Με 16 νέες παρεμβάσεις αλλάζει το πλαίσιο για τη ρύθμιση του ιδιωτικού χρέους και τη λειτουργία των servicers. Οκτώ μέτρα ενισχύουν την προστασία των οφειλετών και οκτώ αυστηροποιούν τη διαφάνεια, την εποπτεία και τη λογοδοσία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων.
Όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, για πρώτη φορά μπαίνουν σαφείς προθεσμίες, συγκεκριμένα όρια και άμεσες συνέπειες όταν παραβιάζονται τα δικαιώματα των οφειλετών. Στις διμερείς ρυθμίσεις ο πιστωτής υποχρεούται να απαντά μέσα σε τρεις μήνες, η διαδικασία ολοκληρώνεται το αργότερο σε έξι μήνες και η προκαταβολή δεν μπορεί να ξεπερνά το 15% της οφειλής, όταν μέχρι σήμερα μπορούσε να φθάνει ακόμη και το 50%.
Ενισχύεται σημαντικά και η προστασία του συνεπούς οφειλέτη. Όσο τηρεί ενεργή ρύθμιση, δεν μπορούν να λαμβάνονται εις βάρος του μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης. Σε περίπτωση παραβίασης, η πράξη είναι αυτοδικαίως άκυρη, ο οφειλέτης πιστώνεται με πέντε μηνιαίες δόσεις, η ρύθμιση παρατείνεται κατά πέντε μήνες χωρίς επιβάρυνση και προβλέπονται πρόστιμα από 50.000 έως 500.000 ευρώ.
Παράλληλα, τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό, ο πιστωτής υποχρεούται να υποβάλλει κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη πρόταση ρύθμισης. Ο οφειλέτης αποκτά δικαίωμα σε πλήρη εικόνα του χρέους του και, εάν τα στοιχεία δεν δοθούν εντός 45 ημερών, αναστέλλεται η τοκοφορία. Ταυτόχρονα, για ληξιπρόθεσμες οφειλές σε τράπεζες και servicers ξεκαθαρίζεται ότι έχουν ισχύ τα ανώτατα όρια οφειλών των νόμων του 2000 και 2004, θέτοντας ανώτατο όριο στη διόγκωση της οφειλής, χωρίς τους περιορισμούς που ίσχυαν μέχρι σήμερα.
Στην άλλη πλευρά, οι servicers μπαίνουν σε αυστηρότερο πλαίσιο διαφάνειας, ελέγχου και λογοδοσίας. Υποχρεώνονται σε μεγαλύτερη δημοσιοποίηση στοιχείων για τη λειτουργία και τα αποτελέσματά τους, υποβάλλουν ετήσια σχέδια στρατηγικής στην Τράπεζα της Ελλάδος, θεσπίζονται ανεξάρτητοι έλεγχοι για τιτλοποιήσεις που συνδέονται με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου και ενισχύονται και δημοσιοποιούνται οι κυρώσεις που τους επιβάλλονται.
Οκτώ νέες παρεμβάσεις για τους οφειλέτες
1. Τέλος στις διαπραγματεύσεις χωρίς προθεσμίες – Απάντηση μέσα σε 3 μήνες, ολοκλήρωση μέσα σε 6 μήνες
Θεσπίζεται νέα, αυτοτελής και τυποποιημένη διαδικασία διμερούς ρύθμισης, η οποία αντικαθιστά τον Κώδικα Δεοντολογίας. Για πρώτη φορά η διαδικασία αποκτά συγκεκριμένα στάδια και δεσμευτικές προθεσμίες.
Ο οφειλέτης υποβάλλει την αίτηση και τον πλήρη φάκελό του και ο δανειστής υποχρεώνεται εντός τριών μηνών είτε να καταθέσει πρόταση βιώσιμης ρύθμισης είτε να εξηγήσει εγγράφως και τεκμηριωμένα γιατί την απορρίπτει.
Ο οφειλέτης έχει έναν μήνα για να απαντήσει και ολόκληρη η διαδικασία πρέπει να έχει ολοκληρωθεί το αργότερο σε έξι μήνες.
Με τον τρόπο αυτό μπαίνει τέλος σε μια διαδικασία που μπορούσε να παραμένει ανοιχτή επί μακρόν χωρίς σαφή κατάληξη.
2. Τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό, υποχρεωτική, πραγματική, πρόταση ρύθμισης
Ενισχύεται ουσιαστικά η ήδη υφιστάμενη υποχρέωση του πιστωτή να υποβάλλει πρόταση ρύθμισης τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό.
Πλέον δεν αρκεί μια τυπική πρόταση. Θα πρέπει να είναι κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη, με βάση την πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής, το εισόδημα και την περιουσιακή κατάσταση του οφειλέτη. Η πρόταση θα περιλαμβάνει συγκεκριμένα, τυποποιημένα στοιχεία, ώστε ο πολίτης να γνωρίζει με σαφήνεια τι του προτείνεται, με ποια δεδομένα και γιατί.
3. Τεκμηριωμένες προτάσεις, εναλλακτικές λύσεις, αιτιολογία όταν η απάντηση είναι αρνητική
Αλλάζει συνολικά ο τρόπος με τον οποίο διεξάγεται η διμερής διαπραγμάτευση. Κάθε πρόταση ρύθμισης θα πρέπει να είναι έγγραφη, κατάλληλη, βιώσιμη και πλήρως τεκμηριωμένη, με σαφή αναφορά στα εισοδήματα και στην συνολική περιουσία του οφειλέτη. Όπου υπάρχουν δύο εφικτές εναλλακτικές λύσεις, θα κατατίθενται και οι δύο στον οφειλέτη, ώστε να έχει πραγματική δυνατότητα επιλογής.
Εάν το αίτημα για ρύθμιση απορρίπτεται, ο πιστωτής δεν θα μπορεί να περιορίζεται σε μία αναιτιολόγητη άρνηση. Θα υποχρεώνεται να αιτιολογεί εγγράφως την απόφασή του.
Παράλληλα, θεσπίζεται δυνατότητα διαμεσολάβησης μέσω του Ελληνικού Χρηματοοικονομικού Μεσολαβητή.
Με απόφαση της Τράπεζας της Ελλάδος θα καθοριστούν οι ελάχιστες πληροφορίες που υποχρεωτικά θα περιλαμβάνονται στις προτάσεις, ώστε ο οφειλέτης να μπορεί να γνωρίζει ακριβώς πώς προέκυψε η προτεινόμενη ρύθμιση.
4. Πλαφόν 15% στην προκαταβολή – Τέλος στις απαιτήσεις για 30%, 40% ή ακόμη και 50%
Μπαίνει για πρώτη φορά ανώτατο όριο 15% στην προκαταβολή που μπορεί να ζητήσει πιστωτής για να προχωρήσει σε απευθείας διμερή ρύθμιση. Μέχρι σήμερα το ύψος της προκαταβολής αποτελούσε αντικείμενο διαπραγμάτευσης και σε αρκετές περιπτώσεις οι απαιτήσεις ξεπερνούσαν το 30%, φθάνοντας ακόμη και στο 50% της οφειλής. Αυτό αλλάζει.
Όπως ήδη υπάρχει πλαφόν 10% στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό, θεσπίζεται πλέον πλαφόν 15% και στις απευθείας διμερείς ρυθμίσεις.
5. Ισχυρή προστασία του συνεπούς οφειλέτη – Βαριές συνέπειες για όποιον παραβιάζει τη ρύθμιση
Καθιερώνεται ένα σαφές δίχτυ προστασίας για τον πολίτη που έχει ρυθμίσει την οφειλή του και τηρεί τη συμφωνία.
Όσο ο οφειλέτης είναι συνεπής σε ενεργή ρύθμιση, δεν μπορεί να βρίσκεται αντιμέτωπος με καταγγελία της ρύθμισης, διαταγή πληρωμής, κατάσχεση ή συνέχιση πλειστηριασμού.
Η ίδια προστασία ισχύει όταν μια δόση δεν καταβλήθηκε επειδή ο πιστωτής ή ο servicer δεν χορήγησε εγκαίρως τα αναγκαία στοιχεία για την πληρωμή της.
Και για πρώτη φορά η παραβίαση αυτών των κανόνων έχει άμεσο και σημαντικό κόστος.
