Η Υπουργός Εργασίας, Νίκη Κεραμέως, αναφέρθηκε στην ανάγκη για διευκολύνσεις ή και μικρές αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο, με σκοπό να ενθαρρυνθούν οι εργοδοτικές και εργατικές οργανώσεις να υπογράψουν περισσότερες κλαδικές συλλογικές συμβάσεις εργασίας.
Η αύξηση των συλλογικών συμβάσεων θεωρείται το κύριο μέσο για την επίτευξη του στόχου της κυβέρνησης να αυξήσει τον μέσο μισθό στα 1500 ευρώ έως το 2027.
Επιπλέον, η κ. Κεραμέως δήλωσε ότι προτίθεται να εξετάσει σε ποιους τομείς δεν παρέχεται το επίδομα γάμου 10%, το οποίο προβλέπεται στην πρόσφατα ανανεωμένη Εθνική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας.
Παρά τις απαγορεύσεις για μισθολογικές συμφωνίες από το δεύτερο μνημόνιο, αυτή η εξέταση αφορά θεσμικά ζητήματα.
Συλλογικές Συμβάσεις
Μια από τις σημαντικότερες ενέργειες που μπορεί να κάνει ο υπουργός Εργασίας για την αύξηση των μισθών είναι να κηρύξει υποχρεωτική την εφαρμογή μιας συλλογικής σύμβασης για ολόκληρο τον κλάδο, ιδιαίτερα αν αυτή προβλέπει αυξήσεις.
Πολλές συμβάσεις έχουν κηρυχθεί υποχρεωτικές από το Ανώτατο Συμβούλιο Εργασίας, ακόμα και αν δεν πληρούν πλήρως τις νομικές προϋποθέσεις που απαιτούν τεκμηριωμένη βεβαίωση ότι δεσμεύουν εργοδότες που απασχολούν πάνω από το 50% των εργαζομένων του κλάδου.
Ο γραμματέας Τύπου της ΓΣΕΕ, Δημήτρης Καραγεωργόπουλος, επισημαίνει ότι οι μνημονιακές διατάξεις δυσκολεύουν τη διαδικασία διαιτησίας -ΟΜΕΔ, στην οποία καταφεύγουν οι κοινωνικοί εταίροι όταν δεν επιτυγχάνεται συμφωνία για κλαδική σύμβαση.
Οι εργαζόμενοι στο εμπόριο, περίπου 500.000 άτομα, δεν έχουν υπογράψει κλαδική σύμβαση εδώ και 14 χρόνια και δυσκολεύονται να φτάσουν στη διαιτησία. Αν η διαιτητική απόφαση είχε εκδοθεί για το 25% των εργαζομένων, το ποσοστό κάλυψης θα είχε φτάσει το 55% λόγω του αριθμού των εργαζομένων.
Η αύξηση των μισθών εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, με τον σημαντικότερο να είναι ο μικρός αριθμός συλλογικών συμβάσεων που υπογράφονται. Το 2023, υπογράφηκαν και κυρώθηκαν από το Υπουργείο Εργασίας 19 κλαδικές ή ομοιοεπαγγελματικές, εθνικού ή τοπικού χαρακτήρα, συλλογικές συμβάσεις εργασίας.
Από αυτές, οι 12 ήταν εθνικές κλαδικές και ομοιοεπαγγελματικές, ενώ οι 7 τοπικές κλαδικές και ομοιοεπαγγελματικές. Επίσης, το ίδιο έτος, υπογράφηκαν 209 επιχειρησιακές συλλογικές συμβάσεις εργασίας.
Μεγάλες επιχειρήσεις του λιανεμπορίου και τα σούπερ μάρκετ δεν χορηγούν το επίδομα γάμου 10% στους εργαζομένους τους, επικαλούμενες ότι δεν συμμετέχουν στην υπογραφή της Εθνικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας ως εργοδοτικές οργανώσεις.
Ακόμη και οι “καλοί” εργοδότες των σούπερ μάρκετ δίνουν ποσά χαμηλότερα από το 10%. Αντίθετα, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΓΣΕΒΕΕ, ΕΣΕΕ) που συμμετέχουν στην υπογραφή της σύμβασης είναι υποχρεωμένες να χορηγούν το επίδομα. Αυτό είναι ένα παράδειγμα των αιτιών που εμποδίζουν την αύξηση των μισθών.
