Λιγότερη γραφειοκρατία περισσότερη διαφάνεια. Αυτό είναι το νήμα που συνδέει τις παρεμβάσεις που δρομολογήθηκαν τους τελευταίους μήνες στο υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, με στόχο όχι μόνο την ταχύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών αλλά και την αντιμετώπιση χρόνιων φαινομένων διαφθοράς που συνδέονταν με το σύστημα έκδοσης αδειών οδήγησης και άλλες κρίσιμες διοικητικές διαδικασίες.
Η αξιοποίηση της τεχνολογίας ως εργαλείου διαφάνειας και η σταδιακή μετάβαση από τις έγχαρτες διαδικασίες στα ψηφιακά συστήματα βρέθηκαν στον πυρήνα των παρεμβάσεων που δρομολογήθηκαν κατά την περίοδο που την πολιτική ευθύνη του τομέα Μεταφορών είχε ο Κωνσταντίνος Κυρανάκης. Με αφετηρία την ανάγκη αντιμετώπισης χρόνιων παθογενειών, τέθηκε σε εφαρμογή ένα εκτεταμένο πρόγραμμα ψηφιακού μετασχηματισμού, το οποίο συνεχίζει να υλοποιείται και να επεκτείνεται από τη σημερινή πολιτική ηγεσία υπό τον νέο αναπληρωτή υπουργό Υποδομών και Μεταφορών Γιώργο Κώτσηρα.
Ειδικότερα, έχει δρομολογηθεί μια σειρά αλλαγών που αφορούν τον τρόπο έκδοσης των διπλωμάτων οδήγησης με στόχο την εξάλειψη της διαφθοράς, τοποθέτηση καμερών και μικροφώνων κατά τη διάρκεια των εξετάσεων για πλήρη καταγραφή της διαδικασίας, δημιουργία ενιαίου ηλεκτρονικού συστήματος για τις θεωρητικές δοκιμασίες ενώ ήδη έχει τεθεί σε εφαρμογή πλατφόρμα για καταγγελίες: report-diplomata.gov.gr.
Κάμερες στις πρακτικές εξετάσεις
Σημαντικό σκέλος της μεταρρύθμισης που προωθεί το υπουργείο Μεταφορών αποτελεί και η ενίσχυση του αδιάβλητου των εξετάσεων υποψηφίων οδηγών. Το νέο ψηφιακό περιβάλλον προβλέπει την καταγραφή των πρακτικών εξετάσεων και την πλήρη ηλεκτρονική παρακολούθηση της διαδικασίας. Στόχος είναι κάθε στάδιο να τεκμηριώνεται και να μπορεί να ελεγχθεί, ενισχύοντας την αξιοπιστία του συστήματος και περιορίζοντας τα περιθώρια αμφισβήτησης ή παρεμβάσεων. Προβλέπεται η τοποθέτηση κάμερας αλλά και σύστημα καταγραφής ήχου σε κάθε όχημα εξέτασης σε συνεργασία με τις σχολές οδήγησης ώστε να εξασφαλίζεται η διαφάνεια κατά τη διάρκεια της δοκιμασίας οδήγησης. Ο εξεταστής θα σαρώνει μοναδικό QR κωδικό μέσω tablet, ενεργοποιώντας αυτόματα την κάμερα και ταυτοποιώντας το όχημα και έτσι θα ξεκινά η καταγραφή κάθε στιγμιότυπου της εξέτασης. Κάθε καταγραφή αρχειοθετείται με πλήρη συμμόρφωση με τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων (GDPR) και τα διεθνή πρότυπα ασφάλειας πληροφοριών, διασφαλίζοντας την προστασία των προσωπικών δεδομένων κάθε υποψηφίου.
Αδιάβλητο σύστημα εξετάσεων
Παράλληλα αναπτύσσεται ένα νέο ψηφιακό σύστημα θεωρητικών εξετάσεων με προηγμένους μηχανισμούς ταυτοποίησης και δυνατότητα στατιστικής παρακολούθησης των αποτελεσμάτων.
