Επείγοντα μέτρα για την προστασία από τον κορωνοϊό, για τους δημόσιους υπαλλήλους

Σας γνωρίζουμε ότι δημοσιεύτηκε η από 11/3/2020 Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου (ΠΝΠ) (ΦΕΚ Α΄ 55/11.3.2020) με θέμα «Κατεπείγοντα μέτρα αντιμετώπισης των αρνητικών συνεπειών εμφάνισης του κορωνοϊού COVID-19 και της ανάγκης περιορισμού της διάδοσής του». Με σκοπό την ενημέρωση των εργαζομένων και των υπηρεσιών σε ό,τι αφορά την πρόληψη και την προστασία από τον κορωνοϊό COVID-19, τις απαραίτητες ενέργειες και τα προληπτικά μέτρα κατά της διασποράς του ιού, σας γνωρίζουμε κατά λόγο αρμοδιότητας τα εξής:

Α. ΑΔΕΙΑ ΕΙΔΙΚΟΥ ΣΚΟΠΟΥ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΕΣ ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΕΙΣ

1. Πεδίο εφαρμογής

Σύμφωνα με το άρθρο 5 της σχετικής ΠΝΠ, στο πεδίο εφαρμογής των σχετικών διατάξεων εμπίπτουν οι εξής: Υπάλληλοι, που απασχολούνται σε δημόσιες υπηρεσίες, αποκεντρωμένες διοικήσεις, ΟΤΑ Α΄ και Β΄ βαθμού και νομικά πρόσωπα αυτών, νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου και νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου εντός Γενικής Κυβέρνησης με οποιαδήποτε σχέση εργασίας, οι οποίοι εφεξής θα αναφέρονται για τους σκοπούς της παρούσας ως υπάλληλοι του Δημοσίου.

2. Άδεια ειδικού σκοπού για φροντίδα των τέκνων

Σε περίπτωση που υπάλληλοι του Δημοσίου έχουν τέκνα που φοιτούν σε βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς και σχολικές μονάδες, των οποίων η λειτουργία αναστέλλεται  προσωρινά, βάσει υπουργικών αποφάσεων που εκδίδονται κατ’ εξουσιοδότηση των διατάξεων της από 25.2.2020 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου (Α΄ 42) «Κατεπείγοντα μέτρα αποφυγής και περιορισμού της διάδοσης του κορωνοϊού», και ειδικότερα τέκνα που φοιτούν έως και την τάξη της Γ΄ Γυμνασίου, δύνανται να απουσιάζουν από την υπηρεσία τους για το χρονικό διάστημα αναστολής της λειτουργίας των εκπαιδευτικών μονάδων στις οποίες φοιτούν τα τέκνα τους. Για κάθε τέσσερις (4) ημέρες απουσίας για τον ανωτέρω σκοπό:  οι τρεις (3) ημέρες καταγράφονται από την αρμόδια υπηρεσία ως δικαιολογημένη απουσία λόγω προσωρινής αναστολής λειτουργίας του σταθμού ή της σχολικής μονάδας όπου φοιτά τέκνο του/της υπαλλήλου και κατά τη διάρκεια αυτής καταβάλλονται αποδοχές και  η μία (1) ημέρα απουσίας αποτελεί κανονική άδεια.

Σε περίπτωση που ο υπάλληλος κάνει χρήση της εν λόγω ειδικής άδειας είτε συνεχόμενα είτε διακεκομμένα, οι αρμόδιες Υπηρεσίες Προσωπικού για την αιτιολόγηση της συγκεκριμένης ειδικής άδειας απουσίας, θα υπολογίζουν την άδεια ανά τετραήμερο χρήσης, οπότε και η μία εκ των τεσσάρων συνολικά ημερών απουσίας θα αποτελεί κανονική άδεια. Σε περίπτωση που χωρίς υπαιτιότητα του υπαλλήλου, ιδίως σε περίπτωση που λήξει η αναστολή λειτουργίας των σχολικών μονάδων, των βρεφονηπιακών και παιδικών σταθμών, ο υπάλληλος έχει λάβει λιγότερο των τεσσάρων ημερών της άδειας ειδικού σκοπού, οπότε και δεν είναι δυνατός ο υπολογισμός ανά τετραήμερο, οι ως άνω μία (1) έως τρεις (3) ημέρες απουσίας αποτελούν άδεια ειδικού σκοπού.

