Πληρωμή με IRIS: Τι αλλάζει στις επιχειρήσεις και από πότε

Η πληρωμή μέσω IRIS προσφέρει αυξημένα επίπεδα ασφαλείας, καθώς δεν απαιτείται η πληκτρολόγηση αριθμού κάρτας ή CVV. Η χρέωση γίνεται απευθείας από τον τραπεζικό λογαριασμό που επιλέγει ο καταναλωτής, μέσω των τραπεζικών του κωδικών και με πλήρη προστασία.

Ωστόσο, η χρήση από εμπορικές επιχειρήσεις παραμένει περιορισμένη, με μόλις 7.500 επιχειρηματικούς χρήστες.

Όμως, από την 1^η Νοεμβρίου 2025, σύμφωνα με διάταξη νόμου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών η οποία εντάχθηκε στο νομοσχέδιο για την Κεφαλαιαγορά, προβλέπεται ότι κάθε νομικό πρόσωπο που δέχεται πληρωμές από ιδιώτες (εκτός επαγγελματικής ή επιχειρηματικής δραστηριότητας των πληρωτών) θα πρέπει υποχρεωτικά να υποστηρίζει άμεσες πληρωμές μέσω IRIS.

Αυτό σημαίνει ότι όλες οι επιχειρήσεις, φυσικά καταστήματα αλλά και e-shops, θα οφείλουν να έχουν ενεργοποιημένη τη συγκεκριμένη λειτουργία στα POS τους.

Όπως αναφέρουν στην ΕΡΤ, αρμόδιοι παράγοντες, η προσαρμογή δεν απαιτεί αλλαγή εξοπλισμού, αλλά αναβάθμιση του λογισμικού των POS. Ο πελάτης απλώς περνά το κινητό του πάνω από τη συσκευή και η πληρωμή ολοκληρώνεται σε ελάχιστα δευτερόλεπτα.

Ωστόσο, πριν την πληρωμή, ο πελάτης θα πρέπει να ενημερώνει τον επιχειρηματία για τον τρόπο πληρωμής (IRIS ή κάρτα), ώστε να επιλεχθεί η αντίστοιχη ρύθμιση.

Η αναβάθμιση των POS θα οδηγήσει και σε αυτόματη σύνδεση του IRIS με τις ταμειακές μηχανές, εξασφαλίζοντας την αυτόματη έκδοση απόδειξης για κάθε πληρωμή, είτε με κάρτα είτε μέσω IRIS. Έτσι κλείνει ένα ακόμη κενό που διευκόλυνε περιπτώσεις φοροδιαφυγής.

Ακόμη, όσοι δηλώνουν λογαριασμό για εισπράξεις με IRIS, θα πρέπει πλέον να περνούν υποχρεωτικά από έλεγχο για να διαπιστώνεται ότι ο λογαριασμός έχει δηλωθεί στην ΑΑΔΕ ως επαγγελματικός. Η ευθύνη γι’ αυτή τη διασταύρωση μεταφέρεται στους Παρόχους Υπηρεσιών Πληρωμών, δηλαδή στις τράπεζες και τις εταιρείες fintech, ενώ η ΔΙΑΣ Α.Ε. αναλαμβάνει ρόλο τεχνικού διαμεσολαβητή, προχωρώντας σε real-time έλεγχο των στοιχείων με το μητρώο της ΑΑΔΕ.

Για να καταστεί εφικτή αυτή η επεξεργασία, απαιτείται η ύπαρξη επαρκούς νομικής βάσης από πλευράς της ΔΙΑΣ, καθώς πρόκειται για διαχείριση προσωπικών δεδομένων. Οι υπηρεσίες IRIS P2P (μεταφορές μεταξύ ιδιωτών) και IRIS P2B (πληρωμές από ιδιώτη σε επιχείρηση με QR code) προϋποθέτουν πλέον διασταύρωση με το φορολογικό προφίλ του χρήστη, ώστε να επιβεβαιώνεται ότι οι λογαριασμοί είναι δηλωμένοι ως επαγγελματικοί.

Η ραγδαία εξάπλωση του συστήματος IRIS

Τα στοιχεία της ΔΙΑΣ για το πρώτο τρίμηνο του 2025 δείχνουν ραγδαία εξάπλωση του IRIS αφού:

• Πραγματοποιήθηκαν συναλλαγές αξίας άνω των 2 δισ. ευρώ, με 20,6 εκατομμύρια συνολικές συναλλαγές.
• Οι μεταφορές κεφαλαίων μεταξύ ιδιωτών έφτασαν τις 379.348, με τους νέους να αποτελούν τους κύριους χρήστες.
• Οι πληρωμές από ιδιώτες σε επιχειρήσεις άγγιξαν τις 17.518.770 πληρωμές, υπερδιπλασιαζόμενες σε σχέση με το 2024 (8,8 εκατ.) και σχεδόν εξαπλασιαζόμενες σε σχέση με το 2023 (3,3 εκατ.).
• Και στο ηλεκτρονικό εμπόριο ο όγκος των συναλλαγών υπερδιπλασιάστηκε από 1.326.461 το πρώτο τρίμηνο του 2024 σε 2.736.199 το αντίστοιχο διάστημα του 2025 με την αξία των εν λόγω συναλλαγών να ξεπερνά το 1 δισ. ευρώ.
• Είναι χαρακτηριστικό πως το 98% των φορολογικών πληρωμών σήμερα γίνεται είτε με κωδικό RF είτε με IRIS, ενώ μόλις το 2% πραγματοποιείται με κάρτες.