Ριζική αλλαγή στον τρόπο φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών επέρχεται το 2026, με κύρια «ελαφρυντικά» στοιχεία την ηλικία του φορολογούμενου και τα παιδιά του. Με τα νέα κριτήρια προβλέπεται μείωση ή και κατάργηση του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος για τα εισοδήματα που αποκομίζουν από εφέτος.
Η μεγάλη ανατροπή αφορά στις κατηγορίες των επαγγελματιών που μπορούν να απαλλαγούν πλήρως από το τεκμαρτό εισόδημα, υπό τον όρο ότι τεκμηριώνουν τη ιδιότητά τους ως δικαιούχοι.
Κερδισμένες άμεσα βγαίνουν έτσι -κι έναν χρόνο νωρίτερα από όλους τους άλλους- οι νέες μητέρες που ασκούν ελεύθερο επάγγελμα κατά το έτος γέννησης του παιδιού τους και στα επόμενα δύο χρόνια. Συγκεκριμένα, η απαλλαγή για τις νέες μητέρες επαγγελματίες από το τεκμαρτό εισόδημα θα ισχύσει άμεσα από τα εισοδήματα του 2025 (δηλώσεις 2026) και όχι για τα εισοδήματα του 2026 που θα δηλωθούν και θα φορολογηθούν το 2027, όπως στους υπόλοιπους. Αυτό σημαίνει ότι μια επαγγελματίας που γέννησε το 2025 θα απολαύσει την εξαίρεση από το τεκμαρτό εισόδημα για τα έτη 2025, 2026 και 2027 (δηλώσεις 2026, 2027 και 2028), αλλά θα επωφεληθεί από τις νέες μειωμένες φορολογικές κλίμακες μόνο από το 2027 και μετά (για τα εισοδήματα του 2026 και εφεξής).
Νέοι έως 25 ετών: μηδενικός φόρος έως 20.000 ευρώ
Για τα εισοδήματα που αποκτούν οι επαγγελματίες από 1/1/2026 και θα φορολογηθούν το 2027, η μεγαλύτερη ανατροπή αφορά τους νέους έως 25 ετών, οι οποίοι αποκτούν αφορολόγητο 20.000 ευρώ αντί φόρο από το πρώτο ευρώ που ίσχυε μέχρι 31/12/2025.
Για παράδειγμα, ένας 22χρονος γραφίστας ή προγραμματιστής με εισόδημα 18.000 ευρώ που πληρώνει φέτος και του χρόνου περίπου 2.660 ευρώ φόρο, από το 2027 (για εισοδήματα 2026) δεν θα πληρώσει καθόλου φόρο. Εμμέσως έτσι το τεκμήριο καταργείται.
Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η περίπτωση νέου επαγγελματία 25 ετών με εισόδημα 20.000 ευρώ: σήμερα πληρώνει 3.100 ευρώ φόρο. Στο εκκαθαριστικό που θα λάβει το 2027 θα πάρει και επιστροφή άλλα 1.500 ευρώ.
Νέοι 26-30 ετών: δραστική μείωση
Οι νέοι επαγγελματίες 26-30 ετών κερδίζουν επίσης σημαντικά, καθώς για το κλιμάκιο εισοδήματος 10.000-20.000 ευρώ ο συντελεστής καταρρέει στο 9% από 22%. Ενας 28χρονος λογιστής με εισόδημα 22.000 ευρώ εξοικονομεί περίπου 1.340 ευρώ από τον φόρο το 2027.
Οι γονείς στο επίκεντρο
Ιδιαίτερα ωφελημένοι βγαίνουν, όμως, στο εξής οι επαγγελματίες που είναι γονείς, καθώς το νέο φορολογικό σύστημα προβλέπει ειδική κλίμακα ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών. Για επαγγελματίες 26-30 ετών με εισόδημα 25.000 ευρώ και με 1 παιδί ο φόρος μειώνεται 1.500 ευρώ, ενώ για εισόδημα 30.000 ευρώ και με 2 παιδιά ο φόρος μειώνεται κατά 2.100 ευρώ.
Διαφορά στην τσέπη
Και για τους επαγγελματίες άνω των 30 ετών με παιδιά, το όφελος πολλαπλασιάζεται. Για πολύτεκνους, το τεκμήριο ουσιαστικά μηδενίζεται, αφού μέχρι τα 15.000 ευρώ κανείς δεν θα πληρώνει φόρο. Στην πράξη, σε σχέση με τους φόρους για τα εισοδήματα μέχρι και του 2025, από 1/1/2026 οι επαγγελματίες κερδίζουν για όσα βγάζουν ανάλογα:
■ Για 13.000 ευρώ ετησίως (πραγματικό ή τεκμαρτό): επαγγελματίας χωρίς παιδί 60 ευρώ, με 1 παιδί 120 ευρώ, με 2 παιδιά 180 ευρώ, με 3 παιδιά 390 ευρώ και με 4 παιδιά 1.560 ευρώ.
