Ο χρόνος των αυτοδιοικητικών εκλογών 2023 πλησιάζει, αφού σε λίγες ημέρες θα ανοίξουν οι κάλπες για τις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές, προκειμένου οι πολίτες με την ψήφο τους να αναδείξουν τους εκπροσώπους τους σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο.
Οι υποψήφιοι δήμαρχοι και περιφερειάρχες μαζί με την ομάδα τους αυτό το διάστημα «τρέχουν» προκειμένου να κοινωνήσουν το πρόγραμμά τους για την επόμενη ημέρα στο εκλογικό σώμα, αφού ο χρόνος των εκλογών σε επίπεδο αυτοδιοίκησης πλησιάζει.
Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, οι δημοτικές και περιφερειακές εκλογές για το 2023 θα διενεργηθούν τον Οκτώβριο και συγκεκριμένα στις 8 του μήνα. Ως επαναληπτική ημερομηνία για τις δεύτερες κάλπες -όπου χρειαστούν- έχει οριστεί η αμέσως επόμενη Κυριακή, δηλαδή 15 Οκτωβρίου.
Οι νέες δημοτικές και περιφερειακές αρχές που θα προκύψουν από τις κάλπες του Οκτωβρίου θα αναλάβουν καθήκοντα την 1η Ιανουαρίου του 2024 και η πενταετής θητεία τους θα λήξει στις 31 Δεκεμβρίου το 2028.
Σημειώνεται ότι στις επικείμενες αυτοδιοικητικές εκλογές επανέρχεται το πλειοψηφικό εκλογικό σύστημα ανάδειξης των αιρετών οργάνων των δήμων, μετά την εφαρμογή κατά τις προηγούμενες αυτοδιοικητικές εκλογές της 26ης Μαΐου 2019 του εκλογικού συστήματος της απλής αναλογικής.
Οι 4+1 αλλαγές στις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές
Πρώτη αλλαγή: Επιτυχών συνδυασμός στις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές αναδεικνύεται αυτός ο οποίος στον πρώτο γύρο συγκεντρώνει ποσοστό άνω του 43% (43%+1 ψήφο) επί των εγκύρων ψηφοδελτίων κάθε δήμου ή περιφέρειας αντίστοιχα. Αν αυτό δεν καταστεί δυνατόν, η ψηφοφορία επαναλαμβάνεται την επόμενη Κυριακή, 15 Οκτωβρίου 2023, μεταξύ των υποψήφιων δημάρχων ή περιφερειαρχών των δύο (2) πρώτων συνδυασμών.
Δεύτερη αλλαγή: Επανέρχεται η πενταετής θητεία των αυτοδιοικητικών αρχών, όπως ακριβώς ίσχυσε μεταξύ 2014 και 2019. Επομένως, οι νέοι δήμαρχοι και περιφερειάρχες θα αναλάβουν καθήκοντα την 1η Ιανουαρίου 2024 και η θητεία τους θα λήξει την 31η Δεκεμβρίου 2028.
Τρίτη αλλαγή: Εξορθολογίζεται ο αριθμός των μελών του δημοτικού συμβουλίου και του περιφερειακού συμβουλίου, ώστε να είναι πιο λειτουργικά και να ασκούν αποτελεσματικότερα τον ρόλο που τους αναθέτουν οι πολίτες. Συνολικά, το 2019 είχαν εκλεγεί εννέα χιλιάδες τετρακόσιοι εβδομήντα (9.470) δημοτικοί σύμβουλοι στους 332 δήμους της χώρας, ενώ για την επόμενη θητεία εκλέγονται οχτώ χιλιάδες τετρακόσιοι ογδόντα ένας (8.481). Αντίστοιχα, οι περιφερειακοί σύμβουλοι που θα εκλεγούν στις προσεχείς εκλογές είναι εξακόσιοι έντεκα (611) έναντι επτακοσίων τριών (703) της τετραετίας 2019/2023.
Τέταρτη αλλαγή: Ταυτόχρονα, αυξάνεται ο μέγιστος αριθμός των υποψηφίων που μπορούν να συμπεριληφθούν στον συνδυασμό υποψήφιου δημάρχου ή περιφερειάρχη, από το 50% του αριθμού των εδρών κάθε εκλογικής περιφέρειας στο 150%. Αντίστοιχη είναι και η αύξηση για τους υποψήφιους συμβούλους των δημοτικών κοινοτήτων.
