Από την 1η Ιανουαρίου 2026 τίθεται σε ισχύ νέο καθεστώς παραγραφής για τα χρέη προς τον ΕΦΚΑ, μειώνοντας τον χρόνο παραγραφής από τα δέκα στα πέντε χρόνια, υπό την προϋπόθεση ότι οι οφειλές δεν έχουν βεβαιωθεί μέσα στο αντίστοιχο διάστημα από τότε που έγιναν ληξιπρόθεσμες.
Τι αλλάζει από το 2026
Η πενταετής παραγραφή σημαίνει ότι:
- Οφειλές που δημιουργούνται το 2026 θα παραγράφονται την 1η Ιανουαρίου 2032.
- Από τη στιγμή που μια οφειλή γεννιέται και βεβαιώνεται, ξεκινά η πενταετία μέσα στην οποία ο ΕΦΚΑ ή το ΚΕΑΟ πρέπει να προβούν σε ενέργειες είσπραξης ή ρύθμισης.
- Αν δεν υπάρξει καμία ενέργεια εντός της πενταετίας, η απαίτηση παραγράφεται.
Μέχρι σήμερα ίσχυε δεκαετής παραγραφή, ενώ πριν το 2016 η παραγραφή ήταν 20ετής. Η αλλαγή προέκυψε μετά την απόφαση του ΣτΕ που έκρινε υπερβολική την 20ετία και όρισε τη δεκαετία ως εύλογο όριο. Με τον νόμο 4997/2022 η παραγραφή μειώνεται περαιτέρω στην πενταετία από το 2026 και μετά.
Τι ισχύει για τα χρέη που έχουν ήδη βεβαιωθεί έως 31/12/2025
Οι οφειλές που έχουν βεβαιωθεί πριν από την αλλαγή συνεχίζουν να ακολουθούν το παλαιό καθεστώς της δεκαετούς παραγραφής. Αν στο μεταξύ υπάρξει διακοπή της παραγραφής (π.χ. ειδοποίηση, εξώδικο, κατάσχεση), η δεκαετία ξεκινά ξανά από την αρχή.
Πώς λειτουργεί η παραγραφή στην πράξη
- Η παραγραφή ξεκινά την 1η Ιανουαρίου του έτους που ακολουθεί τη δημιουργία της οφειλής.
- Αν μέσα στο διάστημα παραγραφής δεν υπάρξει καμία ειδοποίηση ή ενέργεια από τον ΕΦΚΑ/ΚΕΑΟ, η οφειλή σβήνει.
- Αν υπάρξει ειδοποίηση, η παραγραφή ανανεώνεται για νέα περίοδο (10ετία για χρέη έως το 2025, 5ετία για χρέη από το 2026 και μετά).
Ποιοι ωφελούνται
Το νέο πλαίσιο αφορά:
- Εργοδότες
- Ελεύθερους επαγγελματίες
- Αυτοαπασχολούμενους
- Αγρότες
Οι μισθωτοί δεν επηρεάζονται, καθώς η ασφάλισή τους αναγνωρίζεται ακόμη κι αν η οφειλή του εργοδότη παραγραφεί.
Οι αυτοαπασχολούμενοι μπορούν, αν το επιθυμούν, να πληρώσουν παραγεγραμμένες οφειλές ώστε να αναγνωρίσουν τον αντίστοιχο ασφαλιστικό χρόνο.
Υπάρχει επίσης ειδική μέριμνα για όσους έχουν ρυθμίσει χρέη πέραν της δεκαετίας: μετά από αίτηση, το παραγεγραμμένο ποσό αφαιρείται από τη ρύθμιση και οι καταβολές καλύπτουν το υπόλοιπο.
Πότε διακόπτεται η παραγραφή
Η παραγραφή σταματά όταν ο ΕΦΚΑ ή το ΚΕΑΟ ειδοποιήσει τον οφειλέτη με οποιονδήποτε τρόπο:
- επιστολή
- ηλεκτρονική ειδοποίηση
- δικαστικό επιμελητή
- πράξη διοικητικής εκτέλεσης (κατάσχεση, πλειστηριασμός, ατομική ειδοποίηση οφειλής)
Μετά τη διακοπή, η παραγραφή ξεκινά ξανά από την αρχή, με βάση το ισχύον καθεστώς.
