Τα κρούσματα της ευλογιάς των πιθήκων είναι λιγότερα από 200 παγκοσμίως, παρόλα αυτά πολλοί ανησυχούν για την ύπαρξη και την διαθεσιμότητα φαρμάκων και εμβολίων γι’ αυτή τη νόσο. Όμως υπάρχουν διαθέσιμα φάρμακα και εμβόλια, αναφέρει καθησυχαστικά ο καθηγητής Πολιτικής της Υγείας Ηλίας Μόσιαλος, της Σχολής Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών (LSE) και του Κολλεγίου Imperial του Λονδίνου.
ότι «στην Ελλάδα, μέχρι στιγμής, δεν υπάρχει κρούσμα. Ας θυμόμαστε πως δεν βοηθά ούτε ο στιγματισμός, ούτε ο πανικός, ούτε η τρομολαγνεία. Ας μείνουμε ενημερωμένοι και ας προσέχουμε».
πως υπάρχουν θεραπευτικές επιλογές, όπως το αντιιικό tecovirimat (που είναι εγκεκριμένο για τη θεραπεία της ευλογιάς σε ενήλικες και παιδιά) και τα brincidofovir και cidofovir (που θα μπορούσαν επίσης να είναι αποτελεσματικά καθότι έχουν αποδεδειγμένη δράση έναντι των ιών ευλογιάς σε εργαστηριακές μελέτες και σε μελέτες σε ζώα).
Στις ΗΠΑ, 2 εκατομμύρια δόσεις tecovirimat αποθηκεύονται (στο στρατηγικό Εθνικό Απόθεμα των ΗΠΑ), για την περίπτωση που συμβεί βιοτρομοκρατική επίθεση που μπορεί να προκαλέσει ασθένειες που σχετίζονται με ιό της ορθοποξιάς. Επίσης ο Καναδάς έχει εξασφαλίσει δόσεις και πολλές ευρωπαϊκές χώρες έχουν προσεγγίσει την εταιρεία που το παράγει.
επίσης, προσθέτει, και η δυνατότητα ενδοφλέβιας χρήσης ανοσοσφαιρινής της δαμαλίτιδας (VIG), δηλαδή αντισώματα που ανέπτυξαν άτομα ως απόκριση στο εμβόλιο της ευλογιάς απομονώνονται από το αίμα αυτών και δίνονται σε ασθενείς.
Όσον αφορά τον εμβολιασμό, υπογραμμίζει ότι υπάρχει εμβόλιο για προστασία έναντι της ευλογιάς των πιθήκων σε ενήλικες, του οποίου η αποτελεσματικότητα εκτιμάται στο 85%. Ο εμβολιασμός είναι αποτελεσματικός ακόμα και μετά την έκθεση στον ιό της ευλογιάς των πιθήκων. Ωστόσο, όσο πιο γρήγορα ένα εκτεθειμένο άτομο κάνει το εμβόλιο, τόσο καλύτερα. Αμερικανικοί και βρετανικοί υγειονομικοί φορείς (CDC και UKHSA) συνιστούν να χορηγείται το εμβόλιο εντός τεσσάρων ημερών από την έκθεση προκειμένου να αποφευχθεί η εμφάνιση της νόσου. Εάν χορηγηθεί μεταξύ 4-14 ημερών μετά την έκθεση, ο εμβολιασμός μειώνει τα συμπτώματα, αλλά συνήθως δεν μπορεί να αποτρέψει τη νόσο.
το εμβόλιο (MVA-BN) εγκρίθηκε για χρήση στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2013 με το όνομα Imvanex, για ενεργό ανοσοποίηση κατά της ευλογιάς στους ενήλικες. Διατίθεται στις ΗΠΑ ως JYNNEOS και έλαβε από τον Σεπτέμβριο του 2019 έγκριση από τον FDA και για την πρόληψη και της ευλογιάς των πιθήκων. To εμβόλιο όμως αυτό θα είναι διαθέσιμο το 2023 και ήδη η Αρχή Προηγμένης Βιοϊατρικής Έρευνας και Ανάπτυξης (Biomedical Advanced Research and Development Authority) των ΗΠΑ έχει εξασφαλίσει 13 εκατομμύρια δόσεις. Κάτι αντίστοιχο, όπως αναφέρει, θα πρέπει να κάνει άμεσα και η Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω της Ευρωπαϊκής Αρχής Ετοιμότητας και Ανταπόκρισης σε Καταστάσεις Έκτακτης Ανάγκης για την Υγεία.
Ο κ. Μόσιαλος καταλήγει πως, όπως και με τον κορονοϊό, παραμένει εντυπωσιακός ο ρυθμός της επικαιροποίησης των διαθέσιμων δεδομένων από τις χώρες που έχουν καταγραφεί κρούσματα. Για παράδειγμα, ήδη κάποιες χώρες έχουν αναλύσει το γονιδιακό υλικό από δείγματα ασθενών και έχουν καταθέσει τα αποτελέσματα σε ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων συνεισφέροντας έτσι στην προσπάθεια να βρεθεί η αλυσίδα της μετάδοσης.