Η παράνομη πράξη είναι αυτοδικαίως άκυρη. Επιπλέον:
* πιστώνεται υπέρ του οφειλέτη ποσό ίσο με πέντε μηνιαίες δόσεις,
* η ρύθμιση παρατείνεται κατά πέντε μήνες χωρίς καμία πρόσθετη επιβάρυνση,
* αποκαθίστανται οι συνέπειες της παράνομης ενέργειας,
* επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο από 50.000 έως 500.000 ευρώ στον πιστωτή,
* σε περίπτωση επανάληψης ενεργοποιούνται αυξημένες εποπτικές συνέπειες.
Ο συνεπής οφειλέτης προστατεύεται και η παραβίαση της ρύθμισης δεν μένει χωρίς συνέπειες.
6. Ο οφειλέτης θα ξέρει ακριβώς τι χρωστά , διαφορετικά «παγώνουν» οι τόκοι
Κατοχυρώνεται ρητά το δικαίωμα κάθε οφειλέτη να λαμβάνει δωρεάν, πλήρη και αναλυτική εικόνα της οφειλής του. Θα μπορεί να ζητά τις συμβάσεις και τις τροποποιήσεις τους, ολόκληρο το ιστορικό των καταβολών, τον τρόπο υπολογισμού του επιτοκίου, καθώς και αναλυτική αποτύπωση κεφαλαίου, τόκων, προμηθειών και κάθε άλλης επιβάρυνσης.
Τα στοιχεία θα πρέπει να παρέχονται μέσα σε 45 ημέρες, εφόσον δεν είναι ήδη πλήρως διαθέσιμα στο σύστημα προσωποποιημένης πληροφόρησης.
Και η προθεσμία αυτή έχει ουσιαστική συνέπεια: εάν ο πιστωτής δεν δώσει εγκαίρως τα στοιχεία, αναστέλλεται η τοκοφορία της οφειλής μέχρι να τα χορηγήσει πλήρως.
7. Φρένο στη χωρίς όριο διόγκωση χρεών
Επανέρχεται, χωρίς προθεσμία υποβολής αίτησης, η προστατευτική ρύθμιση του άρθρου 39 του ν. 3259/2004.
Για δάνεια και πιστώσεις που βρίσκονται σε καθυστέρηση τουλάχιστον 90 ημερών, τίθεται σαφές ανώτατο όριο στη συνολική ληξιπρόθεσμη οφειλή. Τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης είναι υποχρεωμένες να αναπροσαρμόσουν αντίστοιχα τις απαιτήσεις τους.
Πρόκειται για ένα σαφές όριο απέναντι στη διαρκή συσσώρευση τόκων και επιβαρύνσεων. Ένα χρέος δεν μπορεί να διογκώνεται επ’ αόριστον.
8. Διευρύνεται η προστασία για οικογένειες παιδιών με αναπηρία
Επεκτείνονται τα δικαιώματα που ισχύουν για τα άτομα με αναπηρία και στους γονείς ή νόμιμους φροντιστές εξαρτώμενων τέκνων με πιστοποιημένο ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω.
Η παρέμβαση έρχεται σε συνέχεια της επιστολής της Ένωσης Σπανίων Ασθενών Ελλάδος της 11ης Σεπτεμβρίου 2026 και επεκτείνει, με τα ίδια κριτήρια, τον χαρακτηρισμό του ευάλωτου οφειλέτη στις συγκεκριμένες οικογένειες.
Οκτώ παρεμβάσεις για αυστηρότερη εποπτεία, διαφάνεια και λογοδοσία των servicers
Το δεύτερο σκέλος του πακέτου αφορά τη λειτουργία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων.
Η βασική αλλαγή είναι ότι οι servicers θα υποχρεώνονται πλέον να δίνουν πολύ περισσότερα στοιχεία για το πώς λειτουργούν, τι διαχειρίζονται και ποια αποτελέσματα έχουν, ενώ ενισχύονται ταυτόχρονα οι έλεγχοι και οι κυρώσεις.
1. Στο φως τα οικονομικά στοιχεία και η εταιρική διακυβέρνηση
Οι servicers θα υποχρεούνται να δημοσιοποιούν σε ετήσια βάση στοιχεία για τα οικονομικά τους μεγέθη και την εταιρική τους διακυβέρνηση.
