Έως 10.000 ευρώ θα μπορούν να λάβουν άνθρωποι και οικογένειες που θα επιλέξουν να μεταφέρουν μόνιμα την κατοικία τους σε ακριτικές περιοχές της χώρας, με την πλατφόρμα για το πρόγραμμα εργασίας «Μετεγκατάσταση» να ανοίγει τον Οκτώβριο.
Όπως έχει τονίσει η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, το πρόγραμμα διευρύνεται σε νέες ακριτικές περιοχές, ενώ πλέον για τη συμμετοχή δεν αποτελεί προϋπόθεση η ύπαρξη εργασίας στον τόπο εγκατάστασης.
Το πρόγραμμα «Μετεγκατάσταση», που αποτελεί μέρος του Προγράμματος Δημογραφικής Ανάπτυξης, ξεκίνησε από τον Έβρο και στη συνέχεια επεκτάθηκε και σε άλλες περιοχές της χώρας.
Σήμερα, στο σχεδιασμό του περιλαμβάνονται: ο Έβρος, η Δράμα, το Κιλκίς, οι Σέρρες, η Φλώρινα, η Πέλλα, η Καστοριά, η Κοζάνη και τα Γρεβενά, ενώ το επόμενο βήμα είναι η επέκταση στην Ήπειρο.
Συγκεκριμένα, με Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) που αναμένεται να εκδοθεί τις επόμενες ημέρες, στο πρόγραμμα θα ενταχθούν επτά από τους οκτώ δήμους της Περιφερειακής Ενότητας Ιωαννίνων, καθώς και οι Δήμοι Σουλίου και Φιλιατών στη Θεσπρωτία. Μετά την έκδοση της ΚΥΑ θα ανοίξει η ηλεκτρονική πλατφόρμα για την υποβολή των αιτήσεων.
Με τον νόμο 5322/2026, το ύψος της ενίσχυσης ορίστηκε πλέον ενιαία στα 10.000 ευρώ για κάθε ωφελούμενη μονάδα, με το ποσό να καταβάλλεται σε δύο ισόποσες δόσεις των 5.000 ευρώ. Η πρώτη δόση καταβάλλεται με την έγκριση της αίτησης, ενώ η δεύτερη μετά τη συμπλήρωση του πρώτου έτους μόνιμης παραμονής στον δήμο μετεγκατάστασης.
Υπάρχει, μάλιστα, δυνατότητα να δοθεί η πρώτη δόση πριν από την έγκριση της αίτησης, εφόσον ο δικαιούχος ζητήσει προκαταβολή κατά την υποβολή της αίτησης, προκειμένου να καλύψει τα έξοδα της μετακίνησης και της εγκατάστασής του στην περιοχή.
Η ενίσχυση είναι αφορολόγητη και ακατάσχετη, δεν συμψηφίζεται με οφειλές προς το Δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία ή τράπεζες και δεν υπολογίζεται στα εισοδηματικά όρια για άλλες κοινωνικές ή προνοιακές παροχές.
Παράλληλα, οι δικαιούχοι δεν χρειάζεται να προσκομίσουν φορολογική ή ασφαλιστική ενημερότητα για τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα και την είσπραξη της ενίσχυσης.
Μία από τις βασικότερες αλλαγές στο πρόγραμμα είναι η κατάργηση της προϋπόθεσης να υπάρχει βεβαίωση εργασίας στον τόπο μετεγκατάστασης. Η αλλαγή αυτή περιλαμβάνεται στον νόμο 5322/2026 και αναμένεται να διευρύνει τον αριθμό των ανθρώπων που μπορούν να αξιοποιήσουν την επιδότηση.
Παράλληλα, το νέο θεσμικό πλαίσιο προβλέπει τη δυνατότητα συμμετοχής, υπό τους ειδικότερους όρους που θα καθοριστούν, και κατοίκων άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ μπορεί να θεωρείται ωφελούμενος και απόφοιτος τμήματος ΑΕΙ μετά την 1η Ιανουαρίου 2025 από τμήμα ΑΕΙ που εδρεύει στην ίδια Περιφέρεια με τον δήμο μετεγκατάστασης, εφόσον πληροί τις λοιπές προϋποθέσεις.
Το πρόγραμμα απευθύνεται σε μονοπρόσωπα και πολυπρόσωπα νοικοκυριά, με την πραγματική μεταφορά της κύριας κατοικίας να αποτελεί βασική προϋπόθεση. Για την εφαρμογή του προβλέπεται έλεγχος της εγκατάστασης από τον αρμόδιο δήμο.
Η πρώτη εφαρμογή του προγράμματος έγινε στον Έβρο, στους Δήμους Σουφλίου, Διδυμοτείχου και Ορεστιάδας. Στη συνέχεια ακολούθησαν νέες περιοχές, με το υπουργείο να επεκτείνει το μέτρο σε περιοχές που αντιμετωπίζουν έντονες δημογραφικές πιέσεις.
Στη Δυτική Μακεδονία, η υπουργός ανακοίνωσε τον Φεβρουάριο την ένταξη των Περιφερειακών Ενοτήτων Κοζάνης και Γρεβενών στο πρόγραμμα, ενώ προηγήθηκε η επέκταση στις Καστοριά, Σέρρες, Φλώρινα, Κιλκίς, Πέλλα και Δράμα, ενώ ο Έβρος αποτέλεσε την αρχική περιοχή εφαρμογής.
Με την επικείμενη ένταξη των επτά δήμων των Ιωαννίνων και των Δήμων Σουλίου και Φιλιατών, το πρόγραμμα διευρύνεται περαιτέρω στην Ήπειρο, αυξάνοντας το γεωγραφικό εύρος των περιοχών στις οποίες μπορεί να αξιοποιηθεί η οικονομική ενίσχυση.
Το μέτρο των 10.000 ευρώ για τη μετεγκατάσταση δεν πρέπει να συγχέεται με το ξεχωριστό μέτρο που ανακοινώθηκε για το Καστελλόριζο.
Εκεί προβλέπεται ετήσια ενίσχυση 5.000 ευρώ, με προσαύξηση 1.000 ευρώ για κάθε παιδί, για δημόσιους λειτουργούς και εργαζομένους του ιδιωτικού τομέα. Η στήριξη συνοδεύεται από παρεμβάσεις σε υποδομές και υπηρεσίες, μεταξύ άλλων με βρεφονηπιακό σταθμό και σχολείο, ενώ προβλέπονται και πρόσθετα κίνητρα για κρίσιμες ειδικότητες, όπως οι γιατροί.
Η κυβέρνηση συνδέει συνολικά το πρόγραμμα με την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος στις ακριτικές περιοχές, με την υπουργό να επισημαίνει ότι το οικονομικό κίνητρο αποτελεί μόνο ένα μέρος μιας ευρύτερης πολιτικής που περιλαμβάνει υπηρεσίες, υποδομές και συνεργασία με τις τοπικές κοινωνίες.
