Ως δέσμευση της ΝΔ και του Κυριάκου Μητσοτάκη, που έχει συζητηθεί εκτενώς και υλοποιείται τώρα, περιέγραψε το νομοσχέδιο για την απρόσκοπτη άσκηση του εκλογικού δικαιώματος των Ελλήνων του εξωτερικού, η υπουργός Εσωτερικών, Νίκη Κεραμέως, η οποία απάντησε στις ενστάσεις που έθεσαν ο ΣΥΡΙΖΑ, το ΚΚΕ και η Ελληνική Λύση, κατά την πρώτη ανάγνωση στην αρμόδια κοινοβουλευτική Επιτροπή.
Η Νίκη Κεραμέως, όπως και ο αναπληρωτής υπουργός, Θεόδωρος Λιβάνιος, ξεκαθάρισαν ότι με το νομοσχέδιο αυτό δεν χορηγείται νέο δικαίωμα ψήφου των Ελλήνων του εξωτερικού, παρά παρέχεται διευκόλυνση σε όσους έχουν το δικαίωμα να ψηφίσουν, είναι εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους και μπορούν να έρθουν στη χώρα να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα.
Αναφορικώς με το θέμα που έθεσε ο εισηγητής του ΣΥΡΙΖΑ, Θ. Ξανθόπουλος, ότι υπάρχουν τα θέματα της εκπαίδευσης και των προξενείων που αποτελούν την καθημερινότητα των Ελλήνων του εξωτερικού, η κ. Κεραμέως απάντησε ότι «φυσικά είναι απόλυτη βούληση της κυβέρνησης να ενισχυθεί η ελληνόγλωσση εκπαίδευση, όπως και οι υπηρεσίες προς τους ομογενείς, αυτό ωστόσο δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να ασχοληθεί και με το θέμα της ψήφου». «Το ένα δεν αποκλείει το άλλο. Αφήστε που μόνο μέσα σε ένα χρόνο αυξήθηκαν οι εκπαιδευτικοί από 763 την περασμένη χρονιά σε 832, ενώ είχαμε αύξηση και των σχολικών μονάδων από 319 σε 330 εκπαιδευτικές μονάδες» προσέθεσε. Απαντώντας στον κ. Ξανθόπουλο και στην αναφορά του περί αποτυχίας, αφού ψήφισαν μόλις 18.000 Έλληνες του εξωτερικού στις πρόσφατες εκλογές, η κ. Κεραμέως τόνισε ότι γι΄ αυτό ακριβώς πρέπει να βελτιωθεί το πλαίσιο και να αρθούν οι περιορισμοί, αφού δεν περιποιεί τιμή για το πολιτικό σύστημα να αφήνει εκτός του εκλογικού δικαιώματος τους Έλληνες που ζουν στο εξωτερικό. Σχετικά με την κατηγορία, που απηύθυνε ο ΣΥΡΙΖΑ στην κυβέρνηση περί «συνταγματικής απερισκεψίας», η αρμόδια υπουργός κατηγορηματικά εξέφρασε την διαφωνία της, εξηγώντας πως το συνταγματικό πλαίσιο είναι σαφέστατο και προβλέπει την δυνατότητα, αλλά όχι την υποχρέωση για την θέσπιση περιορισμών στην άσκηση του εκλογικού δικαιώματος, κάτι που σημαίνει ότι η Βουλή των Ελλήνων έχει τη δυνατότητα αν θα βάλει ή δεν θα βάλει περιορισμούς.
Σχετικώς με την αναφορά του ειδικού αγορητή του ΠΑΣΟΚ, Παναγιώτη Δουδωνή, ότι πρόκειται «για συνταγματική ύλη που έρχεται τρεις εβδομάδες μετά τις εκλογές», η κ. Κεραμέως εξέφρασε την απορία της για την συλλογιστική αυτή, λέγοντας: «Δεν το καταλαβαίνω. Υπάρχει περιορισμός; Αυτό αντιθέτως δείχνει την πολιτική μας βούληση. Είναι πρόσφατα εκλεγμένη κυβέρνηση, έχει προτεραιότητες και αυτό το ζήτημα είναι προτεραιότητα, όπως και το να φέρουμε ένα υπερκομματικό ζήτημα. Συνεπώς δεν βλέπω εμπόδιο να ανοίγουμε ζητήματα που είναι κατ’ εφαρμογή του Συντάγματος και δεν βλέπω καμία συσχέτιση με τα επόμενα βήματα που αφορούν στην συνταγματική αναθεώρηση. Εδώ έχουμε μια ρύθμιση εντός του Συντάγματος. Το τι θα προτείνουμε για την συνταγματική αναθεώρηση είναι εντελώς ξεχωριστό ζήτημα».
