Αντιμέτωποι με την εφορία αναμένεται να βρεθούν το επόμενο διάστημα χιλιάδες φορολογούμενοι οι οποίοι μπορεί να ολοκλήρωσαν εμπρόθεσμα τη διαδικασία συμπλήρωσης και υποβολής των φορολογικών δηλώσεών τους αλλά τώρα ξεκινάει γι’ αυτούς ο «Γολγοθάς» της διασταύρωσης και του ελέγχου των όσων ανέγραψαν στους κωδικούς των εντύπων της εφορίας.
Για πρώτη φορά εφέτος η προθεσμία υποβολής των δηλώσεων ολοκληρώθηκε πολύ νωρίτερα από κάθε άλλη χρονιά, παρά τη μικρή παράταση που δόθηκε περισσότερο για ψυχολογικούς και λιγότερο για ουσιαστικούς λόγους. Από την Τρίτη 22 Ιουλίου, μία μέρα μετά την εμπρόθεσμη υποβολή των εντύπων Ε1, Ε2 και Ε3, ξεκίνησε η διαδικασία των διασταυρώσεων και των φορολογικών ελέγχων προκειμένου να εντοπιστούν εκείνοι που έχουν αποκρύψει εισοδήματα ή έχουν εμφανίσει υπέρογκες και αδικαιολόγητες δαπάνες. Επίσης, στο στόχαστρο της εφορίας θα βρεθούν υψηλές ή ασυνήθιστες επιστροφές φόρων καθώς και τζίροι και κέρδη επαγγελματιών που δεν συμβαδίζουν με τα πραγματικά γεγονότα.
Σ’ αυτούς τους ελέγχους, καταλυτικοί παράγοντες για την αποτελεσματικότητά τους θα αποτελέσουν οι σύγχρονες ψηφιακές εφαρμογές, η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης και φυσικά η εμπειρία και οι γνώσεις των στελεχών της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων σύμφωνα και με τις οδηγίες που έχουν δοθεί από τον Διοικητή της ΑΑΔΕ κ. Γιώργο Πιτσιλή.
Ενδιαφέρον έχουν τόσο τα τελικά στοιχεία υποβολής των φορολογικών δηλώσεων όσο και ποιοι θα κληθούν να πληρώσουν πρόσθετο φόρο και πόσο, ποιοι θα έχουν επιστροφή και ποιοι απλώς θα παραλάβουν το εκκαθαριστικό σημείωμα χωρίς να χρειαστεί να καταβάλουν ή να λάβουν κάποιο ποσό.
Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, από τις 14 Μαρτίου έως τις 21 Ιουλίου 2025 υποβλήθηκαν εμπρόθεσμα 6.706.091 δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων (162.238 περισσότερες δηλώσεις σε σχέση με πέρυσι), ενώ μέχρι το Σάββατο 25 Ιουλίου έχουν υποβληθεί συνολικά 6.719.468 φορολογικές δηλώσεις (από αυτές οι 13.377 έχουν καταχωρισθεί ως εκπρόθεσμες).
Οι εν λόγω δηλώσεις αντιστοιχούν σε πάνω από 8.914.700 φυσικά πρόσωπα, ενώ 1.323.294 ήταν προεκκαθαρισμένες, προσφέροντας στους δικαιούχους τη δυνατότητα να προχωρήσουν στην οριστικοποίηση της δήλωσής τους, επιβεβαιώνοντας απλώς τα στοιχεία της προεκκαθάρισης. Από αυτές, 739.576 δηλώσεις υποβλήθηκαν αυτόματα, ενώ για μόλις 212.930 προεκκαθαρισμένες δηλώσεις οι φορολογούμενοι χρειάστηκε να προχωρήσουν σε τροποποιητική δήλωση. Παράλληλα, υποβλήθηκαν 362.682 εμπρόθεσμες δηλώσεις νομικών προσώπων έναντι 337.718 το 2024, καταγράφοντας αύξηση σχεδόν 25.000 δηλώσεων.
