Παρά το άλμα στον αριθμό απονομής συντάξεων από τον e-ΕΦΚΑ που κατέγραψε το σύστημα ΑΤΛΑΣ κατά τον Οκτώβριο, η πίεση που δέχεται ο ασφαλιστικός οργανισμός είναι τεράστια καθώς από το καλοκαίρι και μετά παρουσιάζεται μεγάλη αύξηση των νέων αιτήσεων συνταξιοδότησης.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, ως το τέλος Δεκεμβρίου οι αιτήσεις συνταξιοδότησης αναμένεται να ξεπεράσουν τις 200.000, που είναι αριθμός-ρεκόρ για μια χρονιά, καθώς δικαίως ή αδίκως η καθολική εφαρμογή του νόμου Κατρούγκαλου και των νέων ορίων ηλικίας και προϋποθέσεων συνταξιοδότησης φοβίζει χιλιάδες ασφαλισμένους.
Το υπουργείο Εργασίας συνεχίζει την προσπάθεια να περιορίσει το στοκ των εκκρεμών συντάξεων, αλλά το νέο κύμα αιτήσεων έρχεται και υπερκαλύπτει την προσπάθεια.
Ρεκόρ τριετίας
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, κατά τον μήνα Οκτώβριο εκδόθηκαν 21.339 συνταξιοδοτικές αποφάσεις, κάτι που επίσης αποτελεί ρεκόρ τριετίας, καθώς τον αντίστοιχο μήνα του 2020 είχαν εκδοθεί 18.881 συντάξεις και 10.879 τον Οκτώβριο του 2019.
Συνολικά κατά το δεκάμηνο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου έχουν εκδοθεί 176.167 συνταξιοδοτικές αποφάσεις, ενώ στο τέλος Δεκεμβρίου αναμένεται να ξεπεράσουν τις 200.000.
Την ίδια ώρα όμως μεγάλη αύξηση παρουσιάζουν και οι νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης, οι οποίες τον Οκτώβριο ανήλθαν σε 20.948 από 18.897 τον αντίστοιχο περσινό μήνα.
Ηδη το δεκάμηνο έχουν υποβληθεί 169.433 αιτήσεις συνταξιοδότησης και έχουν προσεγγίσει το σύνολο των αιτήσεων του 2020 που ήταν 175.705.
Κυβερνητικά στελέχη εκτιμούν ότι αν συνεχιστεί ο ίδιος ρυθμός, οι αιτήσεις συνταξιοδότησης θα ξεπεράσουν τις 200.000 ως το τέλος του έτους. Οι εκκρεμείς συντάξεις τον Οκτώβριο διαμορφώθηκαν στις 122.528.
Η ανάμειξη ιδιωτών
Η κυβέρνηση καταβάλλει προσπάθεια να «γυρίσει σελίδα» στο μεγαλύτερο ασφαλιστικό ταμείο της χώρας, εφαρμόζοντας μέτρα όπως η πρόσληψη νέων διευθυντών από τον ιδιωτικό τομέα, κίνητρα για τους άριστους και αυστηρές κυρώσεις για τους μη αποτελεσματικούς υπαλλήλους, αλλαγή του μοντέλου διοίκησης, ευέλικτο σύστημα προμηθειών κ.λπ., με στόχο την εξυπηρέτηση των ασφαλισμένων.
Την ανάγκη εκσυγχρονισμού του Ταμείου, κατά τον υπουργό Εργασίας κ. Κ. Χατζηδάκη, επέβαλε το γεγονός ότι ο ΕΦΚΑ αποτελεί τη μεγαλύτερη πληγή του Ελληνικού Δημοσίου. Αυτό καταγράφεται από τον Συνήγορο του Πολίτη, όπου το 46% των παραπόνων πολιτών αφορούν τον συγκεκριμένο δημόσιο οργανισμό.
Ομως η ένταξη ιδιωτών (κυρίως στελεχών σε θέσεις ευθύνης) προκαλεί σωρεία αντιδράσεων.
Αντιδράσεις
Πάντως οι επιλογές της κυβέρνησης για την είσοδο στον e-ΕΦΚΑ διευθυντών από τον ιδιωτικό τομέα προκάλεσαν την αντίδραση της αξιωματικής αντιπολίτευσης (ΣΥΡΙΖΑ) και των συνδικαλιστών (ΠΟΣΕ – ΙΚΑ), που χαρακτήρισαν τα μέτρα «παράδοση του Ταμείου στους ιδιώτες» και επισήμαναν ότι πρόκειται για ένα μέρος του «ευρύτερου σχεδίου ιδιωτικοποίησης υπηρεσιών του κοινωνικού κράτους». Η ομοσπονδία υπαλλήλων του Ταμείου σε ανακοίνωσή της σημειώνει ότι το συγκεκριμένο νομοσχέδιο «αποτελεί τον προπομπό για τη μετατροπή του ΕΦΚΑ σε ιδιωτική ασφαλιστική εταιρεία».
