Η ελληνική κυβέρνηση ενεργοποιεί ένα στοχευμένο πακέτο παρεμβάσεων ύψους 306 εκατομμυρίων ευρώ. Στόχος είναι η θωράκιση των επαγγελματιών αγροτών απέναντι στο αυξημένο κόστος παραγωγής που προκαλεί η κρίση στη Μέση Ανατολή και η συνεπακόλουθη άνοδος των διεθνών τιμών ενέργειας και πετρελαίου.
Τα δύο κεντρικά «όπλα» της κρατικής ενίσχυσης εστιάζουν στις δύο μεγαλύτερες δαπάνες της αγροτικής παραγωγής: τα λιπάσματα και τα καύσιμα.
Επιχορήγηση Λιπασμάτων: Επιστροφή 15% επί των τιμολογίων
Για πρώτη φορά, θεσπίζεται ένας μηχανισμός άμεσης στήριξης για την αγορά λιπασμάτων, η οποία αντιπροσωπεύει έως και το 25% του συνολικού κόστους παραγωγής.
- Το ύψος της ενίσχυσης: Επιχορήγηση ίση με το 15% της τελικής αξίας των παραστατικών (συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ).
- Δικαιούχοι: Φυσικά πρόσωπα (επαγγελματίες αγρότες) και νομικά πρόσωπα του πρωτογενούς τομέα.
- Διαδικασία: Οι αιτήσεις θα υποβάλλονται σε ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα της ΑΑΔΕ.
- Περίοδος εφαρμογής: Το μέτρο αφορά αρχικά τις αγορές που πραγματοποιούνται τους μήνες Απρίλιο και Μάιο 2026.
Το συγκεκριμένο μέτρο κρίνεται απαραίτητο, καθώς η τιμή των λιπασμάτων είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το φυσικό αέριο, το οποίο παρουσιάζει έντονες διακυμάνσεις.
Diesel Κίνησης: Έκπτωση 20 λεπτών στην αντλία
Το δεύτερο σκέλος της στήριξης αφορά το πετρέλαιο κίνησης, το οποίο αποτελεί το «αίμα» της αγροτικής δραστηριότητας και των μεταφορών.
- Η επιδότηση: 16 λεπτά το λίτρο στο δίκτυο διανομής, που μεταφράζεται σε 20 λεπτά τελική μείωση για τον αγρότη στην αντλία.
- Διάρκεια: Το μέτρο τίθεται σε ισχύ την 1η Απριλίου 2026 και θα διαρκέσει τουλάχιστον έως το τέλος του μήνα, με ρητή πρόβλεψη για επέκταση και τον Μάιο εφόσον οι συνθήκες το απαιτήσουν.
- Στόχος: Η συγκράτηση του κόστους σε όλη την αλυσίδα, από το χωράφι μέχρι το ράφι, ώστε να περιοριστούν οι ανατιμήσεις στα τρόφιμα.
Παρά τη σημασία των μέτρων, οι εκπρόσωποι των αγροτών εκφράζουν ανησυχίες για τη διάρκεια της κρίσης. Η πίεση στο εισόδημα οδηγεί ήδη πολλούς παραγωγούς σε αναγκαστικές αλλαγές.
Για τους αγρότες, τα λιπάσματα αποτελούν έως και το 25% του συνολικού κόστους παραγωγής. Η αύξηση των τιμών συνεπάγεται άμεση πίεση στις τιμές και απώλεια εισοδήματος, ειδικά σε μια περίοδο όπου πολλές εκμεταλλεύσεις ήδη δοκιμάζονται από αυξημένα ενεργειακά και μεταφορικά κόστη. Μάλιστα, σε πολλές περιπτώσεις, αγρότες αναγκάζονται να αναθεωρήσουν τα πλάνα τους και μειώνουν τη χρήση λιπασμάτων, στρέφονται σε λιγότερο απαιτητικές καλλιέργειες, ή εγκαταλείπουν μέρος της παραγωγής τους.
Σύμφωνα με τους εκπροσώπους των αγροτών, τέτοιες προσαρμογές μπορεί να οδηγήσουν σε χαμηλότερες αποδόσεις και αλλαγές στη διάρθρωση της γεωργίας. Μάλιστα, σύμφωνα με εκτιμήσεις αναλυτών, αν η σύγκρουση παραταθεί, οι αποδόσεις σε βασικές καλλιέργειες θα μπορούσαν να μειωθούν δραματικά, που μπορεί να φτάσουν έως 50% σε ακραία σενάρια.
