Παρεµβάσεις για την ενίσχυση των συντάξεων

Τρεις παρεµβάσεις για την ενίσχυση των συντάξεων συνολικά 200.000 παλιών συνταξιούχων, οι οποίοι θεωρούνται πιο τυχεροί σε σχέση µε όσους ασφαλισµένους κατέθεσαν αίτηση συνταξιοδότησης µετά τις 12 Μαΐου 2016, σχεδιάζουν η κυβέρνηση και ο ΕΦΚΑ.

Στις άµεσες παρεµβάσεις του ΕΦΚΑ είναι ο επανυπολογισµός των συντάξεων από διαδοχική ασφάλιση, καθώς έχει ξεκινήσει η διαδικασία:

1. Στους παλιούς συνταξιούχους εκκρεµεί ο επανυπολογισµός τουλάχιστον 50.000 αιτήσεων για τις υψηλότερες του 20% (από εργαζόµενο και επιχείρηση) εισφορές που έχουν καταβληθεί στη διάρκεια του εργασιακού βίου. Οι αυξηµένοι συντελεστές ανταποδοτικής σύνταξης (αναπλήρωσης) του νόµου 4670/20 (για όσους έχουν πάνω από 35 χρόνια ασφάλισης) δεν έχουν εφαρµοστεί σε πολλές από 1/1/2020). Ταυτόχρονα, µε αυτήν τη διαδικασία, εξαλείφεται νωρίτερα σε πολλές περιπτώσεις η προσωπική διαφο ρά και θα πρέπει να υπολογιστούν από προγενέστερο χρόνο οι αυξήσεις. Να σηµειωθεί ότι από το 2027 καταργείται οριστικά η προσωπική διαφορά.

2.Όσοι είχαν παράλληλο χρόνο ασφάλισης και δεν έχουν συµπληρώσει 16 χρόνια ασφάλισης στο δεύτερο Ταµείο (π.χ. πρώην ΙΚΑ και πρώην ΟΑΕΕ) ώστε να λάβουν µισή δεύτερη σύνταξη, όπως προβλεπόταν παλιά, δεν έχουν δικαίωµα να λάβουν προσαύξηση. Ωστόσο, σύµφωνα µε τον νόµο 4387/16, για κάθε µονάδα επιπλέον εισφορών τον χρόνο ο ασφαλισµένος δικαιούται 0,075% επιπλέον ανταποδοτική σύνταξη, που µπορεί να αυξήσει τις συντάξεις έως 400 ευρώ. Η προσαύξηση σύνταξης για την παράλληλη ασφάλιση προβλέφθηκε µε τον νόµο Κατρούγκαλου (ν. 4387/2016) αλλά µόνο για τους νέους συνταξιούχους, µετά τις 13 Μαΐου 2016. Οι παλαιοί, που είχαν συνταξιοδοτηθεί πριν από τον Μάιο του 2016 και είχαν πληρώσει δύο Ταµεία ταυτόχρονα, εξαιρέθηκαν της ευνοϊκής αυτής διάταξης και µόνον αν είχαν 16 χρόνια παράλληλης ασφάλισης µπορούσαν να τα αξιοποιήσουν, λαµβάνοντας δεύτερη σύνταξη στα 67 έτη. Με λιγότερα από 16 έτη ο νόµος δεν τους δίνει τίποτε. Το γεγονός ότι δεν δίνει απορριπτική απάντηση ο ΕΦΚΑ σε όσους αναζητούν ως συντάξιµα ποσά τη δεύτερη ασφάλιση δείχνει ότι ο νόµος για την προσαύξηση σύνταξης θα πρέπει να εφαρµοστεί και στους παλαιούς συνταξιούχους. Η νοµοθετική παρέµβαση που εξετάζεται στο υπουργείο Εργασίας στοχεύει στην άρση αυτής της ανισότητας, επεκτείνοντας το σύστηµα προσαύξησης και στους παλαιούς συνταξιούχους. Εφόσον υλοποιηθεί, θα πρόκειται για µία σηµαντική αλλαγή, καθώς θα αναγνωριστούν εισφορές που µέχρι σήµερα παρέµεναν «ανενεργές» από πλευράς ανταποδοτι κότητας. Σύµφωνα µε εκτιµήσεις ειδικών, το ύψος της προσαύξησης µπορεί να είναι ιδιαίτερα σηµαντικό, ανάλογα µε τη διάρκεια της παράλληλης ασφάλισης και το επίπεδο των εισφορών. Σε περιπτώσεις όπου ο παράλληλος χρόνος προσεγγίζει τα 15 έτη και οι αποδοχές ήταν υψηλές, η αύξηση µπορεί να φτάσει ακόµη και τα 400 ευρώ µηνιαίως. Σε άλλες περιπτώσεις τα ποσά είναι χαµηλότερα, αλλά παραµένουν ουσιαστικά για την ενίσχυση του διαθέσιµου εισοδήµατος.

Χαρακτηριστικό παράδειγµα, συνταξιούχος πριν από το 2016 που ήταν 35 χρόνια στο ΙΚΑ και είχε 15 χρόνια παράλληλης ασφάλισης στο ΤΕΒΕ με εισφορές 320 ευρώ τον μήνα, δικαιούται προσαύξηση στη σύνταξη κατά 350 ευρώ από τα ένσημα της 15ετίας στο ΤΕΒΕ. Η προσαύξηση σύνταξης για την παράλληλη ασφάλιση υπολογίζεται µε συντελεστή 0,075% ανά έτος και για καθεµία µονάδα επιπλέον εισφοράς άνω του 20%. Τα 15 χρόνια παράλληλης ασφάλισης δίνουν συντελεστή προσαύξησης 22,5%. Με αυτόν τον συντελεστή πολλαπλασιάζονται οι συντάξιµες αποδοχές που είχαν οι ασφαλισµένοι κατά την περίοδο της παράλληλης ασφάλισης και προκύπτει η ανάλογη προσαύξηση στη σύνταξη. Αν πρόκειται για παράλληλο χρόνο σε Ταµεία ελεύθερων επαγγελµατιών, οι συντάξιµες αποδοχές προκύπτουν διαιρώντας τη µηνιαία εισφορά µε το 0,20.

3. Οι αυξηµένοι συντελεστές ανταποδοτικής σύνταξης (αναπλήρωσης) του νόµου 4670/20 (για όσους έχουν πάνω από 35 χρόνια ασφάλισης) δεν έχουν εφαρµοστεί σε πολλές περιπτώσεις (αφορούν αναδροµικά ποσά από 1/1/2020) για 40.000 παλιούς συνταξιούχους που συνέχισαν να εργάζονται, µε αποτέλε σµα να εκκρεµεί ο επανυπολογισµός των συντάξεών τους µε τα νέα ποσοστά αναπλήρωσης του νόμου Βρούτση.