 3. Απαιτούμενα δικαιολογητικά για τη χορήγηση της άδειας ειδικού σκοπού:

Για τη δικαιολόγηση της απουσίας, σύμφωνα με τα προαναφερόμενα, οι υπάλληλοι:  ενημερώνουν αμελλητί την οικεία Διεύθυνση Προσωπικού για την προσωρινή αναστολή της λειτουργίας του σταθμού ή της σχολικής μονάδας, όπου φοιτά το τέκνο τους και  προσκομίζουν υπεύθυνη δήλωση ή βεβαίωση από την οποία προκύπτει ότι το τέκνο τους φοιτά στη συγκεκριμένη δομή. Σε περίπτωση αδυναμίας άμεσης προσκόμισης των ανωτέρω δικαιολογητικών, οι υπάλληλοι ενημερώνουν σχετικά την οικεία Διεύθυνση Προσωπικού και τα προσκομίζουν εντός εύλογου χρονικού διαστήματος.

Η οικεία Διεύθυνση Προσωπικού οφείλει να διασταυρώσει την αναστολή της λειτουργίας της δομής, βάσει της σχετικής ανάρτησης στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων. Οι ανωτέρω ενέργειες από πλευράς των υπαλλήλων του Δημοσίου δεν απαιτούνται σε περίπτωση καθολικής αναστολής λειτουργίας των σταθμών και σχολικών μονάδων και σε περίπτωση που ο υπάλληλος έχει ήδη ενημερώσει στο παρελθόν για φορέα εκπαίδευσης, στον οποίο φοιτά το τέκνο του και προκύπτει ήδη από το Αρχείο της Υπηρεσίας.

4. Περιπτώσεις και τρόπος χορήγησης της ειδικής άδειας:

Η ειδική άδεια κατά τα ανωτέρω χορηγείται, κατά περίπτωση, ως εξής: α) Αν και οι δύο γονείς είναι υπάλληλοι του Δημοσίου που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής: με κοινή τους δήλωση που κατατίθεται στις υπηρεσίες τους καθορίζεται ποιος από τους δύο κάνει χρήση της ειδικής άδειας, εκτός αν με την ίδια δήλωση καθορίζουν χρονικά διαστήματα χρήσης της ειδικής άδειας εκ περιτροπής, η οποία για να χαρακτηριστεί ως άδεια ειδικού σκοπού κατά τα ανωτέρω, δεν θα πρέπει να είναι μικρότερη των τεσσάρων ημερών ανά γονέα. Σε περίπτωση που ένας εκ των δύο γονέων υπαλλήλων του Δημοσίου απασχολείται σε φορέα, του οποίου έχει ανασταλεί η λειτουργία (π.χ. σχολεία) και δεν απασχολείται για το λόγο αυτό σε άλλη υπηρεσία δεν χορηγείται η ειδική άδεια. β) Αν ένας εκ των δύο γονέων απασχολείται στον ιδιωτικό τομέα για τη χορήγηση της άδειας ειδικού σκοπού, απαιτείται η προσκόμιση υπεύθυνης δήλωσης του γονέα που απασχολείται στον ιδιωτικό τομέα περί μη χρήσης της ειδικής άδειας ή της εργασίας εξ αποστάσεως ή περί μη τροποποίησης του ωραρίου και του τρόπου οργάνωσης του χρόνου εργασίας κατά το άρθρο 4 της ίδιας ως άνω ΠΝΠ.

Στο σημείο αυτό διευκρινίζεται ότι με το άρθρο 4 της σχετικής ΠΝΠ ρυθμίζονται, μεταξύ άλλων, αντίστοιχα θέματα για τους εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα, οπότε και οι Διευθύνσεις Προσωπικού θα πρέπει σε συνδυασμό με τις διατάξεις του αρ. 5 που αφορούν σε υπαλλήλους του Δημοσίου να ελέγξουν και τα αντίστοιχα προβλεπόμενα για τους εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα, κατά το μέρος που ο/η σύζυγος του υπαλλήλου του Δημοσίου εργάζεται στον ιδιωτικό τομέα.