Από τα στοιχεία υποβολής των εφετινών φορολογικών δηλώσεων προκύπτει ότι περίπου το 35% των φορολογούμενων θα κληθεί να πληρώσει πρόσθετο φόρο καθώς για 2.341.735 δηλώσεις το αποτέλεσμα της εκκαθάρισης είναι χρεωστικό. Την ίδια στιγμή 1 στους 5 θα έχουν επιστροφή, ενώ για περίπου 4 στις 10 φορολογικές δηλώσεις που έχουν υποβληθεί έως το Σάββατο 25 Ιουλίου (εμπρόθεσμες και εκπρόθεσμες) το αποτέλεσμα της εκκαθάρισης είναι μηδενικό.
Πιο αναλυτικά, από το σύνολο των 6.719.468 δηλώσεων που έχουν υποβληθεί, ποσοστό 34,85% έχουν χρεωστικό εκκαθαριστικό και ο πρόσθετος φόρος που καλούνται να πληρώσουν οι υπόχρεοι ανέρχεται συνολικά σε 4,88 δισ. ευρώ ή κατά μέσο όρο 2.087 ευρώ. Μάλιστα αυτό το ποσό είναι υψηλότερο κατά 94 ευρώ σε σύγκριση με πέρυσι.
Επισημαίνεται ότι όσοι έχουν λάβει χρεωστικό εκκαθαριστικό θα πρέπει έως την Πέμπτη 31 Ιουλίου είτε να εξοφλήσουν εφάπαξ το συνολικό ποσό κερδίζοντας έκπτωση 2% έως 4% ανάλογα το πότε υπέβαλαν τη δήλωση είτε να πληρώσουν την 1η από τις οκτώ μηνιαίες δόσεις. Υπενθυμίζεται ότι την 31η Ιουλίου λήγει και η 5η δόση (από τις 12 συνολικά) του ΕΝΦΙΑ. Η δόση Ιουλίου ανέρχεται σε περίπου 200 εκατ. ευρώ, ενώ ο συνολικός ΕΝΦΙΑ του 2025 διαμορφώνεται σε 2,3 δισ. ευρώ με το μέσο φόρο ανά ιδιοκτήτη να είναι 380 ευρώ.
Αντίθετα, για 1.464.172 φορολογικές δηλώσεις (21,79% επί του συνόλου), έχει προκύψει πιστωτικό εκκαθαριστικό σημείωμα, με την εφορία να πρέπει συνολικά να επιστρέψει 574,2 εκατ. ευρώ ή κατά μέσο 392 ευρώ.
Για την πλειοψηφία, όμως, των φορολογικών δηλώσεων και συγκεκριμένα για 2.912.889 (43,35% επί του συνόλου) δεν προκύπτει πρόσθετος φόρος ούτε θα επιστραφεί κάποιο ποσό στους υπόχρεους ή και τους συζύγους καθώς γι΄ αυτούς η εκκαθάριση που προέκυψε είναι μηδενικού αποτελέσματος.
Αξίζει να τονιστεί ότι μέχρι στιγμής έχουν ολοκληρωθεί επιστροφές φόρων και συμψηφισμοί σε 1.809.252 δικαιούχους (ξεχωριστά ΑΦΜ) με το συνολικό ποσό που έχουν λάβει να ανέρχεται σε 509,1 εκατ. ευρώ ή κατά μέσο όρο 281 ευρώ. Από τον παραπάνω αριθμό δικαιούχων, την μερίδα του λέοντος είχαν 1.201.318 φορολογούμενοι που ήταν ενήμεροι και δεν είχαν ούτε ένα ευρώ χρέος στην εφορία. Σε αυτούς επιστράφηκαν άμεσα 299,6 εκατ. ευρώ ή κατά μέσο όρο 249,5 ευρώ.
Στα «δίχτυα» της εφορίας
Ελεύθεροι επαγγελματίες που δηλώνουν καθαρά εισοδήματα χαμηλότερα από τα τεκμαρτά που έχει καθορίσει με νομοθετική ρύθμιση η κυβέρνηση, καθώς επίσης και όλοι όσοι αμφισβητούν τα ελάχιστα τεκμαρτά εισοδήματα θα είναι οι πρώτοι που θα βρεθούν στο στόχαστρο των ελέγχων. Για το φορολογικό έτος 2025, οι αιτήσεις αμφισβήτησης μπορούν να υποβληθούν μέχρι τις 15 Σεπτεμβρίου για φυσικά πρόσωπα και έως τις 29 Σεπτεμβρίου για μέλη νομικών προσώπων με απλογραφικά βιβλία.