Πέμπτη αλλαγή: Καταργείται η ξεχωριστή κάλπη που χρησιμοποιήθηκε, για μία και μοναδική φορά, στις εκλογές του 2019 για την εκλογή κοινοτικών συμβουλίων. Όπως ίσχυε έως τότε, έτσι και στις προσεχείς εκλογές, οι υποψήφιοι πρόεδροι και σύμβουλοι δημοτικών κοινοτήτων εντάσσονται στους συνδυασμούς των υποψήφιων δημάρχων. Οι δημοτικές κοινότητες με μόνιμο πληθυσμό έως 200 κατοίκους εκλέγουν μονομελές όργανο, τον πρόεδρο της κοινότητας. Δημοτικές κοινότητες με πληθυσμό μεταξύ 201 και 2.000 κατοίκων εκλέγουν τριμελές συμβούλιο, με βάση τα αποτελέσματα των εκλογών σε τοπικό επίπεδο. Σε δημοτικές κοινότητες με πληθυσμό μεγαλύτερο των 2.000 κατοίκων, την πλειοψηφία στο συμβούλιο δημοτικής κοινότητας έχει ο συνδυασμός του εκλεγμένου δημάρχου του οικείου δήμου.
Σημειώνεται ότι φέτος για πρώτη φορά σε δημοτικές και περιφερειακές εκλογές οι συνδυασμοί κατέθεσαν τις υποψηφιότητές τους ηλεκτρονικά, μέσω της «ηλεκτρονικής πύλης δήλωσης υποψηφιοτήτων», όπως ακριβώς έκαναν τα κόμματα στις πρόσφατες εθνικές εκλογές του Μαΐου και Ιουνίου.
Σταυροί προτίμησης
Δημοτικές εκλογές
Για την εκλογή δημοτικών συμβούλων, ο εκλογέας μπορεί να εκφράσει την προτίμησή του με σταυρό υπέρ 1, 2 ή 3 υποψηφίων σε δήμους που εκλέγουν έως και 19 μέλη:
* 13 μέλη, σε δήμους με πληθυσμό έως 2.000 κατοίκων,
* 15 μέλη, σε δήμους με πληθυσμό 2.001 – 5.000 κατοίκων,
* 19 μέλη, σε δήμους με πληθυσμό 5.001 – 10.000 κατοίκων.
Αν ο αριθμός των μελών του δημοτικού συμβουλίου είναι μεγαλύτερος ή ίσος του 25, ο εκλογέας μπορεί να εκφράσει την προτίμησή του με σταυρό υπέρ 4 υποψηφίων κατά ανώτατο όριο:
* 25 μέλη, σε δήμους με πληθυσμό 10.001 – 30.000 κατοίκων,
* 29 μέλη, σε δήμους με πληθυσμό 30.001 – 50.000 κατοίκων,
* 35 μέλη, σε δήμους με πληθυσμό 50.001 – 100.000 κατοίκων,
* 39 μέλη, σε δήμους με πληθυσμό 100.001 – 150.000 κατοίκων και
* 43 μέλη, σε δήμους με πληθυσμό 150.001 και άνω κατοίκων.
Για την εκλογή συμβούλων δημοτικών κοινοτήτων, ο εκλογέας μπορεί να εκφράσει την προτίμησή του υπέρ ενός ή δύο υποψηφίων.
Για την εκλογή προέδρου της δημοτικής κοινότητας, ο εκλογέας μπορεί να εκφράσει την προτίμησή του υπέρ ενός υποψηφίου.
Εάν οι δημοτικές ενότητες δήμων με πληθυσμό 10.001 – 30.000 κατοίκων, 30.001 – 50.000 κατοίκων και 50.001 – 150.000 κατοίκων έχουν συσταθεί με το άρθρο 2 του ν. 3852/2010 (Α’ 87), υπερβαίνουν τις 6, ο αριθμός των μελών του δημοτικού συμβουλίου τους είναι εκείνος που αντιστοιχεί στην επόμενη πληθυσμιακή κλίμακα.
Περιφερειακές εκλογές
Με τον σταυρό προτίμησης ο εκλογέας εκφράζει την προτίμησή του:
* προς 1 υποψήφιο περιφερειακό σύμβουλο στις εκλογικές περιφέρειες όπου εκλέγεται 1 περιφερειακός σύμβουλος,
* προς 1 ή 2 υποψήφιους συμβούλους στις εκλογικές περιφέρειες όπου εκλέγονται από 2 έως και 7 περιφερειακοί σύμβουλοι,
* προς 1 ή 2 ή τρεις υποψήφιους συμβούλους στις εκλογικές περιφέρειες όπου εκλέγονται από 8 έως και 12 περιφερειακοί σύμβουλοι και
* προς 1 ή 2 ή 3 ή 4 υποψήφιους συμβούλους στις εκλογικές περιφέρειες όπου εκλέγονται περισσότεροι από 12 περιφερειακοί σύμβουλοι.
Όπως και στις βουλευτικές εκλογές τον Μάιο και τον Ιούνιο, ο ένας τρόπος για να μάθετε το εκλογικό κέντρο στο οποίο θα ασκήσετε το εκλογικό σας δικαίωμα είναι ηλεκτρονικός. Συγκεκριμένα, θα πρέπει να μπείτε στην πλατφόρμα του υπουργείου Εσωτερικών (εδώ).