■ Για 15.000 ευρώ ετησίως: επαγγελματίας χωρίς παιδί 100 ευρώ, με 1 παιδί 200 ευρώ, με 2 παιδιά 300 ευρώ, με 3 παιδιά 650 ευρώ και με 4 παιδιά 1.780 ευρώ.
■ Για 18.000 ευρώ ετησίως: επαγγελματίας χωρίς παιδί 160 ευρώ, με 1 παιδί 320 ευρώ, με 2 παιδιά 480 ευρώ, με 3 παιδιά 1.040 ευρώ και με 4 παιδιά 2.660 ευρώ.
■ Για 20.000 ευρώ ετησίως: επαγγελματίας χωρίς παιδί 200 ευρώ, με 1 παιδί 400 ευρώ, με 2 παιδιά 600 ευρώ, με 3 παιδιά 1.300 ευρώ και με 4 παιδιά 3.100 ευρώ.
■ Για 23.000 ευρώ ετησίως: επαγγελματίας χωρίς παιδί 260 ευρώ, με 1 παιδί 520 ευρώ, με 2 παιδιά 780 ευρώ, με 3 παιδιά 1.540 ευρώ, ενώ με 4 παιδιά 3.400 ευρώ.
■ Για 30.000 ευρώ ετησίως: επαγγελματίας χωρίς παιδί 400 ευρώ, με 1 παιδί 800 ευρώ, με 2 παιδιά 1.200 ευρώ, με 3 παιδιά 2.100 ευρώ και με 4 παιδιά 4.100 ευρώ.
Τα «δικαιολογητικά» που φέρνουν μειώσεις
Επιπλέον, μετά και τις τελευταίες αλλαγές που ψηφίστηκαν προ μηνός στη Βουλή:
■ Μείωση 50% στο τεκμαρτό εισόδημα εξασφαλίζουν επαγγελματίες που έχουν την έδρα τους σε οικισμούς εκτός Αττικής με πληθυσμό έως 1.500 κατοίκους, καθώς και όσοι ασκούν δραστηριότητα και έχουν την κύρια κατοικία τους σε τέτοιους οικισμούς ή νησιά με πληθυσμό κάτω από 3.100 κατοίκους.
■ Γονείς μονογονεϊκών οικογενειών με ανήλικα τέκνα κερδίζουν μείωση 50% στο τεκμαρτό.
■ Ιδια μείωση (50%) απολαμβάνουν και γονείς πολύτεκνων οικογενειών, καθώς και γονείς με εξαρτώμενα τέκνα με αναπηρία τουλάχιστον 67%.
Κανένα φορολογικό προνόμιο, πάντως, δεν χορηγείται αυτόματα. Οι δικαιούχοι επαγγελματίες θα πρέπει να μπορούν να συγκεντρώσουν συγκεκριμένα πιστοποιητικά: οικογενειακής κατάστασης, ληξιαρχικές πράξεις γέννησης ή θανάτου, δικαστικές αποφάσεις επιμέλειας τέκνων, πιστοποιητικά αναπηρίας, άδειες κυκλοφορίας για εκμεταλλευτές ταξί με ποσοστό ιδιοκτησίας έως 25% ή αναφορές σε νομοθετικές ρυθμίσεις που περιορίζουν την άσκηση της επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Η ανάγκη για τεκμηρίωση γίνεται ακόμη πιο επιτακτική το 2026, καθώς η αύξηση του κατώτατου μισθού από τα 830 ευρώ στα 880 ευρώ από 1η Απριλίου 2025 οδήγησε αυτόματα σε αύξηση του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος από 11.620 ευρώ στα 12.320 ευρώ, ενώ το 2027 θα ανέβει σε περίπου 12.880 ευρώ.
Παράδειγμα, για μια 35χρονη κομμώτρια με πάνω από 6 έτη λειτουργίας της επιχείρησης και εισόδημα 17.000 ευρώ,η αύξηση του τεκμαρτού κατά 560 ευρώ τής προσθέτει περίπου 120 ευρώ επιπλέον φόρο. Ωστόσο, με τη νέα κλίμακα ο φόρος της από το 2027 πέφτει σε σχεδόν 700 ευρώ από τα 1.600 ευρώ που πλήρωνε: δηλαδή κέρδος 900 ευρώ ετησίως, που καλύπτει με το παραπάνω την επιβάρυνση του τεκμηρίου.