Από τα συνολικά 381.276 φυσικά πρόσωπα, που φορολογούνται με τα τεκμήρια, σε σύνολο 729.958 ατομικών επιχειρήσεων, μέχρι στιγμής μόλις 2.603 εκδήλωσαν πρόθεση αμφισβήτησης των τεκμηρίων. Αντίστοιχα για το φορολογικό έτος 2023, πρόθεση αμφισβήτησης είχαν εκδηλώσει 4.358 φυσικά πρόσωπα, παρατηρείται δηλαδή μείωση κατά 40%.
Με βάση τα ισχύοντα η ετήσια ελάχιστη αμοιβή επαγγελματιών καθορίζεται από τον κατώτατο μισθό. Από την στιγμή που αυξήθηκε πέρυσι ο κατώτατος μισθός κατά 6,41% αντίστοιχα αυξήθηκε και το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα των επαγγελματιών στις 11.620 ευρώ από 10.920 που ίσχυε την πρώτη χρονιά εφαρμογής του μέτρου. Ωστόσο υπάρχουν μειώσεις ή προσαυξήσεις ανάλογα τα έτη που έχει κάποιος επαγγελματίας κάνει έναρξη εργασιών. Συγκεκριμένα, οι νέοι επαγγελματίες, με ατομικές επιχειρήσεις που ασκούν το επάγγελμα για έως και 3 έτη, απαλλάσσονται από το σύστημα των αντικειμενικών κριτηρίων. Για κάθε ατομική επιχείρηση που συμπλήρωσε 4 έτη λειτουργίας μέσα στο 2024, λαμβάνεται υπόψη το ποσό των 11.620 ευρώ (αντί για 10.920 ευρώ) μειωμένο κατά 67%, δηλαδή θα πρέπει να έχει δηλωθεί εφέτος ως ελάχιστο φορολογητέο εισόδημα 3.873 ευρώ (αντί 3.603 ευρώ).
Για κάθε επαγγελματία ή ατομική επιχείρηση που συμπλήρωσε πέρυσι 5 έτη λειτουργίας λαμβάνεται υπόψη το ποσό των 11.620 ευρώ μειωμένο κατά 33%, ήτοι θα πρέπει να έχουν εμφανίσει στις εφετινές δηλώσεις ελάχιστο φορολογητέο εισόδημα 7.747 ευρώ, ενώ για 6 χρόνια λειτουργίας λαμβάνεται υπόψη το ελάχιστο ποσό των 11.620 ευρώ. Για 7 έως 9 έτη λειτουργίας ισχύει προσαύξηση 10%, οπότε το ποσό αυξάνεται στα 12.782 ευρώ για το φορολογικό έτος 2024. Για 10 έως 12 έτη λειτουργίας ισχύει προσαύξηση 20%, οπότε το ποσό αυτό διαμορφώνεται στα 13.944 ευρώ, ενώ για περισσότερα από 12 έτη λειτουργίας, η προσαύξηση φτάνει το 30%, οπότε το ποσό διαμορφώνεται στα 15.106 ευρώ. Κατά συνέπεια όσοι έκαναν το λάθος και δήλωσαν λιγότερα πραγματικά από τα τεκμαρτά θα πρέπει να γνωρίζουν ότι ήδη βρίσκονται σε φάση διασταύρωσης.
Οι δαπάνες με αποδείξεις και το πέναλτι του 22%
Μία άλλη μεγάλη παγίδα ελέγχου έχει να κάνει με τις δαπάνες που πρέπει να δηλώσουν οι φορολογούμενοι προκειμένου να μην επιβαρυνθούν με πέναλτι 22%. Αφορά συναλλαγές με πλαστικό χρήμα που μέχρι πριν λίγα χρόνια οι δαπάνες αυτές ήταν για το χτίσιμο του αφορολόγητου. Πλέον το αφορολόγητο εφαρμόζεται ανεξάρτητα αν κάποιος έχει πραγματοποιήσει ηλεκτρονικές συναλλαγές ή όχι. Αυτό όμως που δεν γνωρίζουν πολλοί είναι το γεγονός ότι αν κάποιος εμφανίσει στη φορολογική δήλωση του λιγότερες δαπάνες από αυτό που ορίζει ο νόμος (30% επί των πραγματικών εισοδημάτων του με μέγιστο τις 20.000 ευρώ) θα πληρώσει πρόστιμο επί της διαφοράς των λιγότερων αποδείξεων 22%. Υπάρχουν όμως και αρκετοί που δηλώνουν πολύ περισσότερες δαπάνες με πλαστικό χρήμα που δεν συνάδουν με τα πραγματικά εισοδήματά τους. Αυτό το στοιχείο είναι ένδειξη ότι κάτι δεν πάει καλά φορολογικά και μπορεί να βρεθούν σε λίστα ελέγχων.