2. Διαφάνεια στα χαρτοφυλάκια και στα αποτελέσματα
Θα δημοσιοποιούνται στοιχεία για τα χαρτοφυλάκια απαιτήσεων που βρίσκονται υπό διαχείριση και τα αποτελέσματα της διαχείρισής τους.
Έτσι θα υπάρχει σαφέστερη δημόσια εικόνα για το εύρος και την αποτελεσματικότητα της δραστηριότητάς τους.
3. Στη δημοσιότητα και τα στοιχεία για τα παράπονα των δανειοληπτών
Οι εταιρείες θα υποχρεούνται να δημοσιοποιούν στοιχεία σχετικά με τα παράπονα των δανειοληπτών και τον τρόπο με τον οποίο τα χειρίζονται.
Η εξυπηρέτηση του οφειλέτη παύει έτσι να αποτελεί ένα πεδίο χωρίς λογοδοσία.
4. Κάθε χρόνο στρατηγικό σχέδιο στην Τράπεζα της Ελλάδος
Κάθε servicer θα υποβάλλει ετησίως στην Τράπεζα της Ελλάδος αναλυτικό σχέδιο στρατηγικής διαχείρισης απαιτήσεων. Το σχέδιο θα περιλαμβάνει προβλέψεις εισπράξεων, στρατηγική ανά κατηγορία απαίτησης, διαθέσιμους πόρους, κόστος, κινδύνους και συγκεκριμένους δείκτες απόδοσης.
Η εποπτεία, επομένως, δεν θα περιορίζεται μόνο στον εκ των υστέρων έλεγχο, αλλά θα επεκτείνεται και στον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζεται η διαχείριση των απαιτήσεων.
5. Υπόλογος ο servicer σε κάθε πώληση δανείου στη δευτερογενή αγορά
Σε όλες τις πωλήσεις απαιτήσεων στη δευτερογενή αγορά θα είναι υποχρεωτική η μεσολάβηση διαχειριστή πιστώσεων.
Ο servicer θα είναι έτσι υπόλογος για το σύνολο της διαδικασίας, συμπεριλαμβανομένης της υποχρέωσης να συνεκτιμάται η αποτίμηση του δανείου κατά την αξιολόγηση των προσφορών που έχουν υποβληθεί.
6. Ανεξάρτητος ετήσιος έλεγχος εκεί όπου υπάρχει εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου
Οι servicers που διαχειρίζονται τιτλοποιήσεις συνδεδεμένες με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου θα υπόκεινται σε ετήσιο ανεξάρτητο διαχειριστικό έλεγχο.
Ο έλεγχος θα καλύπτει, μεταξύ άλλων, τις αμοιβές και τα έξοδα των εμπλεκόμενων προσώπων και του ίδιου του διαχειριστή.
Περίληψη των πορισμάτων θα δημοσιοποιείται, ενώ η πλήρης έκθεση θα διαβιβάζεται στις αρμόδιες αρχές και στην Τράπεζα της Ελλάδος.
Όπου υπάρχει εγγύηση του Δημοσίου, ενισχύεται ο έλεγχος και η λογοδοσία.
7. Ισχυρότερες κυρώσεις, οι οποίες θα δημοσιοποιούνται
Ενισχύεται το πλαίσιο επιβολής κυρώσεων από την Τράπεζα της Ελλάδος για παραβάσεις των νέων υποχρεώσεων.
Παράλληλα, προβλέπεται δημοσιοποίηση των κυρώσεων που επιβάλλονται.
Έτσι η κύρωση δεν θα έχει μόνο οικονομικό και εποπτικό αποτέλεσμα αλλά θα συνοδεύεται και από δημόσια λογοδοσία.
8. Ενισχύεται και η εποπτική αρμοδιότητα του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
Αναγνωρίζεται ρητά η εποπτική αρμοδιότητα του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ως προς τα στοιχεία που υποχρεούνται να δημοσιεύουν οι servicers στην Ηλεκτρονική Πλατφόρμα Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων.
Πρόκειται ιδίως για πληροφορίες σχετικά με συναλλαγές μη εξυπηρετούμενων δανείων που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί ή πρόκειται να πραγματοποιηθούν.
