Τη δημιουργία 100 έως 150 νέων δήμων, την κατάργηση των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων, την επαναφορά του δεύτερου γύρου στις αυτοδιοικητικές εκλογές και τη θέσπιση μητροπολιτικής διακυβέρνησης σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη προτείνει ο Αλέξης Τσίπρας με το σχέδιο «Αριστοτέλης».
Το νέο πλαίσιο για την Τοπική Αυτοδιοίκηση παρουσιάστηκε στην εκδήλωση της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης στο Σεράφειο του Δήμου Αθηναίων, παρουσία δημάρχων και περιφερειαρχών από διαφορετικούς πολιτικούς χώρους.
Ο Αλέξης Τσίπρας χαρακτήρισε το σχέδιο «πρώτη πράξη της Νέας Μεταπολίτευσης», υποστηρίζοντας ότι η χώρα χρειάζεται διαφορετική κατανομή εξουσιών, αρμοδιοτήτων και οικονομικών πόρων ανάμεσα στο κράτος, τις Περιφέρειες και τους δήμους.
«Σχεδιάζουμε την Ελλάδα από κάτω προς τα πάνω», ανέφερε κατά την παρουσίαση του σχεδίου «Αριστοτέλης», η οποία συνέπεσε με την ημέρα των γενεθλίων του.
Νέος αυτοδιοικητικός χάρτης και 100–150 δήμοι
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά την επανεξέταση του χάρτη που διαμορφώθηκε μετά τις συνενώσεις του «Καλλικράτη».
Η πρόταση της ΕΛ.ΑΣ. προβλέπει τη δημιουργία 100 έως 150 νέων δήμων, με βασικά κριτήρια τη γεωγραφική, κοινωνική και παραγωγική συνοχή κάθε περιοχής και όχι αποκλειστικά τον αριθμό των κατοίκων.
Παράλληλα, προτείνεται η κατάργηση των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων. Οι αρμοδιότητες, το προσωπικό και οι αντίστοιχοι πόροι τους θα μεταφερθούν στις αιρετές Περιφέρειες, ενώ οι υποθέσεις εθνικού ή υπερτοπικού χαρακτήρα θα επιστρέψουν στα αρμόδια υπουργεία.
Στόχος είναι κάθε αρμοδιότητα να ανήκει σε έναν συγκεκριμένο φορέα, περιορίζοντας τις επικαλύψεις και τις διαδοχικές εγκρίσεις που συχνά καθυστερούν έργα και αποφάσεις.
Στις θεσμικές αλλαγές περιλαμβάνεται και η επαναφορά του δεύτερου γύρου για την εκλογή δημάρχων και περιφερειαρχών.
Αυτοτελής κάλπη και χρήματα στις κοινότητες
Το σχέδιο δίνει μεγαλύτερο ρόλο στις τοπικές κοινότητες, τα δημοτικά διαμερίσματα και τις δημοτικές ενότητες.
Προτείνεται τα συμβούλια των κοινοτήτων να εκλέγονται με ξεχωριστή κάλπη και να διαθέτουν συγκεκριμένες αρμοδιότητες για ζητήματα καθημερινότητας, δικό τους προϋπολογισμό και σταθερή χρηματοδότηση.
Οι κοινότητες θα συμμετέχουν στον σχεδιασμό των τοπικών έργων και στη διαμόρφωση του δημοτικού προϋπολογισμού, ώστε οι αποφάσεις για κάθε περιοχή να μη λαμβάνονται αποκλειστικά από την κεντρική διοίκηση του δήμου.
Μητροπολιτική διακυβέρνηση σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη
Για τα μεγάλα πολεοδομικά συγκροτήματα της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης προτείνεται η δημιουργία συστήματος μητροπολιτικής διακυβέρνησης.
Το νέο μοντέλο θα επιδιώκει τον ενιαίο σχεδιασμό για ζητήματα που ξεπερνούν τα όρια ενός δήμου, όπως οι συγκοινωνίες, η πολιτική προστασία, η διαχείριση απορριμμάτων, οι κοινόχρηστοι χώροι και οι μεγάλες υποδομές.
Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης ενισχυμένη συνεργασία μεταξύ των δήμων και αναβαθμισμένο ρόλο των Περιφερειών.
Τοπικά δημοψηφίσματα και έλεγχος των έργων
Στο σκέλος της συμμετοχικής διακυβέρνησης προτείνονται τοπικά δημοψηφίσματα με αποφασιστικό χαρακτήρα, συμμετοχικοί προϋπολογισμοί και δημόσια παρακολούθηση της εξέλιξης των έργων.
Μεταξύ των πέντε βασικών προτάσεων για την Αυτοδιοίκηση περιλαμβάνονται ακόμη συνελεύσεις πολιτών για σύνθετα τοπικά ζητήματα και υποχρεωτική αιτιολόγηση όταν μια δημοτική ή περιφερειακή αρχή απορρίπτει πρόταση πολιτών.
Στο οικονομικό πεδίο, η ΕΛ.ΑΣ. προτείνει:
- Ενίσχυση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων.
- Απόδοση στους δήμους μέρους του τέλους ανθεκτικότητας.
- Μεγαλύτερη χρηματοδότηση από το Πράσινο Ταμείο.
- Σταθερό μερίδιο από ευρωπαϊκούς πόρους.
- Δημιουργία νέου επενδυτικού προγράμματος «Φιλόδημος».
Το μήνυμα Δούκα για τις προοδευτικές συγκλίσεις
Στην εκδήλωση παρενέβη και ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας, ο οποίος τάχθηκε υπέρ της δημιουργίας προοδευτικών συγκλίσεων μέσα από την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Ο δήμαρχος Αθηναίων άσκησε κριτική στο νέο εκλογικό σύστημα για τους δήμους, υποστηρίζοντας ότι η κυβερνητική επιλογή επιχειρεί να δημιουργήσει «ανάχωμα στην ανάδειξη προοδευτικών δημάρχων».
Η παρουσία του στο Σεράφειο και η δημόσια αναφορά του στις συγκλίσεις αποκτούν ιδιαίτερη πολιτική σημασία, σε μια περίοδο κατά την οποία οι συζητήσεις για τη συνεργασία των δυνάμεων της Κεντροαριστεράς παραμένουν ανοικτές.
Στην εκδήλωση έδωσαν επίσης το «παρών» ο δήμαρχος Πειραιά Γιάννης Μώραλης και ο περιφερειάρχης Θεσσαλίας Δημήτρης Κουρέτας, μαζί με αιρετούς και εκπροσώπους της Αυτοδιοίκησης.