Η δυνατότητα ανάλυσης δεδομένων και εντοπισμού αποκλίσεων δημιουργεί για πρώτη φορά εργαλεία εσωτερικού ελέγχου που μπορούν να αναδείξουν ύποπτα μοτίβα και να συμβάλουν προληπτικά στην αντιμετώπιση φαινομένων αδιαφάνειας. Το νέο Σύστημα Θεωρητικών Εξετάσεων θα συγκεντρώνει όλες τις διαδικασίες σε μια ενιαία ψηφιακή πλατφόρμα, επιτρέποντας στις αρμόδιες υπηρεσίες να έχουν μια πλήρη εικόνα της εξεταστικής διαδικασίας, καλύτερο συντονισμό και άμεση πρόσβαση στα δεδομένα. Το νέο ψηφιακό σύστημα βρίσκεται ήδη σε δοκιμαστική λειτουργία στη Διεύθυνση Μεταφορών και Επικοινωνιών του Ηρακλείου και αναμένεται να επεκταθεί η λειτουργία του και στην υπόλοιπη χώρα.
Report-diplomata.gov.gr
Μέσω της πλατφόρμας report-diplomata.gov.gr, η οποία έχει τεθεί ήδη σε εφαρμογή, επιχειρείται να μπει τέλος στα περιστατικά διαφθοράς, τα γνωστά σε όλους «λαδώματα», για πρώτη φορά, μέσω της ενιαίας ψηφιακής πύλης καταγγελιών. Οι πολίτες μπορούν να αναφέρουν επώνυμα ή ανώνυμα περιστατικά χρηματισμού, απαιτήσεις για «φακελάκι», αθέμιτες πρακτικές ή αδικαιολόγητες καθυστερήσεις. Η συγκέντρωση των πληροφοριών σε μία ενιαία πλατφόρμα δίνει στις αρμόδιες αρχές τη δυνατότητα καλύτερης αξιολόγησης των καταγγελιών και εντοπισμού επαναλαμβανόμενων φαινομένων παραβατικότητας. Οι καταγγελίες δεν δημοσιοποιούνται ενώ πρόσβαση στα στοιχεία έχει εξουσιοδοτημένο προσωπικό.
Διαδικασία καταγγελίας
Ο ενδιαφερόμενος που θέλει να υποβάλει καταγγελία επισκέπτεται την πλατφόρμα και συμπληρώνει τις απαραίτητες πληροφορίες, αν και εφόσον έχει άμεση γνώση ή τεκμηρίωση για περιστατικό που αφορά τη διαδικασία εξέτασης. Ειδικότερα, η καταγγελία υποβάλλεται στις εξής περιπτώσεις: ζήτηση χρημάτων, περίπτωση έμμεσης πίεσης από εξεταστές, σχολές οδηγών ή μεσάζοντες, φόβος στον υποψήφιο ότι δεν θα περάσει τις εξετάσεις χωρίς πληρωμή και περιπτώσεις ανοχής σε πρακτικές που αδικούν τους πολίτες και εκθέτουν τη δημόσια διοίκηση.
Για την διαδικασία ακολουθούνται τα παρακάτω βήματα. Αρχικά, ο πολίτης καταχωρεί το περιστατικό μέσα από την ιδιωτική φόρμα, περιγράφοντας τι συνέβη ( Περιφέρεια, ημερομηνία, εξεταστικό κέντρο, πρόσωπο που εμπλέκεται, εξεταστής , σχολή κλπ). Η καταγγελία μπορεί να γίνει και ανώνυμα, χωρίς ονοματεπώνυμο ή email. Η κάθε καταγγελία αξιολογείται από εξουσιοδοτημένο προσωπικό που έχει αρμοδιότητα να την αξιολογήσει και εν συνεχεία τα στοιχεία διαβιβάζονται αυτόματα προς έλεγχο στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας και στο Τμήμα Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΛ.ΑΣ. και στα αρμόδια υπηρεσιακά όργανα, ώστε να ξεκινήσει η προβλεπόμενη έρευνα.
