Το «Πάσχα του καλοκαιριού» ζωντανεύει και φέτος στην Κρήτη, με τη βαθιά πίστη και τις παραδόσεις να κορυφώνονται ανήμερα της Παναγίας. Στην Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου Μυρτιδιώτισσας Παληανής στο Βενεράτο, ένα από τα παλαιότερα μοναστήρια της Κρήτης, το κατανυκτικό κλίμα των ημερών αποτυπώνει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο το νόημα της εορτής. «Ονομάζεται Πάσχα του Καλοκαιριού γιατί όπως νηστεύουμε τη Μεγάλη Σαρακοστή, το ίδιο νηστεύουμε και τον 15 Αύγουστο», εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η ηγουμένη της Μονής, Φιλοθέη, προσθέτοντας πως «στο τέλος έχουμε τη μετάσταση της Παναγίας». Η ιστορική μονή, που «χρονολογείται το 632μ.Χ σαν παλαιά μονή», έχει βαθιές ρίζες στο πέρασμα των αιώνων, καθώς – όπως τονίζει η ηγουμένη – «από τον 6ο αιώνα μέχρι και σήμερα ήταν πάντοτε γυναικεία μονή» και «δεν έπαυσε ποτέ να λειτουργεί». Σήμερα φιλοξενεί 11 μοναχές, «9 καλόγριες και 2 δόκιμες», οι οποίες συνεχίζουν αδιάκοπα την παράδοση και την πνευματική ζωή.
Ξεχωριστή θέση στα έθιμα της Παναγίας κατέχει ο στολισμός του Επιταφίου, σε μια τελετουργία που παραπέμπει ευθέως στο Πάσχα. «Πάσχα χωρίς Επιτάφιο δεν γίνεται», σημείωσε χαρακτηριστικά η ηγουμένη, προσθέτοντας ότι «όπως στολίζουμε τον Επιτάφιο το Πάσχα, το ίδιο στολίζουμε και τον 15Αύγουστο και βάζουμε μέσα το σώμα της Παναγίας». Την παραμονή, μετά τη Θεία Λειτουργία, γίνεται η τοποθέτηση στον Επιτάφιο και το βράδυ ψάλλονται «τα εγκώμια της Παναγίας», ενώ ακολουθεί περιφορά και λιτανεία γύρω από τον ναό, μέσα σε ατμόσφαιρα βαθιάς συγκίνησης.
Καθ’ όλη τη διάρκεια του Αυγούστου όμως, η μονή ζει σε ρυθμούς προσευχής και κατάνυξης, με καθημερινές παρακλήσεις που κορυφώνονται κάτω από την περίφημη Αγία Μυρτιά, το θαυματουργό δέντρο που βρίσκεται στο μοναστήρι και το οποίο αποτελεί πόλο έλξης και προσκύνημα για πολλούς πιστούς. «Στο μοναστήρι έχουμε το έθιμο να κάνουμε τρεις φορές την παράκληση της Παναγίας την ημέρα» είπε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η ηγουμένη, περιγράφοντας ένα πρόγραμμα που ξεκινά από τα ξημερώματα και ολοκληρώνεται το βράδυ, σε ένα σκηνικό μοναδικής πνευματικότητας, με την παρουσία πλήθους πιστών που συρρέουν για να προσευχηθούν και να βιώσουν από κοντά τη δύναμη της παράδοσης.
Η κορύφωση των εκδηλώσεων συγκεντρώνει κάθε χρόνο πλήθος επισκεπτών όχι μόνο από την ευρύτερη περιοχή του Ηρακλείου, αλλά και από όλη την Κρήτη, ενώ ιδιαίτερα αισθητή είναι η παρουσία νέων ανθρώπων που αναζητούν τη σύνδεση με την παράδοση και την πίστη. Η συμμετοχή τους, σε συνδυασμό με την παρουσία κληρικών και πιστών κάθε ηλικίας, δημιουργεί μια μοναδική εικόνα ενότητας και πνευματικής ανάτασης. Η λιτανεία του Επιταφίου, υπό το φως των κεριών και τους ήχους των εγκωμίων, μετατρέπεται σε μια βαθιά βιωματική εμπειρία, που επιβεβαιώνει ότι το «Πάσχα του καλοκαιριού» παραμένει ζωντανό και ουσιαστικό στη σύγχρονη εποχή.