Αντιθέτως, ο υπουργός Εργασίας παρουσιάζοντας τα μέτρα επισήμανε ότι είναι απαραίτητα «ώστε ο ΕΦΚΑ να γίνει πιο αποτελεσματικός και κυρίως πιο φιλικός στους ασφαλισμένους». Αναλυτικά οι αλλαγές με το σχετικό νομοσχέδιο που πρόκειται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση και να πάρει τον δρόμο προς τη Βουλή για ψήφιση εντός του Ιανουαρίου περιλαμβάνουν τα εξής:
1Επιλογή γενικών διευθυντών, διευθυντών και στελεχών από τον υπόλοιπο δημόσιο τομέα αλλά και από τον ιδιωτικό τομέα. Δίνεται στον ΕΦΚΑ η δυνατότητα πρόσληψης επιλεγμένων διευθυντικών στελεχών με τριετείς συμβάσεις (και δυνατότητα ανανέωσης άπαξ), τόσο από τον δημόσιο όσο και τον ιδιωτικό τομέα. Καθιερώνεται ειδικό σύστημα πρόσθετων ανταμοιβών με βάση στόχους. Επιδιώκεται με τον τρόπο αυτόν η προσέλκυση των καλύτερων στελεχών από τον δημόσιο ή τον ιδιωτικό τομέα.
2Νέο μοντέλο διακυβέρνησης του ΕΦΚΑ και νέο οργανόγραμμα. Στόχος η βελτίωση της λειτουργίας του σε όλα τα επίπεδα διοίκησης. Προβλέπεται νέα διαδικασία ανάδειξης διοικητή και υποδιοικητών, και ο ανασχεδιασμός αρμοδιοτήτων του Διοικητικού Συμβουλίου. Επίσης θα καταρτιστεί νέο οργανόγραμμα.
3Πρόσληψη μόνιμου και έκτακτου προσωπικού, εντός του πρώτου εξαμήνου 2022. Αμεσες προσλήψεις 500 μονίμων υπαλλήλων από επιλαχόντες άλλων διαγωνισμών του ΑΣΕΠ . Κυρίως οικονομολόγους και εξειδικευμένους στην πληροφορική. Και επιπλέον 100 προσλήψεις υπαλλήλων με συμβάσεις έργου για την επιτάχυνση της απονομής συντάξεων.
4Καθιέρωση πριμ παραγωγικότητας για τους υπαλλήλους. Bonus για την εκκαθάριση συντάξεων (που έχει ήδη θεσπιστεί), ώστε να είναι περισσότερο συνδεδεμένο με τα αποτελέσματα της δουλειάς των εισηγητών και περισσότερο αναλογικό. Προβλέπεται επίσης καταβολή πριμ στους υπαλλήλους που εργάζονται στο back office του τηλεφωνικού κέντρου.
5Σύσταση νέας Μονάδας Εσωτερικών Υποθέσεων για άμεση διερεύνηση των καταγγελιών των πολιτών. Επικεφαλής θα τεθεί πρώην ανώτερος δικαστικός και θα είναι επιφορτισμένη με την άμεση διερεύνηση καταγγελιών και αιτημάτων και τη διενέργεια αυτεπάγγελτων ελέγχων (π.χ. επί υπέρμετρων καθυστερήσεων). Εάν το πόρισμα της Μονάδας καταλήγει σε πειθαρχική δίωξη, αυτό θα δεσμεύσει τα πειθαρχικά όργανα.
6Ταχύτερη και αποτελεσματικότερη πειθαρχική διαδικασία. Η άσκηση της πειθαρχικής δίωξης θα γίνεται σε έναν μήνα (αντί 3 μηνών) και θα ολοκληρώνεται σε έναν μήνα από την κλήση σε απολογία (αντί 2 μηνών).
7Ευέλικτο σύστημα προμηθειών, ώστε να δοθεί τέλος σε φαινόμενα όπως η μη έγκαιρη προμήθεια αναλωσίμων, ανταλλακτικών και η δυσκολία αντικατάστασης παρωχημένου εξοπλισμού.
8Εταιρεία ειδικού σκοπού για την αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας. Ο ΕΦΚΑ διαθέτει 400 ακίνητα σε όλη τη χώρα, συνολικής αντικειμενικής αξίας άνω του 1 δισ. ευρώ.