Τέλος οι χειρόγραφες διαδικασίες
Με μια σειρά παρεμβάσεων που ήδη εφαρμόζονται στο υπουργείο Μεταφορών προχωρά ο ψηφιακός μετασχηματισμός, ενισχύοντας τη διαφάνεια και την ταχύτητα εξυπηρέτησης των πολιτών σε ότι αφορά έκδοση διπλώματος, μεταβιβάσεις οχημάτων, ανανεώσεις, επεκτάσεις διπλωμάτων κλπ.
Η πρώτη μεγάλη τομή αφορά την καθολική ψηφιοποίηση των συναλλαγών των πολιτών με τις υπηρεσίες Μεταφορών, όπως μεταβιβάσεις οχημάτων, ανανεώσεις αδειών οδήγησης, επεκτάσεις διπλωμάτων κλπ. Αιτήσεις που μέχρι πρόσφατα απαιτούσαν φυσική παρουσία, διακίνηση εγγράφων και πολλαπλές επισκέψεις στις υπηρεσίες διεκπεραιώνονται πλέον ηλεκτρονικά. Μέχρι σήμερα σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Μεταφορών έχουν διεκπεραιωθεί περισσότερες από 2,1 εκατομμύρια ψηφιακές αιτήσεις, ενώ καθημερινά υποβάλλονται περίπου 8.000 νέα αιτήματα. Η αλλαγή αυτή δεν διευκολύνει μόνο τους πολίτες και τους επαγγελματίες του κλάδου, αλλά δημιουργεί και ένα πλήρως καταγεγραμμένο περιβάλλον συναλλαγών, όπου κάθε ενέργεια αφήνει ψηφιακό αποτύπωμα.
Έκδοση αδειών οδήγησης χωρίς μεσάζοντες
Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις αφορά την αυτόματη έκδοση αδειών οδήγησης μετά την επιτυχή πρακτική εξέταση. Για τη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων δεν απαιτείται πλέον χειροκίνητη παρέμβαση υπαλλήλου, καθώς η διαδικασία ολοκληρώνεται ψηφιακά. Ο νέος οδηγός μπορεί να βλέπει το δίπλωμά του στο gov.gr Wallet σε διάστημα περίπου μιας εβδομάδας και εν συνεχεία να παραλαμβάνει και την έντυπη άδεια οδήγησης. Η αλλαγή αυτή επιταχύνει σημαντικά την έκδοση των διπλωμάτων, ενώ παράλληλα αφαιρεί στάδια που διαχρονικά θεωρούνταν ευάλωτα σε καθυστερήσεις ή αδιαφανείς πρακτικές. Ήδη χιλιάδες άδειες έχουν εκδοθεί μέσω του νέου συστήματος. Χαρακτηριστικό παράδειγμα της αλλαγής που συντελείται είναι οι περίπου 40.000 εκκρεμείς άδειες οδήγησης που είχαν συσσωρευτεί από την παλιά έγχαρτη διαδικασία. Οι άδειες αυτές εντάσσονται πλέον στο νέο ψηφιακό σύστημα και καθίστανται διαθέσιμες μέσω του Gov.gr Wallet, αποτυπώνοντας στην πράξη τη μετάβαση από το παλιό μοντέλο λειτουργίας στη νέα ψηφιακή εποχή.
Ψηφιακή έκδοση πινακίδων
Αλλάζει και η διαδικασία έκδοσης πινακίδων κυκλοφορίας, η οποία θα γίνεται πλέον ηλεκτρονικά. Ο πολίτης θα μπορεί να ολοκληρώνει ψηφιακά το σύνολο της διαδικασίας, από την αίτηση και την επιλογή αριθμού κυκλοφορίας μέχρι την πληρωμή των τελών και την παραλαβή των πινακίδων. Στη συνέχεια, το σύστημα θα αναθέτει αυτόματα την κατασκευή των πινακίδων σε πιστοποιημένο κατασκευαστή και ο ενδιαφερόμενος θα ενημερώνεται ψηφιακά για κάθε στάδιο της διαδικασίας μέχρι την παραλαβή των πινακίδων και της άδειας κυκλοφορίας. Έτσι κάθε στάδιο θα καταγράφεται ηλεκτρονικά, ενισχύοντας την ιχνηλασιμότητα και περιορίζοντας τις δυνατότητες αδιαφανών χειρισμών.