Ιδιοκτήτες ακινήτων με ενοίκια «φτώχειας»
Ιδιοκτήτες ακινήτων που δηλώνουν προκλητικά χαμηλά εισοδήματα από ενοίκια θα είναι από τους πρώτους που θα μπουν στο στόχαστρο της εφορίας. Το μέσο ενοίκιο των 255 ευρώ που δηλώθηκε πέρυσι στις φορολογικές δηλώσεις από μόνο του είναι ένα στοιχείο που οδήγησε σε «κόκκινο» συναγερμό τις αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Οικονομικών. Εφόσον διαπιστωθεί και φέτος ότι τα δηλωθέντα ενοίκια εξακολουθούν να εμφανίζονται σε προκλητικά χαμηλά επίπεδα θα γίνουν οι ανάλογες διασταυρώσεις και έλεγχοι. Μάλιστα όπως αναφέρουν αρμοδίως, στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων έχουν αποφασίσει να πραγματοποιήσουν εκτεταμένες διασταυρώσεις τόσο στα εισοδήματα όσο και στις δαπάνες που πραγματοποιούν ετησίως οι ιδιοκτήτες ακινήτων και στην περίπτωση που θα βρεθούν σημαντικές αποκλίσεις τότε θα κληθούν σε πρώτη φάση για εξηγήσεις και σε επόμενη να πληρώσουν πρόστιμα και προσαυξήσεις.
Τεκμήρια και «Πόθεν Έσχες»
Οι έλεγχοι σε τεκμήρια περιουσιακών στοιχείων αλλά και στο πως αποκτήθηκαν αυτά, δηλαδή στο «πόθεν έσχες» των φορολογουμένων θα πραγματοποιηθούν με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης καθώς από πέρυσι έχει ενεργοποιηθεί η λειτουργία του «Συστήματος Αυτοματοποιημένου Ελέγχου Προσαύξησης Περιουσίας» το οποίο αξιοποιεί δεδομένα του Αρχείου Χρηματοπιστωτικών Προϊόντων και Αναλυτικών Χρηματοπιστωτικών Συναλλαγών. Το νέο σύστημα λαμβάνει και επεξεργάζεται στοιχεία και πληροφορίες που αφορούν σε πρόσωπα που προκύπτουν από ηλεκτρονικές διασταυρώσεις σε συνδυασμό με αυτά που έχουν αναγράψει στις φορολογικές δηλώσεις τους και όχι μόνο.
Η διαδικασία ελέγχου είναι τυποποιημένη και ενιαία και με αυτό τον τρόπο προκύπτουν άμεσα αποτελέσματα για τον προσδιορισμό της φορολογητέας ύλης. Όσοι δεν μπορούν να δικαιολογήσουν την προσαύξηση της περιουσίας τους από τα πραγματικά εισοδήματά τους πέραν των πρόσθετων φόρων που θα πληρώσουν είναι πολύ πιθανό να βρεθούν ενώπιον της δικαιοσύνης για ποινικά αδικήματα.
Για τους επαγγελματίες πέραν των ελέγχων που αφορούν τα τεκμαρτά εισοδήματα θα γίνουν διασταυρώσεις και σε μηδενικές δηλώσεις ΦΠΑ με ενεργή επιχειρηματική δραστηριότητα. Προτεραιότητα δίνεται στην αναγνώριση επιχειρήσεων που υπέβαλαν μηδενικές δηλώσεις ΦΠΑ για το 2024, παρότι είχαν κανονική λειτουργία έως το τέλος του 2023. Το 2023 εντοπίστηκαν 1.706 τέτοια περιστατικά, τα οποία μετά από παρεμβάσεις προέβησαν σε διορθώσεις, δηλώνοντας εκροές άνω των 60 εκατ. ευρώ.
Πηγή: OT
