι οι γυναίκες λαμβάνουν υψηλότερες αμοιβές, ενώ το 26% δηλώνει ότι δεν γνωρίζει αν υφίσταται μισθολογική ανισότητα. Όταν, όμως, γίνεται ανάλυση των παραπάνω απαντήσεων ανάλογα με το φύλο, προκύπτει ότι η πλειονότητα των ανδρών τείνει να θεωρεί ότι οι μισθολογικές συνθήκες είναι ίσες μεταξύ των φύλων, ενώ αντίθετα οι περισσότερες γυναίκες υποστηρίζουν ότι οι άνδρες απολαμβάνουν καλύτερες αποδοχές.
Στερεότυπα για «ανδρικές» και «γυναικείες» εργασίες
Στην ερώτηση «Έχετε αισθανθεί ποτέ αποκλεισμό ή διακρίσεις σε εργασιακό χώρο δασικής επιχείρησης βάσει του φύλου σας», οι γυναίκες απάντησαν θετικά σε σαφώς μεγαλύτερο ποσοστό από τους άνδρες κάτι που δείχνει ότι οι γυναίκες στο δασικό τομέα φαίνεται να αντιμετωπίζουν έμφυλα εμπόδια, που σχετίζονται με στερεότυπα γύρω από τις «ανδρικές» και «γυναικείες» εργασίες, με αποτέλεσμα να βιώνουν περισσότερο έντονα τις διακρίσεις.
Παράλληλα, καταγράφεται στατιστικά σημαντική διαφοροποίηση στην ερώτηση «Πιστεύετε ότι άνδρες και γυναίκες έχουν ίσες ευκαιρίες απασχόλησης και προαγωγής σε μια δασική επιχείρηση;». Οι άνδρες τείνουν να πιστεύουν ότι τέτοιες ευκαιρίες υπάρχουν αλλά οι γυναίκες θεωρούν ότι η πρόσβασή τους σε θέσεις ευθύνης είναι περιορισμένη.
Καταλήγοντας η κ. Σεμερτζίδου τονίζει ότι, συνολικά, τα ευρήματα καταδεικνύουν ότι οι γυναίκες στον ιδιωτικό δασικό τομέα βιώνουν εντονότερα τις διακρίσεις και αντιλαμβάνονται τις ανισότητες στις αποδοχές και στις προοπτικές ανέλιξης, σε αντίθεση με τους άνδρες που συχνά θεωρούν ότι οι ευκαιρίες είναι ισότιμες.