Ενθαρρυντικά αποτελέσματα από την πρώτη χρήση αντιικού φαρμάκου κατά της ευλογιάς των πιθήκων
Ένα αντιικό φάρμακο που είχε αναπτυχθεί κατά της ευλογιάς, το tecovirimat, μπορεί πιθανώς να βοηθήσει και κατά της ευλογιάς των πιθήκων, όπως δείχνει η πρώτη χρήση του που είχε γίνει στη Βρετανία, σε ασθενείς που είχαν διαγνωστεί με τη νόσο μεταξύ 2018-2021. Όμως τα ευρήματα κρίνονται ανεπαρκή λόγω του μικρού αριθμού των ασθενών, γι’ αυτό χρειάζεται περαιτέρω έρευνα.
Το φάρμακο που χορηγήθηκε πέρυσι, φαίνεται να μειώνει τη διάρκεια των συμπτωμάτων της ευλογιάς των πιθήκων. Από την άλλη, η μελέτη παρέχει ενδείξεις ότι οι άνθρωποι που μολύνονται από την ιό της ευλογιάς των πιθήκων, παραμένουν μεταδοτικοί για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από ό,τι είχε προηγουμένως θεωρηθεί, καθώς μερικοί συνεχίζουν να βγαίνουν θετικοί στα διαγνωστικά τεστ, με τον ιό να ανιχνεύεται ακόμη στο ανώτερο αναπνευστικό σύστημα τους, παρόλο που τα δερματικά εξανθήματα τους έχουν πια θεραπευτεί (η παρουσία εξανθήματος θεωρείτο βασική ένδειξη για την μεταδοτικότητα).
Η μελέτη επτά περιπτώσεων ευλογιάς των πιθήκων (monkeypox) της περιόδου 2018-21, που έγινε από τους Βρετανούς επιστήμονες, με επικεφαλής τον δρα Χιου ‘Αντλερ του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου του Λίβερπουλ, και η οποία δημοσιεύθηκε στο ιατρικό περιοδικό “The Lancet Infectious Diseases”, αφορά τα πρώτα γνωστά περιστατικά μετάδοσης μεταξύ ανθρώπων σε χώρα εκτός της Αφρικής. Όλοι οι ασθενείς ανέρρωσαν μετά την παραμονή τους σε απομόνωση σε βρετανικά νοσοκομεία.
Στους ασθενείς είχαν χορηγηθεί από το στόμα δύο διαφορετικά αντιικά φάρμακα (brincidofovir και tecovirimat), που έχουν χρησιμοποιηθεί κατά της ευλογιάς, ενώ έχουν εμφανίσει και θετικά αποτελέσματα σε ζώα με ευλογιά των πιθήκων. Μόνο το δεύτερο φάνηκε σχετικά αποτελεσματικό, μειώνοντας τη διάρκεια των συμπτωμάτων και του χρόνου που ένας ασθενής είναι μολυσματικός. Το brincidofovir δεν παρατηρήθηκε να έχει κάποιο πειστικό κλινικό όφελος κατά της ευλογιάς των πιθήκων.
Όμως λόγω του μικρού αριθμού των ασθενών, οι ερευνητές τόνισαν ότι χρειάζεται επειγόντως περαιτέρω έρευνα πάνω στο tecovirimat και σε άλλα αντιικά φάρμακα για τη θεραπεία της ευλογιάς των πιθήκων, καθώς ολοένα περισσότερα περιστατικά ανιχνεύονται στην Ευρώπη και αλλού. Όπως επεσήμαναν, είναι αδύνατο από μια τόσο μικρή ομάδα ασθενών να εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα για την αντιική αποτελεσματικότητα του tecovirimat κατά της ευλογιάς των πιθήκων. Επιπλέον, κανένας από τους νοσηλευθέντες ασθενείς δεν είχε εμφανίσει σοβαρά συμπτώματα ή επικίνδυνες επιπλοκές όπως πνευμονία ή σήψη, αλλά όλοι νόσησαν ήπια και ανέρρωσαν τελικά.
Προς το παρόν, δεν υπάρχει εγκεκριμένη θεραπεία ειδικά για την ευλογιά των πιθήκων (που έως τώρα τουλάχιστον θεωρείτο σπάνια και σχεδόν ποτέ δεν είχε διαγνωστεί εκτός Αφρικής), αλλά μόνο για τη συγγενική ευλογιά. Γι’ αυτό, άλλωστε, έχουν γίνει ελάχιστες μελέτες πάνω στην ευλογιά των πιθήκων στις ανεπτυγμένες χώρες.
Πάντως ο δρ ‘Αντλερ επεσήμανε ότι “ιστορικά η ευλογιά των πιθήκων δεν μεταδιδόταν πολύ αποτελεσματικά μεταξύ των ανθρώπων και γενικά ο κίνδυνος για τη δημόσια υγεία είναι χαμηλός”.