Ειδικά, σε περιπτώσεις που ο/η σύζυγος του/ της υπαλλήλου του Δημοσίου απασχολείται στον ιδιωτικό τομέα και έχει τροποποιηθεί το ωράριο εργασίας ή ο τρόπος οργάνωσης του χρόνου εργασίας του/της, στον/ στην υπάλληλο του Δημοσίου χορηγείται υποχρεωτικά, ανεξαρτήτως της αίτησης του/ της υπαλλήλου, η διευκόλυνση του μειωμένου ωραρίου του άρθρου 5 της ΠΝΠ.

Ως εκ τούτου στις περιπτώσεις αυτές η άδεια ειδικού σκοπού χορηγείται κατ’ εξαίρεση μόνο εφόσον με βάση το αντικείμενο της υπηρεσίας και τα καθήκοντα που ασκεί, ο/η υπάλληλος δεν μπορεί να κάνει χρήση της διευκόλυνσης του μειωμένου ωραρίου. Εξυπακούεται ότι δεν δικαιούται να κάνει χρήση της ειδικής άδειας ο υπάλληλος του Δημοσίου, του οποίου ο/η σύζυγος εργάζεται σε επιχείρηση του ιδιωτικού τομέα, της οποίας έχει ανασταλεί η λειτουργία.

Για το λόγο αυτό θα πρέπει, προκειμένου να είναι δυνατή η δικαιολογημένη κατά τα ανωτέρω χορήγηση άδειας ειδικού σκοπού, ο υπάλληλος του Δημοσίου να προσκομίζει κάθε σχετικό απαιτούμενο δικαιολογητικό από τον εργοδότη του/ της συζύγου που εργάζεται στον ιδιωτικό τομέα, ότι η εν λόγω επιχείρηση δεν τελεί σε αναστολή λειτουργίας και σε περίπτωση αδυναμίας προσκόμισης του ως άνω δικαιολογητικού προσκομίζεται σχετική υπεύθυνη δήλωση.

Σε περίπτωση που ο/η σύζυγος του υπαλλήλου του Δημοσίου είναι ελεύθερος επαγγελματίας, η χορήγηση της άδειας ειδικού σκοπού στον υπάλληλο του Δημοσίου θα εξετάζεται κατά περίπτωση και βάσει προσκομιζόμενων από τον υπάλληλο του Δημοσίου δικαιολογητικών, από τα οποία θα αποδεικνύεται ότι δεν είναι δυνατή η φροντίδα των τέκνων να ασκηθεί από τον/την σύζυγο ελεύθερο επαγγελματία, λόγω επαγγελματικών υποχρεώσεων.

Τα ως άνω αποτελούν κρίσιμα στοιχεία προκειμένου να τηρείται αφενός η νομιμότητα κατά τη χορήγηση της εν λόγω άδειας και αφετέρου προκειμένου να πληρούται ο σκοπός χορήγησής της.

γ) Αν ο/η σύζυγος του/της υπαλλήλου του Δημοσίου που απασχολείται στους φορείς που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της ΠΝΠ, απουσιάζει με οποιαδήποτε άδεια, ιδίως άδεια ανατροφής τέκνου και άδεια υπηρεσιακής εκπαίδευσης, κατά το ίδιο χρονικό διάστημα για το οποίο γίνεται αίτηση χορήγησης της άδειας ειδικού σκοπού, με εξαίρεση την αναρρωτική άδεια εξαιτίας της οποίας δεν είναι δυνατή η φροντίδα τέκνων, ο/η σύζυγος δεν δικαιούται να κάνει χρήση της ειδικής άδειας, καθώς η φροντίδα των τέκνων δύναται να παρασχεθεί από τον γονέα που τελεί σε άδεια. Εξυπακούεται ότι σε περίπτωση που η σύζυγος απουσιάζει με άδεια μητρότητας, λόγω κυήσεως ή λοχείας, ο σύζυγος υπάλληλος του δημοσίου δικαιούται την άδεια ειδικού σκοπού.