Απαντώντας στο ΚΚΕ και στα όσα είπε ο ειδικός αγορητής, Γιάννης Γκιόκας, ότι θα προκύψει ένα εν δυνάμει τεράστιο εκλογικό σώμα, η αρμόδια υπουργός διερωτήθηκε «γιατί φοβόμαστε την ψήφο των αποδήμων;» ενώ ρώτησε επίσης αν είναι ευχαριστημένο το ΚΚΕ από το γεγονός ότι ψήφισαν μόλις 18.000 άνθρωποι στις πρόσφατες εκλογές, με βάση τις προτάσεις του ΚΚΕ και τους περιορισμούς που υιοθετήθηκαν στην προηγούμενη ρύθμιση. Επίσης, η κ. Κεραμέως σχολίασε ότι το ΚΚΕ με την τοποθέτησή του άφησε να εννοηθεί πως υπάρχει μια διάκριση αναλόγως με το ποια είναι η σχέση του ψηφοφόρου με τη χώρα, με κριτήριο ποιες υπηρεσίες αξιοποιεί ή όχι και είπε: «Την θεωρώ επικίνδυνη αυτή την διάκριση».
Τέλος, η υπουργός Εσωτερικών ανέγνωσε την θέση της Ελληνικής Λύσης κατά την προηγούμενη κοινοβουλευτική περίοδο στο θέμα, σύμφωνα με την οποία «σταθερή και αταλάντευτη θέση της Ελληνικής Λύσης, είναι ότι όλοι οι Έλληνες της Διασποράς πρέπει να έχουν δικαίωμα ψήφου όπου κι αν αυτοί βρίσκονται. Πρέπει να τους το κάνουμε πιο εύκολο για να νιώσουν ότι μετέχουν ενεργά στα κοινοβουλευτικά δρώμενα της πατρίδας μας», για να αναδείξει την αλλαγή της στάσης του κόμματος κατά την σημερινή συνεδρίαση. Κάλεσε δε το κόμμα να παραμείνει πιστό στην θέση που εξέφραζε καθ΄όλη την προηγούμενη κοινοβουλευτική θητεία και επίσης απάντησε στις παρατηρήσεις του εισηγητή του κόμματος, επισημαίνοντας πως τα αποτελέσματα πρέπει να ανακοινώνονται ταυτόχρονα, αλλιώς πλήττεται η εκλογική διαδικασία και αναφορικώς με την απογραφή ότι δεν είναι πρακτικά εφικτό, αφού υπάρχουν περιπτώσεις Ελλήνων που μπορεί να βρίσκονται για μικρό χρονικό διάστημα ή ακόμη και για μόνο τις ημέρες που συμπίπτουν με τις εκλογές.
Από την πλευρά του ο αναπληρωτής υπουργός Θεόδωρος Λιβάνιος, εξέφρασε την απορία του πώς τα κόμματα εκφράζουν θέση να δίνεται πολύ πιο εύκολα η ιθαγένεια σε μετανάστες από ότι στα παιδιά των Ελλήνων, που γεννήθηκαν στο εξωτερικό, λόγω της μετακίνησης των γονέων τους, πχ το 2010. «Να φύγουμε δηλαδή από το δίκαιο το αίματος και να πάμε στο δίκαιο του τόπου» είπε.
Χαρακτήρισε εξάλλου «αναχρονιστική» την «τιμαριωτική» άποψη που κατατίθεται, να δίνεται δηλαδή το δικαίωμα της ψήφου μόνον στους ομογενείς οι οποίοι έχουν περιουσία στην Ελλάδα.
Σχετικώς με την κριτική ότι δεν ελήφθη υπόψη η πρακτική άλλων χωρών, όπως η Ιταλία ή η Ιρλανδία ή το Ισραήλ, ο κ. Λιβάνιος είπε ότι κάθε χώρα έχει διαφορετικό Σύνταγμα και διαφορετικό εκλογικό σύστημα, ενώ προσέθεσε πως στην Ιρλανδία είχε ξεκινήσει κίνημα να δοθεί δικαίωμα ψήφου στους εκτός επικρατείας Ιρλανδούς και στο Ισραήλ έχει κατατεθεί σχετικό νομοσχέδιο, με αντεπιχείρημα ότι χώρες με τόσο μεγάλη διασπορά όπως η Ελλάδα δεν προσφέρουν το δικαίωμα ψήφους στους ομογενείς τους.
«Πρόκειται για αυτονόητο δικαίωμα. Συζητάμε σήμερα μόνο για την διευκόλυνση των εκλογέων που βρίσκονται στο εξωτερικό την ημέρα των εκλογών. Κι όσο περισσότεροι γραφτούν τόσο περισσότερα τμήματα θα στηθούν και θα σταματήσει και το οξύμωρο να μετακινηθούν από την μία άκρη της ηπείρου στο άλλο άκρο. Έγινε ένα πρώτο βήμα. Είχαμε πει ότι εφόσον μετά τις εθνικές εκλογές αλλάξουν οι συνθήκες, αυτομάτως θα φέρουμε νομοσχέδιο που θα αίρει τους περιορισμούς. Νομίζω είναι το ελάχιστο που έχουμε να κάνουμε για τους ανθρώπους που βρίσκονται στο εξωτερικό και έχουν δεσμούς με την Ελλάδα», ανέφερε εν κατακλείδι ο αναπληρωτής υπουργός Εσωτερικών.