δ) Αν ο/η σύζυγος του/της υπαλλήλου του Δημοσίου δεν εργάζεται, ο/η σύζυγος δεν δικαιούται να κάνει χρήση της ειδικής άδειας, με εξαίρεση την περίπτωση κατά την οποία ο γονέας, που δεν εργάζεται, νοσηλεύεται για οποιονδήποτε λόγο ή νοσεί από τον κορωνοϊό ή είναι άτομο με αναπηρία (ΑμεΑ) και λαμβάνει επίδομα από τον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΟΠΕΚΑ). Στην περίπτωση αυτή απαιτείται η προσκόμιση σχετικής υπεύθυνης δήλωσης. Εν προκειμένω διευκρινίζεται ότι για τις διατάξεις της παρούσας ΠΝΠ ως σύζυγος ΑμεΑ κατά τα ανωτέρω είναι το άτομο που λόγω της αναπηρίας λαμβάνει επίδομα από τον ΟΠΕΚΑ, οπότε και στην περίπτωση αυτή θα πρέπει να προσκομιστούν στην αρμόδια Διεύθυνση Προσωπικού τα σχετικά δικαιολογητικά περί καταβολής του επιδόματος από τον ΟΠΕΚΑ.

ε) Σε περίπτωση διαζυγίου, διάστασης ή τέκνου γεννημένου εκτός γάμου την ειδική άδεια δικαιούται ο/η γονέας που ασκεί αποκλειστικά την επιμέλεια των τέκνων.

Η ίδια διευκόλυνση ισχύει και για γονείς τέκνων που φοιτούν σε ειδικά σχολεία ή σχολικές μονάδες ειδικής αγωγής και εκπαίδευσης, ανεξαρτήτως ορίου ηλικίας των παιδιών.

Σε περίπτωση που δεν προκύπτει ήδη από το αρχείο της υπηρεσίας το επάγγελμα ή ο φορέας απασχόλησης του/ της συζύγου γονέα υπαλλήλου προσκομίζεται σχετική βεβαίωση ή υπεύθυνη δήλωση.

5. ΜΕΙΩΜΕΝΟ ΩΡΑΡΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

Αντί της χρήσης της ειδικής άδειας κατά τα ανωτέρω, οι υπάλληλοι του Δημοσίου δύνανται, κατόπιν αίτησής τους, να εργαστούν με μειωμένο ωράριο εργασίας, μέχρι και 25% ημερησίως, χωρίς ανάλογη μείωση των αποδοχών τους. Σε περίπτωση χρήσης της διευκόλυνσης του προηγούμενου εδαφίου, ο υπάλληλος υποχρεούται, μετά την άρση προσωρινής αναστολής λειτουργίας των σταθμών ή σχολικών μονάδων, να απασχοληθεί τις αντίστοιχες ώρες μείωσης του ωραρίου εργασίας, σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο, πέραν του ωραρίου του χωρίς αμοιβή υπερωριακής απασχόλησης, οπότε ο χρόνος αυτός υπολογίζεται ως πραγματική υπηρεσία. Από την υποχρέωση υπερωριακής απασχόλησης του προηγούμενου εδαφίου εξαιρούνται περιπτώσεις λήξης της σύμβασης εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου. Σε περίπτωση χρήσης της διευκόλυνσης μειωμένης απασχόλησης, η εργασία δύναται να παρέχεται και σε ώρες πέραν του εκ του νόμου καθορισμένου ωραρίου των δημοσίων υπηρεσιών. Αν ένας εκ των δύο γονέων απασχολείται στον ιδιωτικό τομέα και επιλέγει τη χρήση της διευκόλυνσης εργασίας, σύμφωνα με το άρθρο 4 της σχετικής ΠΝΠ, ο/η υπάλληλος που απασχολείται στο Δημόσιο και επιλέγει τη χρήση της διευκόλυνσης μειωμένου ωραρίου εργασίας, δύναται να παρέχει εργασία κατά τις ώρες που δεν εργάζεται ο/η γονέας που απασχολείται στον ιδιωτικό τομέα, ακόμα και σε ώρες πέραν του εκ του νόμου καθορισμένου ωραρίου των δημόσιων υπηρεσιών.